ASANSÖR DENGE AĞIRLIĞI ÜRETİM TESİSİ YATIRIM FİZİBİLİTESİ

1

İçindekiler

1. 2. 3. 4.

EKİP ÖZGEÇMİŞLERİ ……………………………………………………………………………………….. 4 ÖNSÖZ……………………………………………………………………………………………………………….. 5 ÇALIŞMA ÖZETİ………………………………………………………………………………………………… 7 PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZAR PLANLAMASI……………………………………………….. 8

4.1. PAZAR VE TALEP ANALİZİ …………………………………………………………………………. 8

  1. 4.1.1.  SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ………………………………………………….. 8
  2. 4.1.2.  PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE PROFİLİ …………………………………………………… 18

4.1.3. TALEBİ ETKİLEYEN UNSURLAR……………………………………………………………… 22 4.1.3. REKABET YAPISI VE RAKİPLERİN ÖZELLİKLERİ……………………………… 23

4.2. PAZARLAMA PLANI ………………………………………………………………………………….. 25

  1. 4.2.1.  HEDEF PAZAR VE ÖZELLİKLERİ ……………………………………………………….. 25
  2. 4.2.2.  HEDEF MÜŞTERİ GRUBU VE ÖZELLİKLERİ ………………………………………. 25
  3. 4.2.3.  İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ DÜZEYİ………………………. 26
  4. 4.2.4.  İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ FİYATI ……………………….. 26
  5. 4.2.5.  DAĞITIM KANALLARI………………………………………………………………………… 26
  6. 4.2.6.  PAZARLAMA/SATIŞ YÖNTEMLERİ …………………………………………………….. 26
  7. 4.2.7.  KURULUŞ YERİ SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLER ………………………………. 27

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ PLANLAMASI ……………………………………………………28

  1. 5.1.  HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ TEMİN KOŞULLARI ………………………………….. 28
  2. 5.2.  HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ MİKTARLARI ……………………………………………. 29

İNSAN KAYNAKLARI…………………………………………………………………………………………30

  1. 6.1.  PERSONEL YÖNETİMİ ………………………………………………………………………………. 30
  2. 6.2.  ORGANİZASYON ŞEMASI………………………………………………………………………….. 30

ÜRETİM PLANLAMASI………………………………………………………………………………………31

  1. 7.1.  YATIRIM UYGULAMA PLANI VE SÜRESİ ………………………………………………….. 31
  2. 7.2.  KAPASİTE KULLANIM ORANI…………………………………………………………………… 32

5.

6.

7.

2

8.

9

7.3. ÜRETİM MİKTARI …………………………………………………………………………………….. 32

  1. 7.3.1.  TAM KAPASİTE ÜRETİM DÜZEYİ……………………………………………………….. 32
  2. 7.3.2.  İLK FAALİYET YILINDAKİ ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ………………………. 32
  3. 7.3.3.  İLK 15 YILDA ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ …………………………………………… 33
  1. 7.4.  BİRİM MALİYET VE KARLILIK ORANLARI ………………………………………………. 33
  2. 7.5.  İŞ AKIŞ ŞEMASI …………………………………………………………………………………………. 34
  3. 7.6.  TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ …………………………………………………………………….. 34
  4. 7.7.  MAKİNE VE EKİPMAN ÖZELLİKLERİ ………………………………………………………. 35

FİNANSAL ANALİZLER ……………………………………………………………………………………..36

  1. 8.1.  İŞLETME SERMAYESİ……………………………………………………………………………….. 39
  2. 8.2.  TOPLAM YATIRIM İHTİYACI ……………………………………………………………………. 41
  3. 8.3.  FİNANSAL KAYNAK PLANLAMASI……………………………………………………………. 42
  4. 8.4.  NAKİT AKIM HESABI ………………………………………………………………………………… 43

EKONOMİK ANALİZLER …………………………………………………………………………………..44

  1. 9.1.  NET BUGÜNKÜ DEĞER ANALİZİ ………………………………………………………………. 44
  2. 9.2.  AYRINTILI TAHMİNİ GELİR TABLOSU …………………………………………………….. 45
  3. 9.3.  BİLANÇO …………………………………………………………………………………………………… 47
  4. 9.4.  FİNANSAL ORANLAR VE SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ……………. 50

9.4.1. FİZİBİLİTE SONUÇLARI……………………………………………………………………… 50

9.4.2. ORAN ANALİZİ SONUÇLARI……………………………………………………………….. 51 10. VARSAYIMLAR………………………………………………………………………………………………….53 11. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ İÇERİSİNDE ZONGULDAK’IN YERİ ………………………………54

2. Hazırlanan projelerin ne zaman uygulanacağı hususu belirsizdir.
3. Yapılan fizibilite çalışmalarının destek dokümanlar ile kati hale gelmesi gerekmektedir.

Gerekli destek dokümanlar arasında bazı projelerde yasal olarak Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) veya Ön-ÇED raporu hazırlanması, ilave pazar etütleri yapılması gibi dokümanların hazırlanması gerekli olabilecektir.

Bu belirsizlikler ve kısıtlar altında hazırlanan raporlarda duyarlılık analizleri yapılması, gelecekte ortaya çıkabilecek değişimlere karşı raporların kullanım değerini artırıcı olumlu bir unsur olarak görülmektedir. Ancak, yukarıda açık bir şekilde ifade edilen kısıtlar altında hazırlanan fizibilite çalışmalarının, özel sektör için yol gösterici bir doküman olarak değerlendirilmesi ve uygulama aşaması öncesinde yukarıda sözü edilen konularda ilave çalışmalar ile raporların güncelleştirilmesi gerekmektedir.

6

3. ÇALIŞMA ÖZETİ

YATIRIM BİLGİLERİ
Yatırım Konusu –

BİRİM AÇIKLAMA

Asansör Denge Ağırlığı Üretim Tesisi

– Asansör Denge Ağırlığı – 28.22.03
– 843131000000
– Zonguldak

Ay 12 % 60

Üretilecek Ürün/Hizmet

NACE Kodu

GTİP No

Yatırım Yeri

Yatırım Süresi

İlk Faaliyet Yılı İtibariyle Kapasite Kullanım Oranı
İlk Faaliyet Yılı İtibariyle Tesis Kapasitesi
İlk Faaliyet Yılı İtibariyle İstihdam Kapasitesi

Toplam Yatırım Tutarı Yatırımın Geri Dönüş Süresi Sermayenin Karlılığı
İç Verimlilik Oranı
15 Yıllık Net Bugünkü Değer

Adet/Yıl Kişi TL Yıl
%
% TL

25.920 10 1.657.788 0,75 240,86 85,36 737.769.006

7

4. PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZAR PLANLAMASI

4.1. PAZAR VE TALEP ANALİZİ
4.1.1. SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

. Sektörün başlıca ihraç pazarları; Irak, Mısır, Libya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Cezayir’dir. Türkiye’nin inşaat malzemeleri ithalatı ise büyük ölçüde Çin, Almanya, İtalya, Fransa ve İspanya’dan gerçekleştirilmektedir. Türk müteahhitlik ve inşaat firmalarının özellikle son yıllarda Ortadoğu, Orta Asya ve Kuzey Afrika’da gerçekleştirdiği girişimler, sektörün gelişimini olumlu yönde etkilemektedir. (Yapı Malzemeleri Sanayi, Avrupa Birliği Sürecinde Sektör Rehberleri, Avrupa İşletmeler Ağı Projesi, 2010)

8

Önümüzdeki beş senede, büyümeyi tetikleyen unsurlar göz önünde bulundurulduğunda, gelişmekte olan ülkelerde inşaat sektörünü parlak bir dönemin beklediği görülmektedir. Türkiye, 2009 – 2014 yılları arası dönemde inşaat sektöründe %8,5 oranında (Yeni, yenileme ve inşaat malzemeleri) büyüme beklentisi ile çok olumlu gözüken ülkeler arasında yer almaktadır. Konut talebi, artan kentsel dönüşüm projeleri, doğrudan yabancı yatırımlardaki artış beklentisi, yenilenebilir enerji alanında yapılması planlanan altyapı yatırımları ve büyük enerji nakil projelerinin Türkiye’den geçmesi, Türkiye’de başta konut inşaatları olmak üzere, konut dışı ve altyapı inşaatlarındaki büyümeyi de desteklemektedir. Ayrıca, gayrimenkul yatırım ortaklıklarının sayısında görülen artış, finansmanı güç büyük projelerin gerçekleşmesinin de önünü açmaktadır. Bu gelişmelere ek olarak harcanabilir gelir seviyesinin yükselmesi, deprem ve enerji verimliliği konusunda alınacak önlemler ve halkın bilinç seviyesinin giderek artmasıyla Türkiye’de yenileme pazarı da inşaat sektörünün büyümesinde rol oynayacaktır. (Türkiye İnşaat Malzemeleri Sektör Görünüm Raporu, 2011)

Ülkemiz bugün güçlü ekonomiye geçiş sürecindedir. G20’nin de üyesidir. OECD verilerine göre 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan’dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçünü ülke olacaktır. Türkiye son dönemde büyüme performansını sürdürmüştür. Bu kapsamda ekonomideki gelişmeler aşağıda tablolarda belirtilmektedir:

Sabit fiyatlarla gayri safi yurtiçi hasıla ve inşaat sektörü gelişme hızları‐İktisadi faaliyet kollarına ve 1998 temel fiyatlarına göre veriler şöyledir:

Tablo 1 İktisadi Faaliyet Kollarına Göre Yurtiçi Hasıla ve İnşaat Sektörü Gelişme Hızları

Yıllar

GSYİH Gelişme Hızı (%)

İnşaat Sektörünün Gelişme Hızı (%)

2005 8,4 2006 6,9 2007 4,7 2008 0,7 2009 -4,8 2010 9,2

2011 1.Çeyrek 12,4 2011 2. Çeyrek 9,3 2011 3. Çeyrek 8,7 2011 4. Çeyrek 5,3

2011 Yıllık 8,8 2012 1.Çeyrek 3,3 2012 2. Çeyrek 2,9 2012 3. Çeyrek 1,6 2012 4. Çeyrek 1,4 2012 Yıllık 2,2 2013 1.Çeyrek 2,9 2013 2. Çeyrek 4,5 2013 3. Çeyrek 4,3

9,3 18,5 5,7 -8,1 -16,3 18,3 15,7 13,5 10,7 7,1 11,5 2,5 -0,7 -0,8 1,5 0,6 7,1 5,8 7,6

9

2013 4. Çeyrek 4,4 8,6

2013 Yıllık

4 7,1 Kaynak: Türkiye İnşaat Malzemeleri Sektör Görünüm Raporu, TÜİK

Türkiye ekonomisinde iç ve dış dinamiklerden kaynaklanan önemli dalgalanmalar olmaktadır. İnşaat sektörü 2001 krizinin ardından hızla küçülmüştür. Ancak 2002 yılından itibaren uygulanan istikrar programı ile toparlanma sürecine girmiştir. 2004-2006 yılları arasında sektör rekor oranda büyüme göstermiştir. 2006 yılında yüzde 18,5 büyümeye ulaşmış ancak 2007 yılından itibaren tekrar durgunluk sürecine girmiştir. 2007 yılında konut talebindeki azalma, seçim dönemi ve ekonomik ve siyasi belirsizlikler durgunluk döneminde etkili olmuştur. 2006’daki yüksek performanslı büyümenin ardından sektör 2007 yılında yüzde 5,7 oranında ancak büyüyebilmiştir. 2007 yılı Ağustos ayında ABD’deki mortgage krizi ile başlayan finansal kriz, 2008 yılı eylül ayından itibaren daha da derinleşerek global ölçekte bir ekonomik krize dönüşmüştür. Türkiye’de de 2007 yılında başlayan durgunluk 2008 yılında ekonomide çarkların tersine dönmesine yol açmıştır. Küresel krizinden ve ekonomik daralmadan en çok etkilenen sektörlerin başında inşaat sektörü gelmiştir. İnşaat sektörü 2008 yılını yüzde 8,1 küçülme ile tamamlamıştır. 2009 yılına kriz beklentisi ile başlanılması inşaat sektörünü negatif yönde etkilemiştir. Özel sektör yatırımlarının durma noktasına gelmesi ile sektör ilk çeyrekte 18,6, ikinci çeyrekte 21,1, üçüncü çeyrekte 18,3, dördüncü çeyrekte ise 6,6 oranında küçülmüştür. Böylece yıllık bazda 16,3 oranında küçülme görülmüştür. 2010 yılında ekonomide alınan önlemler ile bir önceki yılda görülen küçülmeye rağmen sektör yüksek oranlı büyüme performansı sergilemiştir. 2010 birinci çeyreğinde yüzde 8,3 büyüyen sektör, ikinci çeyrekte 20,4 oranında büyümüştür. Sektör son dönemde de büyüme ivmesini devam ettirerek yüzde 22,1 oranında büyüme performansı sergilemiştir. Dördüncü dönemde 17,5 büyüyen inşaat sektörü 2010 yılını 18,3 oranında büyüme performansı ile kapamıştır. İnşaat sektörü 2011 yılının ilk altı ayında da yüksek oranlı büyümesini sürdürmüştür. Birinci çeyrekte 15,7, ikinci çeyrekte 13,5 oranında büyüme performansı göstermiştir. Üçüncü çeyrekten sonra büyüme oranlarında azalma olmuştur. İnşaat sektörü 2011 üçüncü çeyreğinde 10,7 oranında büyürken, 2011 dördüncü çeyreğinde 7,1 oranında büyüme performansı sergileyebilmiştir. Kamu sektör inşaat harcamalarındaki daralma ve özel sektör tüketim harcamalarının azalması inşaat sektörünün küçülmesinde etkili olmuştur. Bütün dünyada ekonomik krizin en yoğun hissedildiği ve siyasi istikrarsızlığın yaşandığı 2012 yılında inşaat sektörü de Türk ekonomisinde yaşanan bu daralmadan doğal olarak etkilenmiştir. Türk ekonomisinin lokomotif sektörü olan ve 2011 yılında %11,3 büyüyen inşaat sektörü, 2012 yılının 9 ayında %1 büyümüştür. Dokuz aylık dönemde konut satışlarında %2,35 düşüş yaşanmıştır. Sektördeki daralma ve artan maliyetler sektörün aktörlerini de olumsuz etkilemiştir. 2011 yılında çok ciddi bir yükselişe imza atan inşaat sektörünün 2012 yılında gerçekleşen büyüme oranı %0,6 olabilmiştir. 2012 yılındaki durgunluğun ardından inşaat sektörü 2013 yılının ilk çeyreğinde yeniden atağa kalkmıştır. Sektör 2013 yılının başından itibaren hızla toparlanmış ve yılın ikinci ve üçüncü çeyreğinde Türkiye ortalamasının üzerinde büyümüştür. 2013 yılı dördüncü çeyreğinde inşaat sektörü %6,2 oranında büyürken yıllık büyüme oranı %7,1 olmuştur. Sektör birinci çeyrekte %5,8, ikinci çeyrekte %7,6, üçüncü çeyrekte %8,6 oranında büyümüştür. Bu veriler ile sektörün Gayri Safi Yurt İçi Hasıla İçerisindeki payı 2013 yılında %6,0 olmuştur. İnşaat sektöründe büyümede bu ivmenin yakalanmasında son dönemde hız kazanan ve 6 milyon konutu içeren kentsel dönüşüm çalışmaları da önemli rol oynamıştır. Öte yandan 2013 başında tam

10

anlamıyla uygulamaya giren KDV oranlarındaki değişiklik de inşaat sektöründeki bu büyümede etkili olmuştur. Kentsel dönüşüm inşaat sektörünün tüm alt sektörlerine canlılık getirmiştir. İnşaat sektörünün geneline ivme katmıştır. Özellikle çimento, hazır beton ve tuğla gibi alt sektörlerde bu canlanmanın daha yoğun yaşanmıştır.

Tablo 2 Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla Gelişme Hızları (Cari Fiyatlarla) (1.000 TL)

Yıllar

İnşaat

Toplam GSMH

İnşaatın GSYİH İçindeki Payı

2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2011 1.Çeyrek 2011 2. Çeyrek 2011 3. Çeyrek 2011 4. Çeyrek 2012 Yıllık 2012 1.Çeyrek 2012 2. Çeyrek 2012 3. Çeyrek 2012 4. Çeyrek 2013 Yıllık 2013 1.Çeyrek 2013 2. Çeyrek 2013 3. Çeyrek 2013 4. Çeyrek

28.694.734 35.849.263 41.013.627 44.657.644 36.602.040 45.669.500 57.751.314 12.761.570 15.283.843 14.806.179 14.899.721 62.156.828 15.064.564 16.722.496 15.179.354 15.190.414 17.459.032 16.040.963 18.269.491 17.160.020 17.459.032

648.931.712 4,4 758.390.785 4,7 843.178.421 4,9 950.534.251 4,7 953.973.862 3,8

1.098.799.348 4,2 1.297.713.210 4,5 289.904.998 4,4 317.392.144 4,8 351.173.122 4,2 339.242.947 4,4 1.416.798.490 4,4 325.184.111 4,6 350.160.525 4,8

377.042.314 4

364.411.539 4,2

1.561.510.015 4,3

354.726.912 4,4 385.483.201 4,5 415.915.449 4,7 405.384.453 4,1

Kaynak: Türkiye İnşaat Malzemeleri Sektör Görünüm Raporu, TÜİK

İnşaat sektörünün Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla içerisindeki payının önemli olduğu bilinmektedir. Cari fiyatlarla 2007’de inşaat sektörün GSYİH içerisindeki payı %4,9 olmuştur. 2009 yılında ise sektörün milli gelir içerisindeki payı %3,8’e düşmüştür. 2010 yılında ekonominin gelişme trendi içerisinde olması ve büyük inşaat projeleri nedeniyle sektörün payı yeniden artarak %4,1 olurken, 2011 yılında 4,5, 2012 yılında 4,4 olmuştur. 2013 yılında ise sektör milli gelirden %6,0 oranında pay alabilmiştir.

11

Konut Sektöründeki Gelişmeler • Yapı Ruhsatı Verileri

2013 yılında bir önceki yıla göre belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen yapıların bina sayısı %11,9, yüzölçümü %10,0, değeri %15,6, daire sayısı %8,4 oranında artmıştır. 2012 yılında yapı ruhsatı verilen bina sayısı 104.151 iken, 2013 yılında 116.525 olmuştur. Kullanım amaçlarına göre yapı ruhsatı verilen binalardan iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar %10,5 “ikamet amaçlı binalar dışındaki diğer binalar” gurubunda %11,7 oranında artış olmuştur. Bir önceki döneme göre en fazla artış gösteren bina türü %33,6 ile ofis binalarında olmuş, %26,3 oranındaki artış ile kamu eğlence, eğitim, hastane veya bakım kuruluşları binaları izlemiştir.

2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013

75.495 69.719.611 114.254 106.424.587 114.204 122.909.886 105.865 124.132.360

95.193 103.846.233

92.342 100.726.544 141.371 178.776.701 101.900 123.621.864 104.151 152.952.913 116.525 168.207.842

24.108.198.467 40.529.421.744 56.195.862.967 61.709.610.627 59.006.449.177 54.367.862.313 103.256.212.659 80.755.662.747 101.339.464.571 121.339.464.571

330.446 546.618 600.387 581.696 503.565 518.475 916.504 650.127 750.922 814.031

Tablo 3 Yapı Ruhsatı Verileri

Yıllar

Bina Sayısı

Yüzölçümü (m2)

Değer (TL)

Daire Sayısı

Kaynak: Türkiye İnşaat Malzemeleri Sektör Görünüm Raporu, TÜİK

• Yapı Kullanma İzin Belgesi

2013 yılında bir önceki yıla göre belediyeler tarafından yapı kullanma izin belgesi verilen yapıların bina sayısı %24,1, yüzölçümü %28,3, değeri %36,6, daire sayısı %27,8 oranında artmıştır. 2013 yılında yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı 94.750 iken 2013 yılında 117.690 olarak artış olmuştur.

Yapı kullanma izin belgesi verilen bina türlerinde bir önceki döneme göre en fazla artış gösteren bina türü ise %110,9 oran ile otel ve benzeri inşaatlarda olmuştur. Bu bina türlerinde 2012 yılındaki 29,2 oranında azalış olmuştur.

• Yapı Sahipliğine Göre Yapılacak Yeni ve İlave Yapılar 2005 ve 2013 yılları arası dağılım aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.

12

Tablo 4 Yapı Sahipliğine Göre Yapılacak Yeni ve İlave Yapılar

Yıl

Toplam

Özel Sektör

Yapı Kooperatifi

Devlet Sektörü

  1. 2005  Yapı Sayısı 114.254 Yüzölçümüm2 106.424.587 Değer TL 40.529.421.744
  2. 2006  Yapı Sayısı 114.204 Yüzölçümüm2 122.909.886 Değer TL 56.195.862.967
  3. 2007  Yapı Sayısı 106.659 Yüzölçümüm2 125.067.023 Değer TL 61.300.286.560
  4. 2008  Yapı Sayısı 95.193 Yüzölçümüm2 103.846.233 Değer TL 59.006.449.177
  5. 2009  Yapı Sayısı 92.342 Yüzölçümüm2 100.726.544 Değer TL 54.367.862.313
  6. 2010  Yapı Sayısı 132.589 Yüzölçümüm2 166.999.697 Değer TL 96.438.036.831
  7. 2011  Yapı Sayısı 101.900 Yüzölçümüm2 123.621.864 Değer TL 80.755.662.747
  8. 2012  Yapı Sayısı 104.151 Yüzölçümüm2 152.952

102.802

87.973.288 33.410.483.846 105.206

102.733.264 47.031.892.287 96.840

105.763.741 51.846.694.149 85.175

82.567.705 46.943.638.432 81.839

79.963.328 43.186.496.663 119.377

136.620.755 78.878.371.222 94.148

103.901.551 67.892.867.626 96.060

123.545.315

6.809

7.218.013 2.777.802.354 6.005

10.798.286 4.891.295.986 5.194

8.308.582 3.974.329.977 3.556

6.084.524 3.432.728.485 5.526

6.936.646 3.692.214.873 6.114

10.127.419 5.869.643.710 1.591

2.942.059 1.867.494.324 1.411

2.589.507

4.643

11.233.286 4.341.135.544 2.993

9.378.336 4.272.674.694 4.625

10.994.700 5.479.262.434 6.462

15.194.004 8.630.082.260 4.977

13.826.570 7.489.150.777 7.098

20.251.523 11.690.021.899 6.161

16.778.254 10.995.300.797 6.680

26.818.091

13

2013

Değer TL Yapı Sayısı Yüzölçümü

m2

104.964.630.420 116.525

168.207.842 121.339.464.571

84.399.969.059 106.621

140.067.332 100.975.574.765

1.772.671.386 3.248

18.791.989.975 6.656

24.332.919 17.668.124.571

3.807.591 2.695.765.235

Değer TL
Kaynak: Türkiye İnşaat Malzemeleri Sektör Görünüm Raporu, TÜİK

Konut Satış İstatistikleri
Tablo 5 Konut Satış İstatistikleri

2010
2011
2012
2013 1.Çeyrek 2013 2. Çeyrek 2013 3. Çeyrek 2013 4. Çeyrek 2014 Ocak Ocak-Şubat 2013 Ocak-Şubat 2014

Yıllar

Sayı

607.098 708.275 701.621 96.092 106.035 293.318 282.835 460.112 175.963 170.236

Kaynak: Türkiye İnşaat Malzemeleri Sektör Görünüm Raporu, TÜİK

Tablodaki veriler incelendiğinde Konut satışlarında 2014 yılı Şubat ayında İstanbul’un 17.121 konut satışı ile en yüksek paya (%20,7) sahip olduğu görülmektedir. Satış sayılarına göre İstanbul’u, 9.386 konut satışı (%11,4) ile Ankara, 5.128 konut satışı (%6,2) ile İzmir izlemiştir. Hakkâri’de 2014 Şubat ayında konut satışı gerçekleşmemiştir. Konut satış sayısının düşük olduğu iller sırasıyla 6 konut ile Ardahan ve 22 konut ile Bayburt ve Bingöl olmuştur. (İnşaat Sektörü Raporu, 2014)

2008 küresel krizi sonrası daha kesin bir şekilde gözükmüştür ki, gelişmekte olan ülkeler gerek değerli yer altı kaynakları gerek son 10 yılda hızla artan ihracata dayalı büyüme modellerinin meyvelerini topladıkları gibi yakın gelecekte iç pazarlarında yatırımlara hız vererek büyümeyi ihracat kadar iç pazar dinamizmi ile de sürdüreceklerdir. İnşaat sektör büyüme beklentileri, yeni inşaat, yenileme pazarı ve bu sırada kullanılan inşaat malzemelerini ve hizmetleri kapsamakta, Türkiye 2009-14 arası dönemde %8,5 büyüme beklentisi ile en hızlı büyüyecek pazarlar arasında yer almaktadır. (Türk Müteahhitlerin Yurt Dışı İşleri ve İnşaat Malzemeleri Sektörü Raporu)

14

• Dünya İnşaat Sektörü Büyüme Beklentisi, 2009-2014

Kaynak: Global Construction 2020, Global Construction Perspectives and Oxford Economics, 2009

Türkiye İhracatı ve İthalatı

2000 ve 2001 yıllarında Türkiye’de yaşanan ekonomik krizler sonucu iç piyasada talebin azalması ile inşaat malzemesi sektörü ihracata çok daha fazla ağırlık vermeye başlamıştır. Kriz sonrası ekonominin toparlanmaya başlaması ile 2002 yılından itibaren sektör ihracatı yükselme eğilimine girmiştir. 2002 yılında 4,1 milyar dolar olan inşaat malzemeleri ihracatı, yılda ortalama % 34 oranında artarak 2008 yılında 23,5 milyar dolara ulaşmıştır. 2009 yılında ise ekonomik krizin de etkisiyle inşaat malzemeleri ihracat bir önceki yıla oranla yaklaşık % 33 oranında azalarak 15,7 milyar dolara gerilemiştir.

Türkiye İnşaat Malzemeleri Sektörü 2023 yılında Türkiye’nin hedeflediği toplam 500 milyar dolar ihracat hedefi kapsamında kendisine 100 milyar dolarlık bir hedef belirlemiştir.

İnşaat malzemeleri sanayi üretimi 2013 yılında alt sektörler itibariyle önemli farklılıklar göstermiştir. 2013 yılında en yüksek sanayi üretimi gerçekleşen ilk beş sektör sırası ile

15

Soğutma-Havalandırma Donanımları, Alçı, Doğramacılık Ürünleri, Parkeler ve Elektrikli Ekipmanlar olmuştur. Bu sektörlerde sanayi büyümesi yüzde 9,6 ve üzerinde olmuştur.

Bu ilk beş sektörü taklip eden ikinci beş sektör ise diğer musluk ve vana/valfler, düz camlar, kablolar, çimento ve boya/vernik ve benzeri kaplama maddeleri olmuştur. Bu sektörlerde yıllık sanayi büyümesi yüzde 5,8 ile yüzde 8,7 arasında gerçekleşmiştir.

İnşaat malzemelerinde diğer önemli alt sektörlerden inşaat demiri üretimi yüzde 4,3 çelikten profiller ise yüzde 2,5 büyüme göstermiştir. Plastik inşaat malzemelerinde büyüme yüzde 5,3 hazır betonlarda yüzde 5,0 ve inşaat amaçlı beton üretiminde büyüme ise yüzde 2,6 olmuştur.

2013 yılında altı alt sektörde sanayi üretimi geçen yıla göre azalmıştır. Seramik sıhhi ürünler imalatı yüzde 0,5 ve seramik karo imalatı yüzde 0,4 gerileme göstermiştir. Metal yapı ve parçaları üretimi yüzde 1,0, merkezi ısıtma radyatörleri üretimi yüzde 1,8 ve teknik camlar üretimi yüzde 4,1 küçülmüştür. En kuvvetli üretim azalışı yüzde 7,7 ile kilit ve menteşe alt sektöründe gerçekleşmiştir.

Tablo 6 İnşaat Malzemeleri İhracatı (Ocak-Aralık) (Milyon Dolar)

Sektörler

2012

2013

Değişim (%)

Alçı
Çimento
Boyalar ve Vernikler
Plastik İnşaat Malzemeleri
Ağaçtan İnşaat Malzemeleri
Duvar Kâğıtları
İşlenmiş Taşlar (Mermer, Granit) Mineral Yünler
Asfalt, Alçı, Çimento ve Betondan Eşya Tuğlalar, Karolar, Kiremitler Seramik Kaplamalar
Seramik Sağlık Gereçleri
Düz Cam, Yalıtım Camı, Cam Tuğla Cam Yünü
Demir Çelik Çubuk, Profil, Teller ve Çivi Demir Çelikten Boru ve Boru Bağlantı Parça Demir Çelikten İnşaat Aksamı
Demir Çelik Vida, Cıvata, Somun Demir Çelikten Radyatörler
Demir Çelik Sağlık Gereçleri Alüminyumdan İnşaat Malzemesi ve Aksamı Alüminyumdan Sağlık Gereçleri Kilitler ve Donanım Eşyası
Isıtma ve Soğutma Cihazları Asansörler ve Liftler

77 90 18 796 740 -7 441 459 4

1.275 1.373 8 435 496 14

20 12 -39 942 1.074 14 22 26 15 159 157 -1 7 8 20

587 605 3 187 203 9 106 118 11 104 103 -1

6.826 6.227 -9 1.875 1.739 -7 1.344 1.386 3

276 295 7 456 451 -1 81 86 6

849 883 4 77 96.760.031 26 528 581 10 685 766 12 41 50 20

16

Musluklar ve Vanalar Elektrik Malzemeleri Yalıtımlı Kablolar Aydınlatma Cihazları Prefabrik Yapılar İnşaat Malzemeleri

327 409 25

527 573 9 1.531 1.684 10 247 296 20

275 298 8 21.100 21.282 1

Kaynak: Türk Müteahhitlerin Yurt Dışı İşleri ve İnşaat Malzemeleri Sektörü Raporu, TÜİK

Tablo 7 İnşaat Malzemeleri İthalatı (Ocak-Aralık) (Milyon Dolar)

Sektörler

2012

2013

Değişim (%)

Alçı
Çimento
Boyalar ve Vernikler
Plastik İnşaat Malzemeleri
Ağaçtan İnşaat Malzemeleri
Duvar Kağıtları
İşlenmiş Taşlar (Mermer, Granit) Mineral Yünler
Asfalt, Alçı, Çimento ve Betondan Eşya Tuğlalar, Karolar, Kiremitler Seramik Kaplamalar
Seramik Sağlık Gereçleri
Düz Cam, Yalıtım Camı, Cam Tuğla Cam Yünü
Demir Çelik Çubuk, Profil, Teller ve Çivi Demir Çelikten Boru ve Boru Bağlantı Parça Demir Çelikten İnşaat Aksamı
Demir Çelik Vida, Cıvata, Somun Demir Çelikten Radyatörler
Demir Çelik Sağlık Gereçleri Alüminyumdan İnşaat Malzemesi ve Aksamı Alüminyumdan Sağlık Gereçleri Kilitler ve Donanım Eşyası
Isıtma ve Soğutma Cihazları Asansörler ve Liftler
Musluklar ve Vanalar
Elektrik Malzemeleri
Yalıtımlı Kablolar
Aydınlatma Cihazları
Prefabrik Yapılar

6,7 8,0 12,5 13,3 492,2 570,9 347,8 386,6 683,1 725,0 44,1 57,7 187,8 236,7 61,7 57,5 51,3 83,3

20,2 6,7 16,0 11,2 6,1 30,8 26,1 -6,7 62,4

1,1 3,9 248,5 77,1 104,3 35,2 7,6 9,5 24,6 122,5 165,3 34,9 158,2 175,0 10,6

545,9 599,6 9,8 789,1 930,2 17,9 208,3 237,6 14,1 535,9 627,3 17,1

22,2 25,8 16,0 13,1 16,4 25,3 69,9 114,0 63,0 30,2 40,0 32,3

521,7 589,1 12,9 1.215,5 1.762,9 45,0 97,2 126,3 29,9 582,8 710,3 21,9 982,4 1.118,6 13,9 296,8 351,7 18,5 360,6 495,8 37,5

26,7 28,0 4,8

17

İnşaat Malzemeleri 8.552,8 10.371,8 21,3 Kaynak: Türk Müteahhitlerin Yurt Dışı İşleri ve İnşaat Malzemeleri Sektörü Raporu, TÜİK

4.1.2. PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE PROFİLİ

Son yıllarda artan konut yapımı, asansör imalatını da hızlandırmış olup son yıllarda kentsel dönüşüm projelerinin de hayata geçirilmesi ile birlikte sektörde büyük gelişmeler yaşanmaktadır.

Van depremiyle ortaya çıkan binaların depreme dayanımı sorunuyla başlayan “Kentsel Dönüşüm” yasal çerçeveye oturtulmuştur. Bu kapsamda 2020 yılına kadar önemli konut projeleriyle sektörün gerekli gelişmeyi yakalaması öngörülmektedir.

Türkiye’de asansör sektörü aksam imalatı, asansörün tesis edilmesi (montaj) ile bakım ve onarım olarak üç ana kolda faaliyet göstermektedir. Bununla birlikte AB uyumu çerçevesinde ülkemizde başlayan belgelendirme faaliyetleri ve asansörlerin yıllık kontrolleri ilişkin tüm faaliyetler sektörün gelişimine katkı sağlamaktadır. Bu alanda çalışan yetişmiş eleman sayısı her geçen gün artmaktadır. Aksam imalatı tamamen makine imalatının bir uzmanlık alanı olarak değerlendirilmektedir. Montaj işleri, mühendislik ve müteahhitlik hizmetlerini kapsamakta olup çeşitli fabrikalarda üretilen aksamlar kullanılarak asansörün monte edilmesi sürecinin gerçekleştirilmesidir. Son yıllarda yurtdışında montaj, paket asansör satışı gibi alanlarda da Türk firmalarının çalışmalar yaptığı görülmektedir. (Asansör Sektör Raporu, 2013/1)

Asansör sektöründe faaliyet gösteren yetkili firma sayısı yaklaşık 430 civarındadır. Herhangi bir yetki almadan çalışan merdiven altı firma sayısı ise yaklaşık 2 bin civarındadır. Bu sektörde istihdam edilen makine mühendisi sayısı yaklaşık 750, elektrik-elektronik mühendisi sayısı yaklaşık 650’dir.Türkiye’de yılda yaklaşık 7000 – 15.000 arası asansör, 400 yürüyen merdiven üretilmektedir. Türk asansör sektörünün gelişiminin Türkiye’nin kentleşme sürecine bağlı olarak gelişim gösteren inşaat sektörü ile birlikte düşünülmesi gerekmektedir. Önümüzdeki dönemde, Türkiye’deki kentleşme sürecinin hızla devam edeceği dikkate alındığında, inşaat sektörüyle birlikte Türk asansör sektöründe de yüksek oranlarda bir büyüme beklenmektedir. (Yapı ve Yapı Malzemeleri Sektör Raporu, 2012)

Gümrük Birliği ile birlikte Türk ulusal mevzuatının Avrupa Birliği teknik mevzuatına uyumlu hale gelmesi, “Malların Serbest Dolaşım İlkesi” kapsamında sektörün ihracat şansını olumlu yönde arttırmıştır. Bu artış, sadece AB üyesi ülkelerle sınırlı olmayıp, tüm dünyada Türk ürünlerine olan güveni ve dolayısıyla talebi ortaya çıkarmış bulunmaktadır.

18

Türk firmalarının uluslararası firmalara karşın rekabet edebilme gücüne erişimini arttıran en önemli faktörlerden birisi de uluslararası standartların Türk Standardı olarak kabul edilmesi ve AB teknik mevzuatının Türk Mevzuatına dâhil edilmesi olmuştur. Özellikle EN 81 ailesi harmonize standartlar Türk Standardı olarak kabul edilmiş olup söz konusu standartlardaki değişiklikler Avrupa Birliği bünyesinde yer alan üye devletlerle eş zamanlı olarak uygulamaya alınmaktadır. En son olarak TS EN 81-1/2+A3 standartlarında yapılan değişiklikler üye devletlerle eş zamanlı olarak01.01.2012 tarihinde uygulamaya girmiştir.

01.01.2012 tarihinden itibaren “Asansörlerde Yıllık Kontroller”, Türk Akreditasyon Kurumunca TS EN ISO/IEC 17020 standardı kapsamında asansörler konusunda akredite olan A Tipi Muayene kuruluşları tarafından yapılmaya başlanmıştır. Bu kapsamda yapılan hukuki düzenlemeler ve uygulamalar “Türkiye’nin 2012 Avrupa Birliği İlerleme Raporunda” önemli gelişmeler çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Son yıllarda yurtdışında montaj, komple (paket) asansör satışı gibi alanlarda da Türk firmalarının çalışmalar yaptığı görülmeye başlanmıştır. Ayrıca Türk Cumhuriyetleri, Orta Asya ve AB ülkelerinde asansör montaj işleri yapan firmaların sayısında da artış söz konusudur. Aynı zamanda özellikle Afrika ülkeleriyle olan dış ticaretin gelişmesiyle bu ülkelerdeki Türk asansör firmalarının yatırımları artmaktadır.

Sektördeki Üretim Eğilimleri ve Üretilen Başlıca Ürünler

İç piyasada üretilen asansör güvenlik aksamları; hız regülatörü, fren bloğu, hidrolik ve yaylı tamponlar, kapı kilit tertibatlarıdır. Ancak hidrolik asansörlerde kullanılması zorunlu olan boru kırılma valfının tedariki dışa bağımlı durumdadır.

Kabin, makina – motor grubu, tam ve yarı otomatik kabin ve kat kapıları, halat, kumanda kartı, kumanda panosu, klavuz ray, gösterge elemanları, kata getirme sistemi, kat ve kabin butoniyerleri, aşırı yük sistemi, kabin ve karşı ağırlık süspansiyonları, hidrolik silindir, dişlisiz makina, fotosel, hız kontrol cihazları, kumanda sistemleri, paten, sensor, ray konsolları, denge zinciri, şalter, VVVF invertor, halat aparatları, kasnak, sistemler (Makina dairesiz sistemler) gibi diğer ana bileşenlerin tamamı Türk asansör sektörü tarafından yerli ürün olarak üretilmektedir.

Genel itibarıyla Türk asansör sektörünün aksam imalatına bakıldığında elektrik tahrikli bir asansörün tesis edilebilmesinde dışa bağımlılık söz konusu değilken, hidrolik tahrikli bir asansörün tesis edilebilmesinde ise dışa bağımlılık söz konusudur. Hidrolik tahrikli bir asansörün imalatına bakıldığında hidrolik güç ünitelerinin önemli bir üretim unsuru olarak yer aldığı görülmektedir. Ağırlıkla hidrolik güç ünitelerinin %90’ı paket ünite olarak Türkiye’ye ithal edilmektedir.

Asansör aksam üretimi özellikle Marmara Bölgesinde; İstanbul, Kocaeli, Bursa illerinde, Ege Bölgesinde; İzmir ilinde, İç Anadolu Bölgesinde ise; Konya ve Kayseri illerinde yoğunlaşmış bulunmaktadır.

19

Sektöre ülkemiz sınırları dâhilinde gerçekleştirilen asansör montajı açısından bakıldığında ise coğrafi nedenlerden kaynaklanan herhangi bir olumsuzluk yaşanmamaktadır. Asansör montaj firmaları gerek montaj gerekse tasarım konularında ülkemizde 7 coğrafi bölgede 81 ilde faaliyet gösterebilme eğilimindedirler.

Bakım işi yapan firmalar da ihtiyaç oranında bölgelere dağılmış durumdadırlar. Bakım firmaları bağımsız olarak veya İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük illerde kurulmuş asansör montaj firmalarının yetkili servisi olarak faaliyetlerini diğer illerde yürütmektedirler.

Sanayi Sicil Kanunu kapsamında, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sanayi sicil kayıtlarında yer alan 657 adet asansör firmasından hareketle, sektöre ilişkin kapasite kullanım oranları aşağıda belirtilmiştir.

Tablo 8 Asansör Sektörünün Kapasite Kullanım Oranları

Kapasite Kullanım Oranı (%)

Firma Sayısı (Adet)

0-50 50-100 Toplam

Kaynak: SGM Sanayi Sicil Kayıtları

136 521 657

6948 sayılı “Sanayi Sicil Kanunu” gereği, sanayi sicil kaydı bulunan asansör montaj ve asansör aksam imalat firması sayısı 657 adettir. Ayrıca Türk Standartları Enstitüsü’nden TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi alan asansör firması sayısı 1.297 adettir. Bu sayının 963 adedi asansör montaj firması geri kalan 334 adedi ise (yetkili servis) asansör bakım firmasıdır.

Asansör montaj, bakım ve onarım olarak sektörde çalışan insan sayısının ise Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın sanayi sicil kayıtları baz alındığında toplam çalışan sayısı 22.522 kişi olarak görülmektedir. Türk asansör sektörünün doğrudan kentleşme ve buna bağlı olarak gelişim gösteren inşaat sektörü ile birlikte düşünülmesi gerekmektedir. Önümüzdeki dönemde Türkiye’deki kentleşme sürecinin hızla devam edeceği dikkate alındığında, inşaat sektörüne paralel olarak Türk asansör sektöründe de büyümenin hızlı bir şekilde devam edeceği kaçınılmaz bir durumdur. Bu nedenlerden dolayı, Türk asansör sektörünün stratejik öneme sahip bir sektör olarak taraflı tarafsız bütün kesimlerce kabul edilmesi gerekmektedir.

2012 yılı ihracat ve ithalat rakamlarına bakıldığında; toplamda dış ticaret hacminin 290 milyon dolar civarlarında olduğu görülmektedir.

Türk asansör sektörünün faaliyet alanı dikkate alındığında montaj, belgelendirme hizmetleri, aksam üretimi ve bakım hizmetleri genelinde yaklaşık 350 milyon dolar seviyelerinde bir ciroya sahip olduğu tahmin edilmektedir. (Asansör Sektörü Raporu, 2013)

Sektörün Dış Ticareti

Avrupa Birliği Müktesebatına bire bir uyumla birlikte asansör sektörü Avrupa pazarında önemli bir pazar alanı oluşturmuş ve son on yılda dış ticaret artan bir eğilimle yükselişine devam etmiş 2012 yılıyla birlikte asansör konusunda dış ticaret hacmi yaklaşık olarak 290

20

milyon dolar seviyesine gelmiştir. Ancak asansör ithalatı dış ticarette önemli bir paya halen sahiptir.

Asansör sektöründe dış ticaret konusunda en güçlü ve dış ticaret fazlası veren alan olan asansöre ait aksam ve parça üretimidir. Bu alan asansör ithalat ve ihracatını dengeleme noktasında ciddi bir pozisyona sahiptir.Asansör sektörünün bu alandaki ticaretinde son yıllarda önemli bir artış gerçekleşmiş ve önemli pazarlara ulaşılmıştır.

Sektörle ile ilgili alanların toplam olarak irdelendiğinde sektörün dış ticaret hacminin yaklaşık olarak 290 milyon dolar değerine sahip olduğu görülmektedir. Burada dikkat edilecek husus ise dış ticaret açığı bu sektör için Türkiye’de yeterli kapasite olmasına rağmen yüksektir. Bu sebeple bu konuda Ekonomi Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan “Girdi Tedarik Stratejisi” dış ticaret açığının sektörde etkisinin azaltılması için önem arz etmektedir

2012 yılı ülke bazında incelendiğinde asansör ve asansör aksam ürünlerinin ithalatında önemli yer tutan ülkeler arasında Çin, İspanya, Almanya ve Yunanistan yer almaktadır.

Asansör ve asansör aksam ürünleri ihracatı büyük oranda komşu ülkelere yapılırken genel itibarıyla Orta Doğu ülkelerine ve Avrupa Birliği ülkelerine yapılmıştır.

İhracat detaylandırıldığında, Bulgaristan, Gürcistan, Rusya, İran, Irak ve Suudi Arabistan önde yer almaktadır. Orta Doğuda yaşanılan siyasi sorunlar sebebiyle Türkiye’nin bu bölgedeki ülkelere olan ihracatında sert düşüşler yaşanmıştır.

Tablo 9 Türkiye’nin 2013 yılında G.T. İ.P Bazında Asansör İhracatı ve İthalatı Yapılan Başlıca Ülkeler

Ülke

Ülke Adı

İhracat (Dolar)

İthalat (Dolar)

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18

Fransa Hollanda Almanya İtalya İngiltere İspanya Avusturya Polonya Bulgaristan Rusya Federasyonu Gürcistan Azerbaycan Kazakistan

Tunus Libya Irak İran İsrail

285.490 115.257 15.710 94.736 111.897 0
0 85.515 1.178.257

48.112 299.852 49.997.639 2.539.114 497.544 6.752.327 212.249 573.937 332.109

3.154.618 0 667.015 0 661.230 0 721.501 0 548.314 0

1.599.316 0 3.395.072 0 1.379.700 0 1.859.266 0

21

19 20 21 22

Suudi Arabistan Tayland Çin Güney Kore

Kaynak: TÜİK

946.830 0
0
0

0 1.187.162 27.848.151 1.366.302

Yukarıda verilen tablo detaylı incelendiğinde Türkiye’nin Çin Halk Cumhuriyeti’nden getirilen paket asansör adı verilen ürünlerin açık pazarı hale geldiği görülmektedir. Çin Halk Cumhuriyeti’nden yapılan ithalat değeri 27,8 milyon dolar ile ilk sırada yer almaktadır. Türkiye’nin ihracat konusunda AB ülkeleri dışında diğer ülkelere de ihracat yapma arzusu ve isteği, sektörün pazar arayışının arttığını ve rekabet edebilirlik düzeyinin geliştiğini göstermektedir.

Tablo 10 Türkiye’nin 2013 yılında G.T. İ.P Bazında Asansörlere Ait Aksam ve Parçaları İhracatı ve İthalatı Yapılan Başlıca Ülkeler

Ülke

Ülke Adı

İhracat (Dolar)

İthalat (Dolar)

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18

Almanya İtalya İngiltere Y unanistan İspanya Avusturya

328.953 277.009 421.536 804.101 185.734 285.766

1.301.609 7.235.859 137.785 6.491.573 7.567.636 1.564.526 0
0 25.591 295.557 41.284
0
0
121
0
0
0 23.754.798

Mısır 5.540.128 Lübnan 640.557

Irak 6.408.986

İran Bulgaristan Rusya Federasyonu Azerbaycan Gürcistan İsrail
Ürdün
Suudi Arabistan Çin

11.229.517 1.585.787 5.390.292 2.500.759 1.932.626 1.492.680 1.082.519 8.200.394 87.440

Kaynak: TÜİK

2013 yılı Ocak – Temmuz dönemi içerisinde, asansör aksam ve parçalarına yönelik Çin Halk Cumhuriyeti’nden yapılan ithalat değeri (23,7 milyon dolar) ilk sırada yer almıştır. Ayrıca bu alanda İtalya ve İspanya’nın da önemli bir paya sahip olduğu görülmektedir.

4.1.3. TALEBİ ETKİLEYEN UNSURLAR

22

Önümüzdeki dönem itibarıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığının (TOKİ) belediyelerle işbirliği halinde Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projelerine, alt gelir grubuna ve yoksullara yönelik sosyal konut projelerine, İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Diyarbakır gibi büyükşehirlerde kentsel dönüşüm projelerine ve orta ölçekli il ve ilçelerde örnek yerleşim birimlerini oluşturma projelerine ağırlık vereceği ve inşaat sektörünün bu noktada atılım içerisinde olacağı düşünüldüğünde binalarla bütünleşik sistemler olarak monte edilmesi gereksinimi olan asansörler konusunda Türk asansör sektörünün atılıma geçeceği öngörülmektedir.

Türk asansör sektörü ve sektörün teknolojik yapısının geliştirilebilmesi için TOKİ tarafından önümüzdeki dönem içerisinde yürütülecek projelerin çok önemli fırsatları sunacağı gerçeğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle gerek kamusal gerekse sektörel alanda sürecin iyi yönetilmesi gerekmektedir. Türk asansör sektörünün hem asansör hem de aksam imalatında markalaşma ile paralellik oluşturacak şekilde kalite ve güvenlik esaslarını ön planda tutacak yeni tasarımlar geliştirmesi, sektörün gerek iç piyasada gerekse dış piyasadaki pazar payının büyümesine olumlu katkıları olacaktır.(Asansör Sektörü Raporu, 2013)

4.1.3. REKABET YAPISI VE RAKİPLERİN ÖZELLİKLERİ

Karlılık ve büyüklük açısından büyük farklılıklara sahip olan inşaat firmalarının rekabet avantajı yaratmak için öncelikle alt pazar seçimini iyi yapmaları ve pazar şartlarına göre düşük maliyet ya da farklılaşma avantajı için etkin stratejiler kullanmaları gerekmektedir. Türk inşaat sektöründe firmaların karlılığını ve performansını en fazla etkileyen kuvvet firmalar arasındaki rekabettir. Düşük maliyet avantajının rekabet gücünün belirleyicisi olduğu pazarda rekabetin daha yoğun ve sektöre yeni giren firmaların avantajlarının fazla olması bu pazarlarda faaliyet gösteren firmaların değer zincirlerinin belirleyicisi olduğu pazarlarda rekabetin daha yoğun ve sektöre yeni giren firmaların avantajlarının fazla olması bu pazarlarda faaliyet gösteren firmaların değer zincirlerinin verimini arttırmaya ve maliyet kontrolüne yönelik stratejiler kullanmasını gerektirmektedir.

Sektörün güçlü ve zayıf yanlarının, fırsat ve tehditlerinin analizi aşağıdaki yer almaktadır.

Sektörün Güçlü Yönleri

  • Güçlü, güncel makine ve ekipman parkı
  • Deneyimli ve yetenekli teknik personel
  • Teknolojik imkân ve bilgi birikimi
  • Yeterli yerli makine ve malzeme yan sanayi
  • Uluslararası ihale ve iş deneyimi
  • Değişik iş dallarında deneyim ve uzmanlık
  • Merkezi karar alma süreçleri ile maliyet odaklı faaliyet ve esneklik
  • Hızlı iş yapabilme ve mobilizasyon yeteneği
  • Yüksek risk alma potansiyeli
  • Yatırım potansiyeli yüksek ülkelere coğrafi yakınlık ve lojistik üstünlük
  • Maliyetlerin belirli limitlerin içinde tutulabilmesi

23

  • Büyük sermayelere gereksinim duymadan ve hızlı şekilde hareket edebilme
  • Yurtdışında lokal ihtiyaçların iyi tanınması ve yerel otoritenin işleyişini vemekanizmalarının yabancılara göre daha iyi bilinmesi
  • Değişik şartlara hızlı uyum sağlayabilme yeteneği
  • İnisiyatif alabilme yeteneği
  • İş yapma ve aldığı işi bitirme kararlılığıZayıf Yönleri
    • Sektöre giriş‐çıkışın kolay olması nedeniyle müteahhit sayısının fazlalığı,
    • Müteahhit sayısının fazlalığının iş hacimlerinin daralmasına neden olması,
    • Bürokratik engellerin fazla olması
    • İşçilik maliyetlerinin yüksek olması
    • Sertifikalı işçi sayısının az olması
    • Finansman altyapının zayıf olması
    • Ar‐Ge faaliyetlerinin yetersiz olması
    • Sektörün arkasında yer alacak özel ya da devlet kaynaklı finansman ve sigortaimkânlarının kısıtlılığı ve devlet desteği eksikliği
    • Sözleşme ve risk yönetimi sorunları
    • Müşavir firmaların yeterli büyüklüğe ulaşmamış olması
    • Özellikle yurt dışı işlerde Teminat mektubu temininde güçlükler ile karşılaşılması
    • Yurt dışı inşaat işlerinde gidilen ülkelerin mevzuatları konusunda bilgi eksiklikler
    • Aşırı düşük fiyat tekliflerin kar marjlarını düşürmesi ve sistemde büyük firmalarınvarlığının zayıf kalması

      Fırsatlar

  • 2023 hedefleri ve güçlü ekonomiye geçiş sürecinde inşaat sektörü açısından kalıcı ve hızlı bir iç talep artışı mümkün olabilecektir.
  • “Gelişmekte olan ülke” sıfatıyla potansiyel alt ve üst yapı talebi
  • Kuzey ve Ortadoğu bölgesindeki gelişmeler nedeniyle yüksek iş potansiyeli vebölgede sahip olunan geçmiş tecrübeler
  • Artan nüfus şehirleşme ile paralel konut ve altyapı talebi
  • AB üyeliğine geçiş kapsamında bu ülkelerde müteahhitlik hizmetleri verme şansıTehditler
  • İçinde bulunduğumuz dönemde dünya ekonomisindeki dalgalanmaların doğrudan doğruya ülkemiz ekonomisini etkilemesi nedeniyle geleceğe ilişkin öngörüleri olumsuz etkilemesi nedeniyle tüketim eğilimini azaltması
  • Kamu İhale Mevzuatı ve uygulamalarının çözümleyemediği aşırı düşük tekliflerin sektör karlılığını dolayısıyla sermaye birikimini engellemesi
  • Düşük fiyatların “iş ahlakı ve etiği”ni de olumsuz etkilemesi ile inşaat kalitelerinin düşmesi, ilkede “müteahhit” kavramı ile ilgili bir tanımın ve sınırlamaların olmaması

24

• Emtia fiyatlarının artması
4.2. PAZARLAMA PLANI

4.2.1. HEDEF PAZAR VE ÖZELLİKLERİ

Zonguldak’ın Karadeniz ilçesinde asansör denge ağırlığı üretim tesisinin hedef pazarı başta Zonguldak, Karabük ve Barın illerini kapsayan TR81 Bölgesi ve inşaat sektörünün en gelişmiş olduğu iller olan İstanbul, Ankara, İzmir olmak üzere tüm Türkiye genelidir. İhracat alanında da hedef pazar Orta Doğu ülkeleridir.

Suudi Arabistan ve Katar, gerileme dönemini takiben gerçekleşen bölgesel patlamaya öncülük etmiş ülkelerdir. Her iki ülkede de inşaat sektörü 2010-12 yılları arasında ortalama %10 artış göstermiştir. Her iki ülke de altyapılarını geliştirmek ve şehirlerini büyütmek yönündeki kapsamlı planlarını hayata geçirmek için büyük miktarlarda kamu harcaması yapmıştır. MEED Projects, 2022 futbol Dünya Kupası’na kadarki dönemde Katar’da devasa projelere 200 milyar dolar harcanacağı öngörülüyor. Bu Dünya Kupası, zamanında tamamlanması gereken birçok altyapı projesinin odağında yer alıyor. Bu sürecin en önemli parçalarından biri olan Doha Metrosu’nun yapımına, Haziran 2013’te ilk iki hat ve bu hatların istasyonlarının 2019’a kadar tamamlanması için imzalanan 8 milyar dolar değerindeki iki anlaşmayla birlikte başlanmıştır. Hamad Uluslararası Havalimanı’nın beş yıl gecikmesinden ders alınacağı ve bu derslerden metro, yeni liman ve kapsamlı yol inşaatı projelerinde yararlanılacağı umut edilmektedir. Katar nüfusunun yedi yılda iki katına çıkması sebebiyle Barwa gibi özel firmalar tarafından büyük emlak geliştirme projelerine başlanmıştır.

Suudi Arabistan da Cidde ve başkent Riyad’da inşa edeceği metrolarla ulaşım altyapısını geliştirmektedir. Altı hattın yönetimi için imzalanan anlaşmalarla Riyad’daki metronun yapımına başlanmıştır. Ayrıca Suudi Arabistan Cidde’den Dammam’a gidecek 950 km uzunluğunda bir demiryolu olan Landbridge’in ve hacıların daha kolay seyahat etmeleri için Mekke, Medine ve Cidde şehirlerini birbirine bağlayacak olan Haramain Yüksek Hızlı Demiryolu’nun planlarını yapmaktadır. Bu dört demiryolu projesinin toplamda 50 milyar dolar tutacağı öngörülmektedir. Suudi Arabistan hacılar için yeni konutlar inşa edilmesi gibi projelerle kutsal şehirlerdeki tesisleri geliştirmeye devam etmektedir. Ülke tüm bunları yaparken de nüfusu ülkeye yaymak ve ekonomiyi çeşitlendirmek için bir dizi yeni ekonomik şehir inşa etmektedir.

BAE, özellikle de Dubai inşaat patlamasının merkezinde yer alıyordu ve küresel ekonomik krizden en kötü etkilenen yer oldu. BAE’de özel sektör yeniden devreye girmekte ve görkemli yeni planlar ortaya çıkmaktadır. 2012’de BAE’de 16 milyar dolarlık inşaat anlaşmaları yapılmıştır ve 2008’den bu yana Suudi Arabistan ilk kez geride bırakılmıştır.

4.2.2. HEDEF MÜŞTERİ GRUBU VE ÖZELLİKLERİ

Karadeniz Ereğli ilçesinde kurulacak asansör denge ağırlığı üretim tesisisin hedef müşteri grubunu inşaat firmaları, müteahhitler, asansör bakım-onarım firmaları oluşturmaktadır.

25

Tesiste üretilen asansör denge ağırlıkları döküm işlemi yapıldıktan sonra ambalajlanarak müşterinin taleplerine uygun olarak teslim edilecektir.

4.2.3.

İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ DÜZEYİ
2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Ürünler/Aylar

1

Toplam

8.640

8.640

8.640

25.920

96 cm denge 720 ağırlığı
76 cm denge 720 ağırlığı

60 cm denge 720 ağırlığı

720 720 720 720 720 720 720 720 720

720 720 720 720 720 720

720 720 720 720 720 720

720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720

4.2.4.

4.2.5.

İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ FİYATI

DAĞITIM KANALLARI

Ürünler

Birim Satış Fiyatı (TL)

96 cm denge ağırlığı

220,00

76 cm denge ağırlığı

210,00

60 cm denge ağırlığı

200,00

Dağıtım, üretilen ürünlerin tüketicilere dağıtılmasıyla ilgili tüm çabaları kapsamakta ve üretimle tüketim arasında köprü vazifesi görmektedir. Üretilen ürünlerin, üretim noktasından tüketim noktalarına transferinin sağlanması da dağıtım stratejileri içerisinde ele alınmaktadır. İşletmelerin ürünlerinin hedef pazarlara ulaşmasını sağlamaları için dağıtım kanalları kurma becerisi oluşturması kaçınılmazdır. Dağıtım, ürünlerin alıcılara ulaştırılması için gerçekleştirilmesi gereken bir iştir. Firmaların müşterilerinin tercihlerine uygun bir kanaldan ürünlerini pazara ulaştırmaları da ciddiyetle üzerinde durulması gereken bir konudur.

Asansör denge ağırlığı üretim tesisinde üretilen denge ağırlıklarının pazarlanması için ilk yıllarda etkin dağıtım kanallarının oluşturulmasına ağırlık verilecektir. Asansör denge ağırlığı üretim tesisinde üretilen denge ağırlıkları çevre illerden başka Türkiye genelinde inşaat sektörünün gelişmiş olduğu tüm illere doğrudan satış temsilcisi yoluyla inşaat firmaları, müteahhitler, asansör bakım-onarım firmalarına ulaştırılacaktır.

Aylar

1 2

Aktivite 1

Tutar Aktivite 2

500 Müşteri Ziyaretleri 1.000 Müşteri Ziyaretleri

Tutar Toplam

500 1.000 500 1.500

4.2.6. PAZARLAMA/SATIŞ YÖNTEMLERİ

Kartvizit Katalog

26

  1. 3  İnternet Sitesi
  2. 4  Yerel TV Reklamları
  3. 5  Gazete Reklamları
  4. 6  Sektörel Yayın Reklamları
  5. 7  Yerel TV Reklamları
  6. 8  Banner Reklam Uygulaması
  7. 9  Gazete Reklamları
  8. 10  Yerel TV Reklamları
  9. 11  Sektörel Yayın Reklamları
  10. 12  Arama Motoru ReklamıToplam

1.000 Müşteri Ziyaretleri 2.000 Müşteri Ziyaretleri 500 Müşteri Ziyaretleri 1000 Müşteri Ziyaretleri 2000 Müşteri Ziyaretleri 1000 Müşteri Ziyaretleri 500 Müşteri Ziyaretleri 2000 Müşteri Ziyaretleri 1000 Müşteri Ziyaretleri 500 Müşteri Ziyaretleri

500 1.500 500 2.500 500 1.000 500 1.500 500 2.500 500 1.500 500 1.000 500 2.500 500 1.500 500 1.000

19.000

4.2.7. KURULUŞ YERİ SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLER

Karadeniz Ereğli, Zonguldak ilinin bir ilçesidir. Türkiye’nin kuzeyinde, Batı Karadeniz Bölgesi’nde, 41 derece 17 dakika kuzey, 31 derece 24 dakika güney enlem ve boylamları arasında yer almaktadır.

Yüzölçümünün %56’sını ormanlar oluşturmaktadır. Karadeniz Ereğli, sınırları boyunca 80 kilometrelik kıyı şeridine sahiptir. Yükleme ve boşaltma olanağı olan limanları ve balıkçı barınakları ile uluslararası nitelikte tersaneleri bulunmaktadır. Karadeniz Ereğli’ye bağlı Armutçuk Beldesi’nde, TTK’ya bağlı Armutçuk Müessesesi bünyesinde Taşkömürü ocakları, Karadeniz Ereğli kent merkezinde Ereğli Demir Çelik Fabrikaları ( ERDEMİR) bulunmaktadır.

Karadeniz Ereğli’nin kıyıları boyunca, birçok doğal plajın yanı sıra Karadeniz Ereğli Belediyesi, Erdemir Fabrikaları ve Karadeniz Bölge Komutanlığı’na ait kamp ve plaj tesisleri bulunmaktadır.

Devlet Planlama Teşkilatı tarafından 2003 yılında yapılan araştırmaya göre Karadeniz Ereğli ilçesi sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında 872 ilçe içinde 32. sırada yer almaktadır. Sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi, Düzey 2 bölgeleri bazında ele alındığında Zonguldak’ın da içinde bulunduğu TR81 Bölgesi üçüncü bölgeler grubuna dahil olmaktadır. İller bazında ele alındığında ise Zonguldak ikinci derecede gelişmiş iller grubuna dâhil olmaktadır. Bu kapsamda yatırımcılar, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, yatırım yeri tahsisi ve faiz desteği gibi teşviklerden yararlanma hakkına sahiptir.

TÜİK 2013 yılı ADNKS verilerine göre Karadeniz Ereğli ilçesinde 55.430’u erkek, 56.019’u kadın olmak üzere toplamda 111.449 kişi yaşamaktadır. İlçe sahip olduğu sosyal alanlar, çevre düzenlemeleri ve ticari hareketliliği ile Zonguldak ve çevre illerin çekim merkezi konumundadır. İl ekonomisi yer altı kaynaklarının yönlendirdiği madencilik sanayine dayanmaktadır. Zengin kömür yatakları bölgede demir-çelik sektörünün gelişmesini ve buna bağlı olarak da yan sanayilerinin oluşmasını sağlamıştır. Ayrıca ilde orman ürünleri, taş ve

27

toprağa sanayi, tekstil ve tersanecilik, makine ve yedek parçaları, kağıt gibi diğer sanayi kolları da gelişmiştir.

5. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ PLANLAMASI

5.1. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ TEMİN KOŞULLARI

Zonguldak madencilik sektörü ile ön plana çıkmış bir il konumundadır. İlde ikinci önemli sektör ise yaklaşık 8.000 kişinin istihdam edildiği demir-çelik sektörüdür. Ereğli Demir-Çelik Fabrikalarının varlığı bölgede önemli bir sanayi potansiyeli yaratmıştır. Türkiye’nin tek yassı demir-çelik mamulü imalatının yapılması bölgenin ekonomik ve sosyal yapısının şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. İlde Karadeniz. Ereğli ve Çaycuma ilçelerinde bulunan Organize Sanayi Bölgelerinde yatırım çalışmaları devam etmektedir.

2011 yılı Eylül ayı TÜİK verilerine göre Zonguldak’ın ihracatı 324.639.000 Dolar; ithalatı 959.807.000 Dolar olarak gerçekleşmiştir. İlin ihracatında en büyük paya sahip olan sektör yaklaşık %78’lik payı ile demir-çelik ürünleri sektörüdür.

Tablo 11 Zonguldak’ta İhracatta Öne Çıkan Sektörler

İhracatta Öne Çıkan Sektörler

İl payı (%)

Demir-Çelik Ürünleri

78

Çimento ve Toprak Ürünleri

9

Kimyevi Maddeler Ve Mamulleri

4

Demir Ve Demir Dışı Metaller

4

Makine Ve Aksamları

2

Zonguldak ilinde bulunan sanayi işletmelerinin sektörel dağılımına bakıldığında; kömür ve linyit çıkartılması, ana metal sanayi, gıda ürünlerinin imalatı sektörlerinin ilk sıralarda yer aldığı görülmektedir. İlde sanayide çalışanların, % 52’si kömür ve linyit çıkartılması, % 27’si

28

kimyasalların ve kimyasal ürünlerinin imalatı, % 5’i metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı sektöründe istihdam edilmektedir. (http://zonguldakyatirim.com)

No

1 2

No

1 2

No

1 2

Ürün/Hizmet

96 cm denge ağırlığı Yardımcı Malzeme

Ürün/Hizmet

76 cm denge ağırlığı Yardımcı Malzeme

Ürün/Hizmet

60 cm denge ağırlığı Yardımcı Malzeme

Toplam

Toplam

Toplam

Birim Fiyat

90,000

Birim Fiyat

72,00

Birim Fiyat

54,000

Miktar

1

Miktar

1

Miktar

1

Birim

Tutar

90,0000 9,00

99,00

Birim Tutar 72,00

7,20

79,20

Birim Tutar 54,00

5,40

59,40

Yıllık Maliyeti

777.600,00 77.760,00

855.360,00 Yıllık Maliyeti

622.080,00 62.208,00 684.288,00 Yıllık Maliyeti

466.560,00 46.656,00 513.216,00

5.2. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ MİKTARLARI

29

6. İNSAN KAYNAKLARI

No

Pozisyon

Aylık Brüt Ücretler

2.000 1.750 1.332 1.500

Personel Sayısı

1 2 6 1

Yıllık Brüt Ücretler

6.1. PERSONEL YÖNETİMİ

  1. 1  Genel Müdür
  2. 2  Satış ve Pazarlama Sorumlusu

5 Üretim İşçileri 6 UstaBaşı

*Yönetim ve üretimde üst kademede çalışacak personelin maaşı Zonguldak ilindeki piyasa koşulları ve yapılacak işin niteliği dikkate alınarak belirlenmiştir.

*Asgari ücret (1.332 TL) belirlenirken 2014 yılı tutarı baz alınmış ve 2016 yılına kadar her yıl %10 artış olacağı varsayılmıştır.

*Brüt ücretlere işveren payı dâhildir.

6.2. ORGANİZASYON ŞEMASI

30

24.000

42.000

95.936

18.000

Toplam

10

179.936

Satış ve Pazarlama Sorumlusu

Genel Müdür

Üretim İşçileri

Ustabaşı

7. ÜRETİM PLANLAMASI

7.1. YATIRIM UYGULAMA PLANI VE SÜRESİ

Aktiviteler/Aylar

Finansal kaynakların temini

Arazi belirlenmesi

İşletmenin yasal kuruluşu

Gerekli izinlerin alınması

İnşaat işleri

Makine ve donanım alımı

Makine ve donanım montajı

Hammadde temini

Deneme üretimi

İdari örgütlenmenin yapılması

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

31

İşgücünün sağlanması

Pazarlama planının yapılması

*Yatırımın başlangıç tarihi 01.01.2015 olarak kabul edilmiştir.

7.2. KAPASİTE KULLANIM ORANI 12345

0 60 70 80 100% %%%%

* İşletmenin 1. yılı yatırım dönemi olarak kabul edildiğinden üretim 2. yıldan itibaren başlamaktadır.

Yıllar

Kapasite Kullanım Oranı

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

Ürünler/Aylar

96 cm denge ağırlığı 76 cm denge ağırlığı 60 cm denge ağırlığı

1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200

14.400

14.400

14.400

7.3. ÜRETİM MİKTARI
7.3.1. TAM KAPASİTE ÜRETİM DÜZEYİ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Toplam

43.200 * Tam kapasitedeki üretim düzeyi; satın alınan makine ve donanımların kapasiteleri, işyeri büyüklüğü ve

personel sayısı göz önüne alınarak %100 kapasite kullanım oranındaki düzeye göre hesaplanmıştır.

7.3.2. İLK FAALİYET YILINDAKİ ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Ürünler/Aylar

1

Toplam

8.640

8.640

96 cm denge 720 ağırlığı
76 cm denge 720 ağırlığı

720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720

32

60 cm denge 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 720 ağırlığı

7.3.3. İLK 15 YILDA ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ

Yıllar 12345678 Ürünler/Ka 0% 60% 70% 80% 100% 100% 100% 100%

8.640

25.920

9

10

11

12

13

14

15

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

14.400

pasiteler

0 8.640 10.080 11.520 14.400 14.400 14.400 14.400 0 8.640 10.080 11.520 14.400 14.400 14.400 14.400 0 8.640 10.080 11.520 14.400 14.400 14.400 14.400

96 cm denge ağırlığı

76 cm denge ağırlığı

60 cm denge ağırlığı

İşletmenin 1. yılı yatırım dönemi olarak kabul edildiğinden üretim 2. yıldan itibaren başlamaktadır.

7.4. BİRİM MALİYET VE KARLILIK ORANLARI

Üretim Türleri

Hammadde Maliyeti

Genel Giderler Maliyeti

Personel Maliyeti

Toplam Birim Maliyet

Yıllık Toplam Maliyet

Birim Satış Fiyatı

Birim Ürün Başına Düşen Karlılık Oranı

Birim Ürün Başına Düşen Karlılık Tutarı

96 cm denge ağırlığı

59,40

3,69

6,94

70,03

605.055

220,00

68,17%

149,97

76 cm denge

79,20

3,69

6,94

89,83

776.127

210,00

57,22%

120,17

ağırlığı

60 cm denge ağırlığı

59,40

3,69

6,94

70,03

605.055

200,00

64,99%

129,97

* Hammadde maliyeti 5.2 Hammadde ve Diğer Girdi Miktarları tablosundan alınmıştır.

*Genel giderler maliyeti; hammadde ve personel giderleri hariç olmak üzere, 8.2 İşletme Sermayesi tablosunda yer alan giderler toplamının ürünün ilk yıldaki toplam üretim miktarına bölünmesiyle elde edilmiştir.

33

*Personel maliyeti 8.2 İşletme Sermayesi tablosunda yer alan yıllık personel giderleri toplamının ürünün ilk yıldaki toplam üretim miktarına bölünmesiyle elde edilmiştir.

7.5. İŞ AKIŞ ŞEMASI

Şekil Ergitme Verme

Isıl İşlem

Ambalajlam Depolama a veya

Sevkiyat

7.6. TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ

Makine Adı

Teknik Özellikler

34

Ergitme Sistemi

• 450 kW güçteki VIP-I Ergitme Sistemi en yüksek hızda ergitme yapmak üzere ve maksimum enerji verimliliği sağlayacak şekilde dizayn edilmiştir. VIP-I Güç Ünitesi, iyi yüklenmiş bir ocağa tüm ergitme süresi boyunca operatörün panelden herhangi bir ayar yapmasına gerek kalmaksızın tam güç sağlar. 450 kW güçte VIP-I Güç Ünitesi ocak gücünü, voltajını ve frekansını izleyebilme özelliği ve etkinliği sayesinde 750 kg demiri 50 dakikada 521 o kWh / Ton enerji harcayarak 1480 C sıcaklığa ulaştırır ve 750 kg çeliği 55 dakikada 575 kWh / Ton enerji harcayarak 1650 oC sıcaklığa ulaştırır.

Isıl İşlem Fırını

  • Derinlik: 1100 cm.
  • Genişlik: 150 cm.
  • Yükseklik: 100 cm.
  • Max. Sıcaklık: 1200 C.
  • Güç : 480 KW.
  • Kapasite: 15 ton

Konveyör Bant

  • Tip: Yerçekimi Konveyör
  • Yapı: Bantlı Konveyör
  • Marka adı: Shuanghuan
  • Güç (W): 1.5-22 kw
  • bant hızı: 0.8-5.1m/s
  • Malzeme: Karbon çelik
  • Yük Kapasitesi: 2996 ton/saat
  • Boyut (L * W * H): 500-2400mm

7.7. MAKİNE VE EKİPMAN ÖZELLİKLERİ

35

No Makine-Ekipman ve Tefrişatlar

  1. 1  450 kW VIP – I Güç ve Kontrol Ünitesi (Melt-Manager Bilgisayarlı Kontrol Sistemi dahil)
  2. 2  750 Kg D.Demir/Çelik Kapasiteli Dura-Line Ergitme Ocağı
  3. 3  Refrakter Astar ve Astar Şablonu
  4. 4  Hidrolik Pompa Ünitesi
  5. 5  Su Soğutmalı Enerji Hortumu
  6. 6  Güç Barası
  1. 6  Eşanjörlü Kapalı Devre Soğutma Suyu Sistemi
  2. 7  Sistemin İşleme Alma Mühendislik Hizmeti
  3. 8  Gerekli Çizimler ve El Kitapları
  4. 9  Yedek Parça Seti
  5. 10  Dry Air Cooler Kapalı Devre Soğutma Suyu Dolaşım Sistemi
  6. 11  Konveyör Bantlar
  7. 12  Isıl İşlem Fırını

Birim Adet Fiyat

216.750 1

Toplam 216.750

4.335 1 22.253 1 10.000 1

265.880 1

4.335 22.253 10.000 265.880 519.218

Toplam (KDV Hariç Tutarlar)

8. FİNANSAL ANALİZLER

8.1. SABİT YATIRIM TUTARI

36

Yatırım Kalemleri

Etüt Proje Giderleri

Kuruluş İşlemleri ve Harç Masrafları

2014 Yılı Finansman Gideri

Sabit Yatırım Genel Toplamı

Tutar

4.000,00

0,00

3.000,00

116.045,15

Bina inşaatının projelendirme (Keşif, metraj, plan, harita ve çizim) ve zemin etüt maliyetidir.

Arazi Alım Giderleri

Arazi-arsa alımı yapılmayacaktır.

Bina Yapımı

80.000,00 Tesis yapım maliyetidir.

67.000,00 Taşıt alım gideridir.

Giderle İlgili Açıklama

Makine-Ekipman ve Tefrişatlar

519.218,00

Makine, ekipman, tefrişat ve donanımların KDV hariç tutarlarıdır.

15.576,54

Makine ve ekipman giderlerinin % 3’üdür.

Demirbaş Giderleri

Taşıt Alım Giderleri

Montaj Giderleri

5.192,18

Makinelerin montaj giderleridir.

Limited Şirket için öngörülmüştür.

Genel Giderler

6.939,87

Diğer kalemlerin toplamının % 1’idir.

Beklenmeyen Giderler

70.092,66

Diğer kalemlerin toplamının %10’udur.

Sabit Yatırım Alt

771.019,25

Toplamı

887.064,40

* Etüt proje gideri tutarı hesaplanırken bina inşaat giderleri tutarının %5’i düzeyinde olacağı varsayılmıştır.

Yatırımcının işyerini inşa edebileceği bir araziye sahip olduğu varsayılmış ve maliyet belirtilmemiştir.
*İnşaat sürecinde Taban Alanı Katsayısı Zonguldak Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı’ndan alınan bilgiye göre %35’tir.
*Bina inşaat giderleri hesaplanırken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 yılı birim fiyatı (400 TL/m2) esas alınmıştır.
*Makine-ekipman ve tefrişat giderleri 7.7. Makine-Ekipman ve Tefrişat Bilgileri tablosundan alınmıştır. *Demirbaş Giderlerinin makine-ekipman ve tefrişat giderlerinin %3’ü düzeyinde bir maliyeti olacağı varsayılmıştır.
*Taşıt alım gideri hesaplanırken yatırımın ilk yılında istihdam edilecek 1 satış ve pazarlama elemanı sorumlusu için 1 araç ihtiyacı olduğu ve her bir araç maliyetinin 67.000 TL olduğu varsayılmıştır.
*Montaj giderlerinin makine-ekipman ve tefrişat giderlerinin %1’i düzeyinde bir maliyeti olacağı varsayılmıştır. Kuruluş İşlemleri ve Harç Masrafları limited şirketler için 3.000 TL olarak öngörülmüştür.

Maddi Duran Varlıklar

Amortismanı

Yatırım Harcamaları

Ekonomik Ömür (Yıl)

Amortisman Oranı

Tutar

37

Taşıt Alım Giderleri

5

20%

13.400

Bina Yapımı

50

2%

1.600

Makine-Ekipman ve Tefrişatlar

5

20%

103.844

Faiz Amortismanları

5

20%

75.664

Demirbaşlar

5

20%

3.115

Toplam

197.623

Maddi Olmayan Duran Varlıklar Amortismanı

Yatırım Harcamaları

Ekonomik Ömür (Yıl)

Amortisman Oranı

Tutar

Kuruluş ve Örgütlenme Gideri

5

20%

17.845

* Taşıt alım gideri amortisman tutarı; 8.1 Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki taşıt alım giderinin %20 olarak varsayılan amortisman oranı ile çarpımı sayesinde elde edilmiştir.

*Bina yapımı amortisman tutarı; 8.1 Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki bina yapım giderinin %2 olarak varsayılan amortisman oranı ile çarpımı sayesinde elde edilmiştir.

*Makine-ekipman ve tefrişat amortisman tutarı; 8.1 Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki makine-ekipman ve tefrişat giderinin %20 olarak varsayılan amortisman oranı ile çarpımı sayesinde elde edilmiştir.

*Faiz amortisman tutarı; yatırım için alınacak banka kredisinin faiz giderinin %20 olarak varsayılan amortisman oranı ile çarpımı sayesinde elde edilmiştir.

*Demirbaş amortisman tutarı; 8.1 Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki demirbaş giderinin %20 olarak varsayılan amortisman oranı ile çarpımı sayesinde elde edilmiştir.

38

8.1.

513.216

44.984 4.750

İŞLETME SERMAYESİ

2.634.509 3.311.954 4.553.937 5.009.330 5.510.263 6.061.290 6.667.419 7.334.160 8.067.577 8.874.334 9.761.768 10.737.944 11.811.739

230.918 290.297 399.159 439.075 482.982 531.281 584.409 642.849 707.134 777.848 855.633 941.196 1.035.315 24.383 30.653 42.148 46.363 50.999 56.099 61.709 67.880 74.668 82.135 90.349 99.384 109.322

İşletme Gider Kalemleri

Hammadde ve Diğer Girdiler

İşletme Sermaye si*

2.Yıl

3.Yıl

4. Yıl

5. Yıl

6. Yıl

7. Yıl

8. Yıl

9. Yıl

10. Yıl

11. Yıl

12. Yıl

13. Yıl

14. Yıl

15. Yıl

2.052.864

Personel Giderleri

Pazarlama-Satış Giderleri

Elektrik

Hukuk Müşaviri Ücreti

Telefon

Ambalaj-Paketleme Giderleri

179.936

19.000

9.600

Su

Yakıt (Isınma-Aidat)

0

0

Mali Müşavir Ücreti

3.216

26.400

2.850

Kırtasiye Giderleri

1.710

168.000

Sigorta Giderleri

Nakliye Gideri

Bakım-Onarım

5.754

36.000

3.331

Genel Giderler (%1)

Beklenmeyen Giderler (%10)

Dönem Sonu Stok

25.087

253.375

Toplam Tutar

2.787.123

171.072

3.576.808

219.542

4.496.558

275.996

6.182.768

379.495

6.801.044

7.481.149

459.189

8.229.264

505.107

9.052.190

555.618

9.957.409

611.180

10.953.150

672.298

12.048.465

739.528

13.253.311

813.481

14.578.643

894.829

16.036.507

417.444

984.312

TOPLAM TUTAR

2.616.051

3.357.265

4.220.562

5.803.273

6.383.600

7.021.960

7.724.156

8.496.572

9.346.229

10.280.852

11.308.937

12.439.831

13.683.814

15.052.195

12.320 15.488 21.296 23.426 25.768 28.345 31.179 34.297 37.727 41.500 45.650 50.215 55.236

2.400
0 0000000000000 0 0000000000000

804 4.127 5.188 7.134 7.848 8.632 9.496 10.445 11.490 12.639 13.902 15.293 16.822 18.504 6.600 33.880 42.592 58.564 64.420 70.862 77.949 85.744 94.318 103.750 114.125 125.537 138.091 151.900

713 3.658 4.598 6.322 6.954 7.650 8.415 9.256 10.182 11.200 12.320 13.552 14.908 16.398

428 2.195 2.759 3.793 4.173 4.590 5.049 5.554 6.109 6.720 7.392 8.131 8.945 9.839 4.000 215.600 271.040 372.680 409.948 450.943 496.037 545.641 600.205 660.225 726.248 798.873 878.760 966.636

1.438 7.384 9.283 12.764 14.041 15.445 16.989 18.688 20.557 22.613 24.874 27.361 30.097 33.107 4.000 46.200 58.080 79.860 87.846 96.631 106.294 116.923 128.615 141.477 155.625 171.187 188.306 207.136 833 4.275 5.374 7.389 8.128 8.941 9.835 10.819 11.901 13.091 14.400 15.840 17.424 19.166 6.272 32.194 40.473 55.650 61.216 67.337 74.071 81.478 89.626 98.588 108.447 119.292 131.221 144.343 63.344 325.164 408.778 562.070 618.277 680.104 748.115 822.926 905.219 995.741 1.095.315 1.204.846 1.325.331 1.457.864

653.781

0

653.781

* İşletme sermayesi giderleri 3 aylık varsayılmıştır.

39

*Hammadde ve diğer girdiler tutarı 5.2. Hammadde ve Diğer Girdi Miktarı tablosundan alınmıştır.

*Personel giderleri 6.1. Personel Yönetimi tablosundan alınmıştır.

*Pazarlama satış giderleri 4.2.6. Pazarlama/Satış Giderleri tablosundan alınmıştır.

*Elektrik kWh fiyatı belirlenirken Enerji Piyasası Denetleme Kurulu’nun elektrik tarifesi baz alınmıştır. Birim fiyata KDV dâhil değildir.

*Mali müşavir ücreti belirlenirken “2014 Yılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi” baz alınmıştır.

*Hukuk müşaviri ücreti belirlenirken Zonguldak Barosu Başkanlığı’nın 2014 Yılı Asgari Ücret Çizelgesi’nde yer alan tarife baz alınmıştır.

*Telefon giderlerinin pazarlama-satış giderlerinin %10’u düzeyinde gerçekleşeceği varsayılmıştır.

*Kırtasiye giderlerinin pazarlama-satış giderlerinin %3’ü düzeyinde gerçekleşeceği varsayılmıştır.

*Sigorta gideri olarak araçlara ait kasko gideri ve işyerinin (Makineler, bina ve diğer ekipmanlar dahil) yangın, hırsızlık, sel, deprem vb. risklere yönelik sigorta gideri baz alınmıştır. Gider hesaplanırken sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan her taşıt için yıllık 1.000 TL kasko maliyeti olacağı varsayılmıştır. İşyeri sigortası hesaplanırken ise yine sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan bina inşaat giderleri, makine-ekipman giderleri ve demirbaş giderleri toplamının binde 5’i baz alınmıştır.

*Bakım-onarım gideri işyeri binasının, makine ekipmanların ve taşıtların bakım – onarım giderlerini kapsamaktadır. Gider hesaplanırken sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan bina inşaat gideri, makine ekipman gideri ve taşıt gideri toplamının binde 5’i baz alınmıştır.

*Genel giderler hesaplanırken diğer tüm giderlerin %1’i oranında bir genel gider olacağı varsayılmıştır. *Beklenmeyen giderler hesaplanırken diğer tüm giderlerin %10’u oranında bir beklenmeyen gider oluşabileceği varsayılmıştır.

40

8.2. TOPLAM YATIRIM İHTİYACI

Sabit Yatırım Tutarı

İşletme Sermayesi

Toplam Yatırım İhtiyacı

Tutar

771.019

Sabit Yatırım ve İşletme Sermayesi KDV

Toplam Yatırım İhtiyacı

1.657.788

KDVTürleri/Yıllar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

653.781 232.988

*Sabit yatırım tutarı 8.1.Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki Sabit Yatırım Alt Toplamından alınmıştır.
*İşletme sermayesi tutarı 8.1.Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki ilk üç aylık işletme sermayesi toplamından alınmıştır. *Sabit Yatırım ve İşletme Sermayesi KDV tutarı KDV tablosundaki İndirilecek KDV toplamından alınmıştır.

HesaplananKDV İndirilecekKDV ÖdenecekKDV

0 979.776 1.314.533 1.727.672 2.483.528 2.856.057 3.284.466 3.777.136 4.343.706 4.995.262 5.744.551 6.606.234 7.597.169 8.736.744 10.047.256 232.988 468.258 600.931 755.456 1.038.752 1.142.627 1.256.890 1.382.579 1.520.837 1.672.920 1.840.213 2.024.234 2.226.657 2.449.323 2.694.255 0 278.530 713.602 972.216 1.444.776 1.713.430 2.027.576 2.394.557 2.822.869 3.322.341 3.904.339 4.582.000 5.370.512 6.287.422 7.353.001

DevredenKDV 232.988 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

* Hesaplanan KDV tutarı, 8.5 Nakit Akım Hesabı tablosundaki satış gelirleri toplamının %18 olarak varsayılan KDV oranı ile çarpımı sonucu elde edilmiştir.
*İndirilecek KDV tutarı, arazi alım giderleri ve bina yapım maliyeti hariç olmak üzere sabit yatırım alt tutarı ile personel giderleri, ambalaj-paketleme giderleri ve sigorta giderleri hariç olmak üzere işletme sermayesi toplamının %18 olarak varsayılan KDV oranı ile çarpımı sonucu elde edilmiştir.
*Ödenecek KDV tutarı, hesaplanan KDV tutarından aynı yılın indirilecek KDV tutarının ve önceki yılın devreden KDV tutarının çıkarılması ile elde edilmiştir.
*Bir dönemde indirilemeyen ve gelecek döneme devredilen katma değer vergisinin takip edildiği Devreden KDV hesabı, indirilecek KDV tutarının hesaplanan KDV tutarından büyük olması sebebiyle yalnızca ilk ay için devreden KDV hesabına borç olarak yazılmıştır.

41

8.3. FİNANSAL KAYNAK PLANLAMASI

TOPLAM YATIRIM İHTİYACI

1. Yıl

Açıklama

Sabit Yatırım Tutarı

771.019

İşletmenin ilk yatırım dönemindeki sabit tutardır.

İşletme Sermayesi

653.781

İşletmenin bir aylık ortalama işletme giderleridir.

Ödenecek KDV

232.988

Sabit yatırım tutarı ve işletme sermayesinin KDV tutarıdır.

Toplam Yatırım Tutarı

1.657.788

FİNANSMAN KAYNAKLARI

1. Yıl

Açıklama

Öz Kaynak

828.894

Yatırımcının karşılayacağı öz kaynak tutarıdır.

Krediler

828.894

Yatırımcının banka kredisi alacağı öngörülen tutardır.

Toplam Finansman Tutarı

1.657.788

*Sabit yatırım tutarı ve işletme sermayesi 8.3 Toplam Yatırım İhtiyacı tablosundan alınmıştır. *Ödenecek KDV tutarı KDV tablosundan alınmıştır.
*Yatırımcının %50 oranında öz kaynak ve %50 oranında kredi kullanacağı varsayılmıştır.

42

8.4. NAKİT AKIM HESABI

NakitGirişleri/Yıllar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

Dönem Başı Nakit 0 0 2.818.694 6.522.945 11.659.11 19.411.77 28.653.71 39.878.793 53.138.726 68.773.857 87.179.088 108.812.414 134.204.783 163.971.454 198.825.117 Mevcudu 689
KrediTutarı 828.894 0 0 0 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ÖzKaynak 828.894 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Satış Gelirleri Toplamı Hesaplanan KDV

0 5.443.200 0 979.776

7.302.960 1.314.533

9.598.176 1.727.672

13.797.37 15.866.98 18.247.03 852 2.483.528 2.856.057 3.284.466 27.940.02 38.134.82 50.185.21

20.984.087 3.777.136

24.131.700 4.343.706

27.751.455 31.914.174 36.701.300 42.206.495 48.537.469 55.818.089 4.995.262 5.744.551 6.606.234 7.597.169 8.736.744 10.047.256

Nakit Girişleri
Toplamı 73209
NakitÇıkışları/Yıllar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 SabitYatırımTutarı 771.019 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 İşletmeSermayesi 653.781 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

1.657.788 6.422.976

17.848.79

4.220.562

755.456 972.216 78.476 162.967

6.189.677

64.640.018

7.724.156

1.382.579 2.394.557 0
0

11.501.292

81.614.135

8.496.572

1.520.837 2.822.869 0
0

12.840.278

101.520.579 124.837.818 152.119.954 184.008.454 221.245.675 264.690.472

11.436.18

3.357.265

600.931 713.602 98.489 142.954

4.913.241

6.522.945
215.468 215.468 215.468 215.468 77.264 1.600 1.600 1.600 1.600 1.600 1.600 1.600 1.600 1.600

İşletme Giderleri Toplamı
İndirilecek KDV Ödenecek KDV Kredi Faiz Ödemeleri Kredi Anapara Ödemeleri

Nakit Çıkışları Toplamı

Dönem Sonu Nakit Mevcudu

0

232.988 0
0
0

1.657.788 0

2.616.051

468.258 278.530 116.045 125.398

3.604.282 2.818.694

2.495.636 499.127

1.996.509

5.803.273

1.038.752 1.444.776 55.660 185.783

8.528.244

6.383.600

1.142.627 1.713.430 29.651 211.792

9.481.101

7.021.960

1.256.890 2.027.576 0
0

11.223.47 2 2.244.694 8.978.778

9.346.229

14.341.491 16.025.403 17.915.171 20.037.000 22.420.558 25.099.451

10.280.852

1.840.213

3.904.339 000000 000000

1.672.920 3.322.341

11.308.937

2.024.234

12.439.831

2.226.657

13.683.814

2.449.323

15.052.195

2.694.255

4.582.000

5.370.512

6.287.422

7.353.001

11.659.11 6

19.411.77 8

28.653.71 9

10.306.42 6 39.878.79 3

53.138.726

68.773.857

87.179.088 108.812.414 134.204.783 163.971.454 198.825.117 239.591.020

Amortisman 215.468

Vergi Öncesi Kar (Brüt Kar/Zarar)
Kurumlar Vergisi

Vergi Sonrası Kar (Net Kar/Zarar)

-140.565 0

-140.565

3.631.737 726.347

2.905.390

4.920.703 984.141

3.936.562

7.537.194 1.507.439

6.029.755

9.164.677 1.832.935

7.331.742

13.258.331 2.651.666

10.606.665

15.633.529 3.126.706

12.506.823

18.403.626 21.631.722 25.390.763 29.765.064 34.852.055 40.764.294 3.680.725 4.326.344 5.078.153 5.953.013 6.970.411 8.152.859

14.722.901 17.305.377 20.312.610 23.812.051 27.881.644 32.611.435

*Kredi ve öz kaynak tutarı 8.4 Finansal Kaynak Planlaması tablosundan alınmıştır.
*Satış gelirleri toplamı, İlk Faaliyet Yılındaki Üretim Düzeyi ile satış fiyatlarının çarpımı sonucu elde edilmiştir. *Hesaplanan KDV tutarı, KDV tablosundan alınmıştır.
*Sabit yatırım tutarı, 8.1 Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki Sabit Yatırım Alt Toplamından alınmıştır.
*İşletme sermayesi, 8.2 İşletme Sermayesi tablosundan alınmıştır.
*İşletme giderleri toplamı, 8.2 İşletme Sermayesi tablosundan alınmıştır.
*İndirilecek KDV tutarı, KDV tablosundan alınmıştır.
*Kredi faiz ve kredi anapara ödemeleri yatırım için alınacak banka kredisinin yıllık ödemeleri dikkate alınarak belirlenmiştir.

43

9. EKONOMİK ANALİZLER

9.1. NET BUGÜNKÜ DEĞER ANALİZİ

2345

2.211.977 3.120.858 4.152.030 6.245.223

554.189 3.675.047 7.827.077 14.072.30 0

503.808 3.037.229 5.880.599 9.611.570

1,10 1,21 1,33 1,46

*Net Bugünkü Değer: Gelecekte elde edilen nakit akışlarının belirli bir iskonto oranı ile bugünkü değerinin bulunmasıdır.
*İndirgeme (İskonto) Oranı: Kullanılan kaynakların ağırlıklı ortalandırılmış maliyetidir.
*İç Verim Oranı: Yatırım harcamaları ile yatırımdan elde edilen nakit akışları toplamı bugüne indirgendiğinde bu tutarı sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır.

Yıllar

1

Net Nakit Akımlar

-1.657.788

Toplam Net Nakit Akımlar

-1.657.788

İndirgenmiş Net Nakit Akımlar

-1.657.788

Toplam NBD (5 Yıllık)

17.375.418

Toplam NBD (10 Yıllık)

122.945.615

Toplam NBD (15 Yıllık)

737.769.006

İndirgeme Oranı (%10)

1,00

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

7.409.006

8.980.378

10.608.265

12.508.423

14.724.501

17.306.977

20.314.210

23.813.651

27.883.244

32.613.035

21.481.306

30.461.684

41.069.949

53.578.372

68.302.873

85.609.850

105.924.060

129.737.712

157.620.956

1.738.098.816

13.338.201

17.194.826

21.075.378

24.994.706

28.967.086

33.006.303

37.125.737

41.338.433

45.657.176

457.695.741

1,61

1,77

1,95

2,14

2,36

2,59

2,85

3,14

3,45

3,80

44

9.2. AYRINTILI TAHMİNİ GELİR TABLOSU

GELİR TABLOSU

CARİ DÖNEM

2015

2016

2017

A – Brüt Satışlar

0,00

5.443.200,00

7.302.960,00

1- Yurtiçi Satışlar

0,00

5.443.200,00

7.302.960,00

2- Yurtdışı Satışlar

0,00

0,00

0,00

3- Diğer Gelirler

0,00

0,00

0,00

B – Satış İndirimleri

0,00

0,00

0,00

1- Satıştan İadeler (-)

0,00

0,00

0,00

2- Satış İskontoları (-)

0,00

0,00

0,00

3-Diğer İndirimler (-)

0,00

0,00

0,00

C – Net Satışlar

0,00

5.443.200,00

7.302.960,00

D- Satışların Maliyeti (-)

1- Satılan Mamullerin Maliyeti (-)
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-)
4- Diğer Satışların Maliyeti (-)
Brüt Satış Karı Veya Zararı
E – Faaliyet Giderleri
1 – Araştırma Ve Geliştirme Giderleri (-)
2 – Pazarlama Satış Ve Dağıtım Giderleri (-) 3 – Genel Yönetim Giderleri (-)
Faaliyet Karı Veya Zararı
F – Diğer Faal. Olağan Gelir Ve Karlar
1 – İştiraklerden Temettü Gelirleri
2 – Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri

0,00

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

140.564,72

0,00

0,00 140.564,72 -140.564,72 0,00 0,00 0,00

2.275.328,40

2.275.328,40 0,00 0,00 0,00 3.167.871,60 556.190,71 0,00 19.000,00 537.190,71 2.611.680,89 0,00 0,00 0,00

2.920.004,78

2.920.004,78 0,00 0,00 0,00 4.382.955,22 652.728,75 0,00 24.383,33 628.345,42 3.730.226,47 0,00 0,00 0,00

3 – Faiz Gelirleri

4 – Komisyon Gelirleri

6 – Konusu Olmayan Karşılıklar

7 – Reeskont Faiz Geliri

G – Diğer Faal. Olağan Gider Ve Zararlar (-)

1 – Karşılık Giderleri

3 – Reeskont Faiz Gideri

4 – Diğer Olağan Gider Ve Zararlar

H – Finansman Giderleri

0,00

116.045,15

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

5 – Kambiyo Karları

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

8 – Faal. İle İlgili Diğer Olağan Gelir Ve Karlar

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

2 – Kambiyo Zararları

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

98.489,43

0,00

0,00

0,00

0,00

1 – Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri
2 – Orta ve Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri

0,00 0,00

116.045,15

98.489,43

Olağan Kar Veya Zarar

-140.564,72

2.495.635,73

3.631.737,04

I- Olağandışı Gelir Ve Karlar

0,00

0,00

0,00

1 – Önceki Dönem Gelir Ve Karları

0,00

0,00

0,00

45

2 – Diğer Olağandışı Gelir Ve Karlar

0,00

0,00

0,00

J- Olağandışı Gider Ve Zararlar

0,00

0,00

0,00

1 – Çalışmayan Kısım Gider Ve Zararları (-)

0,00

0,00

0,00

2 – Önceki Dönem Gider Ve Zararları (-)

0,00

0,00

0,00

3 – Diğer Olağan Dışı Gider Ve Zararlar (-)

0,00

0,00

0,00

Dönem Karı Veya Zararı

-140.564,72

2.495.635,73

3.631.737,04

K – Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)

0,00

499.127,15

726.347,41

Geçmiş Yıl Zarar Mahsubu

0,00

-140.564,72

2.495.635,73

Dönem Karı Veya Zararı

-140.564,72

2.495.635,73

3.631.737,04

K – Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)

0,00

499.127,15

726.347,41

Dönem Net Karı Veya Zararı (-)

-140.564,72

1.996.508,59

2.905.389,63

46

9.3. BİLANÇO

AKTİFLER

2015

2016

2017

PASİFLER

2015

2016

2017

Dönen Varlıklar

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

A. Hazır Değerler

513.216,00

3.785.363,04

7.668.364,43

A. Mali Borçlar

0,00

241.443,17

241.443,17

Kasa

0,00

0,00

0,00

Banka Kredileri

0,00

0,00

0,00

Alınan Çekler

0,00

0,00

0,00

Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Ve Faizleri

0,00

241.443,17

241.443,17

Bankalar

513.216,00

3.785.363,04

7.668.364,43

Tahvil Anapara Borç Taksit Ve Faizleri

0,00

0,00

0,00

Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri (-)

0,00

0,00

0,00

Çıkarılmış Bono Ve Tahviller

0,00

0,00

0,00

Diğer Hazır Değerler

0,00

0,00

0,00

Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler

0,00

0,00

0,00

B. Menkul Kıymetler

0,00

0,00

0,00

Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-)

0,00

0,00

0,00

C. Ticari Alacaklar

0,00

0,00

0,00

Diğer Mali Borçlar

0,00

0,00

0,00

Alıcılar

0,00

0,00

0,00

B. Ticari Borçlar

0,00

0,00

0,00

Alacak Senetleri

0,00

0,00

0,00

Satıcılar

0,00

0,00

0,00

Alacak Senetleri Reeskontu (-)

0,00

0,00

0,00

Borç Senetleri

0,00

0,00

0,00

Verilen Depozito Ve Teminatlar

0,00

0,00

0,00

Borç Senetleri Reeskontu (-)

0,00

0,00

0,00

Şüpheli Ticari Alacaklar

0,00

0,00

0,00

Alınan Depozito Ve Teminatlar

0,00

0,00

0,00

Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

0,00

0,00

0,00

Diğer Ticari Borçlar

0,00

0,00

0,00

D. Diğer Alacaklar

0,00

0,00

0,00

C. Diğer Borçlar

0,00

0,00

0,00

İştiraklerden Alacaklar

0,00

0,00

0,00

Ortaklara Borçlar

0,00

0,00

0,00

Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar

0,00

0,00

0,00

Personele Borçlar

0,00

0,00

0,00

Diğer Çeşitli Alacaklar

0,00

0,00

0,00

Diğer Çeşitli Borçlar

0,00

0,00

0,00

E. Stoklar

0,00

171.072,00

219.542,40

D. Alınan Avanslar

0,00

0,00

0,00

İlk Madde Ve Malzeme

0,00

171.072,00

219.542,40

E. Ödenecek Vergi Ve Diğer Yükümlülükler

0,00

499.127,15

726.347,41

Yarı Mamuller – Üretim

0,00

0,00

0,00

Ödenecek Vergi Ve Fonlar

0,00

499.127,15

726.347,41

Ticari Mallar

0,00

0,00

0,00

Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri

0,00

0,00

0,00

Diğer Stoklar

0,00

0,00

0,00

Vadesi Geçmiş Ertelenmiş Veya Taksitlendirilmiş

0,00

0,00

0,00

47

Diğer Stoklar Enflasyon Farkı

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)

Verilen Sipariş Avansları

F. Gelecek Aylara Ait Giderler Ve Gelir Tahakkukları

Gelecek Aylara Ait Giderler

Gelecek Aylara Ait Giderler Enflasyon Farkı

Gelir Tahakkukları

G. Diğer Dönen Varlıklar

İş Avansları

Personel Avansları

Sayım Ve Tesellüm Noksanları

Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar

Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-)

Dönen Varlıklar Toplamı

A. Ticari Mallar

B. Diğer Alacaklar

C. Mali Duran Varlıklar

232.987,93

0,00

0,00

0,00

0,00

746.203,93 3.956.435,04 7.887.906,83

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00 0,00 0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Vergi Ve Diğer Yükümlülükler

0,00

F. Borç Ve Gider Karşılıkları

Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi Ve Diğer Yükümlülükleri(-)

Banka Kredileri

Ertelenmiş Borç Maliyetleri (-)

B. Ticari Borçlar

C. Diğer Borçlar

Ortaklara Borçlar

D. Alınan Avanslar

1.207.215,84

0,00

0,00

0,00

0,00

965.772,67

262.276,74

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

724.329,51

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Kıdem Tazminatı Karşılığı

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

G. Gelecek Aylara Ait Gelirler Ve Gider Tahakkukları

Gelecek Aylara Ait Gelirler

Gider Tahakkukları

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı

A. Mali Borçlar

828.893,95

0,00

703.495,93

0,00

0,00

0,00

967.790,58

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

740.570,32

0,00

0,00

0,00

Orta ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

560.542,19

0,00

0,00

378.321,90

163.787,31

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Duran Varlıklar

0,00

0,00

0,00

0,00

E. Borç Ve Gider Karşılıkları

F. Gelecek Yıllara Ait Gelirler Ve Gider Tahakkukları

0,00

0,00

0,00

Orta ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

828.893,95

703.495,93

560.542,19

İştirakler

İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)

İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Öz Kaynaklar

A. Ödenmiş Sermaye

Sermaye

828.893,95

828.893,95

828.893,95

828.893,95

828.893,95

828.893,95

İndirilecek KDV 232.987,93 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

48

D. Maddi Duran Varlıklar

Arazi Ve Arsalar

Tesis, Makine Ve Cihazlar

Taşıtlar

Demirbaşlar

Diğer Maddi Duran Varlıklar

Birikmiş Amortismanlar (-)

Yapılmakta Olan Yatırımlar

E. Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Kuruluş Ve Örgütlenme Gideri

Özel Maliyetler

Diğer Maddi Olmayan Duran V arlıklar

Birikmiş Amortismanlar (-)

F. Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar

H. Diğer Duran Varlıklar

Duran Varlıklar Toplamı

Aktif Toplamı

681.794,54

67.000,00

80.000,00

89.224,71

89.224,71

771.019,25

1.517.223,17

0,00

0,00

0,00

600.216,41

67.000,00

71.379,76

89.224,71

17.844,94

671.596,17

4.628.031,21

0,00

0,00

0,00

402.593,12

67.000,00

15.576,54

0,00 0,00

197.623,29 395.246,57

0,00

53.534,82

89.224,71

35.689,88

456.127,94

8.344.034,77

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Sermaye Olumlu Farkları

Hisse Senetleri İptal Karları

Statü Yedekleri

0,00

0,00

0,00

0,00

Ödenmemiş Sermaye

0,00

0,00

0,00

Yer Altı Ve Yer Üstü Düzenleri

0,00

0,00

0,00

B. Sermaye Yedekleri

0,00

0,00

0,00

519.218,00

635.263,15

635.263,15

Hisse Senetleri İhraç Primleri

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları

C. Kar Yedekleri

Yasal Yedekler

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

15.576,54

15.576,54

0,00

0,00

0,00

0,00

Diğer Sermaye Yedekleri

0,00

0,00

0,00

0,00

Olağanüstü Yedekler

Diğer Kar Yedekleri

D. Geçmiş Yıllar Karları

E. Geçmiş Yıllar Zararları

Geçmiş Yıl Zararları Enflasyon Farkı

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

-140.564,72

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Özel Fonlar

0,00

2.355.071,01

0,00

0,00

0,00

0,00

G. Gelecek Yıllara Ait Giderler

0,00

0,00

0,00

0,00

F. Dönem Net Karı/Zararı

-140.564,72

2.495.635,73

3.631.737,04

0,00

Öz Kaynaklar Toplamı

688.329,23

3.183.964,96

6.815.702,00

Pasif Toplamı

1.517.223,17

4.628.031,21

8.344.034,77

Binalar 0,00 80.000,00 80.000,00

49

9.4. FİNANSAL ORANLAR VE SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 9.4.1. FİZİBİLİTE SONUÇLARI

1 2 3 4 5 6

Yatırımın Kârlılığı: Yatırımın kârlılığı; vergi sonrası kârın, yapılan toplam yatırım tutarına oranıdır. Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Asansör denge ağırlığı üretimi” için yatırımın kârlılığı % 120,43 olarak bulunmuştur. Proje yatırımın kârlılığı bakımından değerlendirildiğinde, mevcut enflasyon değerleri göz önüne alındığında kârlı olduğu görülmektedir.

Yatırımın Karlılığı

Net Katma Değer (TL)

Fizibilite Sonuçları

2. Yıl

120,43%

Sermayenin Karlılığı

240,86%

3.770.342

Kişi Başına Yatırım Tutarı (TL)

Yatırım Geri Dönüş Süresi (Yıl)

165.779

0,75

15 Yıllık Net Bugünkü Değer (TL)

737.769.006

Sermayenin Kârlılığı: Sermayenin kârlılığı; yatırım için ortaya konulan sermayenin (Öz kaynakların) kârlılığının bir göstergesidir. Vergi sonrası kârın öz kaynaklara bölünmesiyle elde edilir. Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Asansör denge ağırlığı üretimi” için %240,86 olarak bulunmuştur.

Net Katma Değer: Net katma değer, yılda kâr olarak yatırımcıya kalan miktarla birlikte, işçilere yapılan ödemeler, faiz giderleri ve genel giderler başlığı altında yapılan ödemelerin tamamıdır ve işletmenin oluşturduğu artı değeri göstermektedir. Net katma değerin yüksek oluşu, işletmenin ekonomiye katkısının büyüklüğünün de bir ölçüsüdür Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Asansör denge ağırlığı üretimi” yatırımı ile ülke ekonomisine bir yılda sağlanacak katma değer 3.770.342 TL olarak hesaplanmıştır.

Kişi Başına Yatırım Tutarı: Kişi başına yatırım tutarı, yatırımda istihdam edilen personel başına yapılan yatırımın bir göstergesi olup, toplam yatırım tutarının toplam istihdama bölünmesiyle hesaplanır. Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Asansör denge ağırlığı üretimi” sayesinde yaratılacak istihdam kişi başına 165.779 TL’lik bir harcamayı gerektirecektir.

Yatırımın Geri Dönüş Süresi: Yatırımın geri dönüş süresi, yatırımın kendini amorti etme süresinin bir göstergesidir. Toplam yatırım tutarının, vergi sonrası kâr ile amortisman tutarının toplamına bölünmesiyle elde edilir. “Asansör denge ağırlığı üretimi” için yatırımın geri dönüş süresi 0,75 yıl olarak bulunmuştur.

50

Net Bugünkü Değer: Proje analizinde en çok kullanılan yöntemlerden biri olan Net Bugünkü Değer (NBD) yöntemi, bir yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı net nakit girişlerinin ve yatırım giderlerinin belli bir indirgeme oranı (Sermayenin alternatif maliyeti) ile bugüne indirgenmesi sonucu bulunan değerdir. Bir yatırımın bu yönteme göre kabul edilebilmesi için net bugünkü değerin sıfıra eşit veya büyük olması gerekmektedir. Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Asansör denge ağırlığı üretimi” net bugünkü değeri %10 indirgeme oranı ve 5 yıllık nakit akımları üzerinden negatif olarak hesaplanmıştır. 15 yıllık net bugünkü değeri pozitif ve 737.769.006 TL olarak bulunmuştur. Bu haliyle net bugünkü değer anlamında sorunsuz bir yatırım olarak görülmektedir.

Yatırımın Uygunluğu: Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Asansör denge ağırlığı üretimi tesisi” bölgedeki önemli yatırımların arasında yer alacaktır. Zengin kömür yatakları bölgede demir-çelik sektörünün gelişmesini ve buna bağlı olarak da yan sanayilerinin oluşmasını

sağlamıştır.

9.4.2. Likidite Analizi

asansör denge ağırlığı üretimi tesisi

ORAN ANALİZİ SONUÇLARI

Zonguldak’ta

bölgenin ekonomisine katkısının artmasını sağlayacak önemli bir yatırım olarak

yatırımı imalat sanayinin

görülmektedir.

Likidite Analizi

2. Yıl

3. Yıl

  1. 1  Cari Oran
  2. 2  Dönen Varlıkların Aktif Varlıklara Oranı

Finansal Yapı Analizi

Finansal Yapı Analizi

  1. 1  Kaldıraç Oranı
  2. 2  Öz Kaynakların Aktif Varlıklara Oranı
  3. 3  Öz Kaynakların Yabancı Kaynaklara Oranı
  4. 4  Kısa Vadeli Kaynakların Pasifler Toplamına Oranı
  5. 5  Maddi Duran Varlıkların Öz Kaynaklara Oranı
  6. 6  Maddi Duran Varlıkların Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklara Oranı
  7. 7  Duran Varlıkların Yabancı Kaynaklara Oranı
  8. 8  Duran Varlıkların Öz Kaynakla İlişkisi
  9. 9  Duran V arlıkların Devamlı Sermaye Oranı
  10. 10  Kısa Vadeli Yabancı Kaynakların Toplam Yabancı Kaynaklara Oranı
  11. 11  Maddi Duran Varlıkların Aktif Toplamına Oranı

5,34 0,85

2. Yıl

0,31 0,69 2,20 0,16 0,27 1,21 0,59 0,21 0,17 0,51 0,13

8,15 0,95

3. Yıl

0,18 0,82 4,46 0,12 0,15 1,87 0,68 0,07 0,06 0,63 0,05

51

Faaliyet Analizi

Faaliyet Analizi

  1. 1  Çalışma Sermayesi Devir Hızı
  2. 2  Net Çalışma Sermayesi Devir Hızı
  3. 3  Maddi Duran V arlıklar Devir Hızı
  4. 4  Öz Kaynak Devir Hızı
  5. 5  Aktif Devir Hızı
  6. 6  Ekonomik Rantabilite
  7. 7  Maliyetlerin Satışlara Oranı
  8. 8  Faaliyet Giderlerinin Satışlara Oranı
  9. 9  Faiz Giderlerinin Satışlara Oranı

Karlılık Analizi

Karlılık Analizi

  1. 1  Karlılık Oranı
  2. 2  Vergi Öncesi Karın Sermayeye Oranı
  3. 3  Net Karın Toplam Varlıklara Oranı

4

2. Yıl

1,38 1,16 8,10 1,71 1,18 13,29% 41,80% 10,22% 2,13%

2. Yıl

45,85% 78,38% 53,92%

3. Yıl

0,93

0,82 16,01 1,07 0,88 9,89% 39,98% 8,94% 1,35%

3. Yıl

49,73% 53,28% 43,52%

Faaliyet Karının Gerçek Kullanılan Varlıklara Oranı

56,43%

44,71%

52

Taşıt Alım Giderleri

10. VARSAYIMLAR

Elektrik

Mali Müşavirlik Hizmeti

Hukuk Müşavirliği Hizmeti Bina Yapımı

Kapalı Alan Oranı

kWh 2.500 Adet 1 Ay 1

Ay 1

Metrekare 200 % 35,00

0,32 67.000 268,00

2.200,00 400,00

http://www.epdk.gov.tr/index.php/elektrik- piyasasi/tarifeler?id=133
neziroglu.com.tr

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi, 2014 Yılı
Zonguldak Barosu Başkanlığı Asgari Ücret Çizelgesi, 2014 Yılı Tarifesi

Çevre ve Şehircilik (Bayındırlık) Bakanlığı Birim Fiyatı, 2014
Zonguldak Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü

53

11. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ İÇERİSİNDE ZONGULDAK’IN YERİ

Zonguldak ili yeni teşvik sistemi içerisinde sınıflandırılan 6 bölge arasında 3. Bölgede yer almakta olup ilde yeni teşvik sistemi kapsamında desteklenebilecek sektörlerin listesi aşağıda yer almaktadır.

Zonguldak İlinde Bölgesel Teşviklerden Yararlanacak Sektörler

Asgari Yatırım Tutarı veya Kapasitesi

Entegre damızlık hayvancılık yatırımları dahil olmak üzere entegre hayvancılık yatırımları
Su ürünleri yetiştiriciliği
Gıda ürünleri ve içecek imalatı

Giyim eşyası imalatı
Bavul, el çantası, saraciye, ayakkabı vb imalatı
Ağaç ve mantar ürünleri imalatı, hasır ve buna benzer örülerek yapılan maddelerin imalatı
Kağıt ve kağıt ürünleri imalatı
Metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı
Demir çelik dışındaki ana metal sanayi, metal döküm sanayi
Metal eşya
Makine ve techizat imalatı
Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı Elektrikli makine ve cihazları imalatı
Radyo, televizyon, haberleşme techizatı ve cihazları imalatı Tıbbi aletler hassa ve optik aletler imalatı

Mobilya imalatı Oteller
Öğrenci yurtları
Soğuk hava deposu hizmetleri Lisanslı depoculuk Eğitim hizmetleri

Hastane yatırımları, huzurevi Akıllı çok fonksiyonlu teknik tekstil Atık geri kazanım veya bertaraf tesisleri Seracılık

500 Bin TL

500 Bin TL
1 Milyon TL
1 Milyon TL’nin üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları
1 Milyon TL

2 Milyon TL 10 Milyon TL 2 Milyon TL

2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 500 Bin TL

2 Milyon TL
3 yıldız ve üzeri
100 öğrenci
1.000 metrekare
1 Milyon TL
500 Bin TL
Hastane 500 Bin TL, Huzurevi 100 kişi
500 Bin TL
500 Bin TL
20 dekar

Motorlu kara taşıtı ve yan sanayi

Motorlu kara taşıtlarında yatırım tutarı 50 Milyon TL, motorlu kara taşıtları yan sanayinde yatırım tutarı 2 Milyon TL

Yeni Teşvik Sistemi kapsamında uygulanacak olan Faiz Desteği oranları bölgesel bazda aşağıdaki gibidir:

54

Faiz Desteği Oranları

Destek Oranı Azami Destek

Bölgeler TL Cinsi Kredi Döviz Cinsi Tutarı (Bin-) Kredi

I— II – – –

III 3 Puan IV 4 Puan V 5 Puan VI. 7 Puan

1 Puan 500 1 Puan 600 2 Puan 700 2 Puan 900

Zonguldak (3. Bölge)

3 Puan

1 Puan

500

3. Bölgede yer alan Zonguldak ilinde yapılacak asgari sabit yatırım tutarı üzerindeki yatırımlarda kullanılacak olan yatırım kredilerinde TL bazında 3 puan, döviz kredileri bazında 1 puan faiz indirimi uygulanacaktır. Azami Faiz Desteği ise 500.000,00 TL’ye çıkarılmıştır.

11.1.YATIRIM YERİ TAHSİSİ

Bakanlıkça teşvik belgesi düzenlenmiş büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar için Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilecektir.

Karşılaştırmalı Bölgesel Teşvik Uygulaması

DESTEK UNSURLARI

KDV İstisnası Gümrük Vergisi

OSB Dışı

OSB Dışı

OSB İçi

Yatırım Yeri Tahsisi Faiz Desteği
Gelir Vergisi Stopajı Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği (Destek Süresi)

I

15

2 yıl 3 yıl

II

20

3 yıl 5 yıl

III

25

5 yıl 6 yıl

IV

30

6 yıl 7 yıl

V

40

7 yıl 10 yıl

Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%)

Sigorta Primi İşveren His. Desteği (Destek

VI

Zonguldak (3.Bölge)

50

25

OSB İçi

20

25

30

40

50

55

30

10 yıl

5 yıl

12 yıl

6 yıl

YOK

10 yıl

10 yıl

YOK

YOK YOK

YOK YOK

YOK
YOK YOK YOK YOK YOK

YOK

YOK

55

11.2.VERGİ İNDİRİMİ

Asgari sabit yatırım tutarı üzerindeki yatırımlara uygulanacak yatırıma katkı oranları ve vergi indirim oranları aşağıdaki gibi uygulanacaktır.

Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%)
Bölgesel Teşvik Uygulamaları Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki

31.12.2014 tarihine kadar başlanılan yatırımlar

01.01.2015 tarihinden sonra başlanılan yatırımlar

Vergi İndirim Oranı (%)

31.12.2014 tarihine kadar başlanılan yatırımlar

01.01.2015 tarihinden sonra başlanılan yatırımlar

Bölgeler 1. Bölge 2. Bölge 3. Bölge 4. Bölge 5. Bölge 6. Bölge

15 10 20 15 25 20 30 25 40 30 50 35

50 25 20 55 30 25 60 35 30 70 40 35 80 50 40 90 60 45

Zonguldak (3. Bölge)

25

20

60

35

30

Vergi indirimi desteği münhasıran teşvik belgesine konu yatırımdan elde edilecek kazançlara uygulanmakla birlikte 2., 3., 4., 5. ve 6. Bölgelerde yatırım yapan firmalar için yatırıma katkı tutarının belirli bir kısmı yatırım döneminde tüm faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar üzerinden uygulanabilecektir.

11.3.GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ VE KDV İSTİSNASI

11.3.1.GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ

Asgari sabit yatırım tutarının üstündeki tüm Teşvik Belgesi kapsamında yatırım malları, İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisi’nden muaf tutulacaktır.

11.3.2.KDV İSTİSNASI

Asgari sabit yatırım tutarının üstündeki Teşvik Belgesine haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithalat ve yerli teslimleri katma değer vergisinden istisna edilecektir.

11.4. SİGORTA PRİMİ İŞVEREN HİSSESİ DESTEĞİ

Yeni Teşvik sistemi ile uygulanacak olan Sigorta Primi İşveren Desteği uygulama dönemi ve uygulama oranları aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

56

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki

Bölgeler

31.12.2013’e 01.01.2014 kadar itibariyle

Destek Tavanı (Sabit Yatırıma Oranı – %)

10 3 15 5 20 8 25 10 35 11 50 15

I 2yıl – II 3yıl –

III IV V VI

5 yıl 6 yıl 7 yıl 10 yıl

3 yıl 5 yıl 6 yıl 7 yıl

Zonguldak (3. Bölge)

5 yıl

3 yıl

20

8

57

EREĞLİ’NİN YATIRIM FİZİBİLİTELERİ İLE REKABET GÜCÜNÜN ARTTIRILMASI PROJESİ

SEKTÖR 2 : SOBA BORUSU ÜRETİM TESİSİ YATIRIM FİZİBİLİTESİ

2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği Programı kapsamında Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından desteklenmektedir.

0

“Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı 2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği kapsamında hazırlanan bu yayının içeriği Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı ve/veya Kalkınma Bakanlığı’nın görüşlerini yansıtmamakta olup içerik ile ilgili tek sorumluluk Kdz.Ereğli Ticaret ve Sanayi Odası’na aittir.

HAZIRLAYANLAR

Adnan HACIBEBEKOĞLU Gülşah OĞUZ YİĞİTBAŞI Merve ÜLVER

1

İçindekiler

1. 2. 3. 4.

EKİP ÖZGEÇMİŞLERİ………………………………………………………………………………………… 4 ÖNSÖZ……………………………………………………………………………………………………………….. 5 ÇALIŞMA ÖZETİ ………………………………………………………………………………………………… 7 PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZAR PLANLAMASI……………………………………………….. 8

4.1. PAZAR VE TALEP ANALİZİ ……………………………………………………………………………….. 8

  1. 4.1.1.  SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ………………………………………………….. 8
  2. 4.1.2.  PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE PROFİLİ …………………………………………………… 24
  3. 4.1.3.  TALEBİ ETKİLEYEN UNSURLAR ………………………………………………………… 31
  4. 4.1.4.  REKABET YAPISI VE RAKİPLERİN ÖZELLİKLERİ……………………………… 32

4.2. PAZARLAMA PLANI………………………………………………………………………………………….. 35

  1. 4.2.1.  HEDEF PAZAR VE ÖZELLİKLERİ ……………………………………………………….. 35
  2. 4.2.2.  HEDEF MÜŞTERİ GRUBU VE ÖZELLİKLERİ ………………………………………. 36
  3. 4.2.3.  İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ DÜZEYİ………………………. 36
  4. 4.2.4.  İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ FİYATI ……………………….. 36
  5. 4.2.5.  DAĞITIM KANALLARI………………………………………………………………………… 36
  6. 4.2.6.  PAZARLAMA/SATIŞ YÖNTEMLERİ …………………………………………………….. 37
  7. 4.2.7.  KURULUŞ YERİ SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLER ………………………………. 37

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ PLANLAMASI ………………………………………………….. 39

  1. 5.1.  HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ TEMİN KOŞULLARI ……………………………………… 39
  2. 5.2.  HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ MİKTARLARI………………………………………………… 40

İNSAN KAYNAKLARI……………………………………………………………………………………….. 41

  1. 6.1.  PERSONEL YÖNETİMİ ……………………………………………………………………………………… 41
  2. 6.2.  ORGANİZASYON ŞEMASI…………………………………………………………………………………. 41

ÜRETİM PLANLAMASI …………………………………………………………………………………….. 42

  1. 7.1.  YATIRIM UYGULAMA PLANI VE SÜRESİ……………………………………………………….. 42
  2. 7.2.  KAPASİTE KULLANIM ORANI…………………………………………………………………………. 42
  3. 7.3.  ÜRETİM MİKTARI …………………………………………………………………………………………….. 43

7.3.2. İLK FAALİYET YILINDAKİ ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ………………………. 43

5.

6.

7.

2

8.

9.

7.3.3. İLK 15 YILDA ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ …………………………………………… 43

  1. 7.4.  BİRİM MALİYET VE KARLILIK ORANLARI …………………………………………………… 44
  2. 7.5.  İŞ AKIŞ ŞEMASI …………………………………………………………………………………………………. 44
  3. 7.6.  TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ …………………………………………………………………………… 45
  4. 7.7.  MAKİNE VE EKİPMAN ÖZELLİKLERİ ……………………………………………………………. 46

FİNANSAL ANALİZLER ……………………………………………………………………………………. 47 8.1. SABİT YATIRIM TUTARI ………………………………………………………………………………………. 47 8.3. TOPLAM YATIRIM İHTİYACI ………………………………………………………………………………. 51

  1. 8.4.  FİNANSAL KAYNAK PLANLAMASI …………………………………………………………………. 52
  2. 8.5.  NAKİT AKIM HESABI ……………………………………………………………………………………….. 53

EKONOMİK ANALİZLER………………………………………………………………………………….. 54 9.1. NET BUGÜNKÜ DEĞER ANALİZİ …………………………………………………………………………. 54 9.2. AYRINTILI TAHMİNİ GELİR TABLOSU ………………………………………………………………. 55 9.3. BİLANÇO ………………………………………………………………………………………………………………… 57 9.4. FİNANSAL ORANLAR VE SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ……………… 60

9.4.1. FİZİBİLİTE SONUÇLARI……………………………………………………………………… 60

9.4.2. ORAN ANALİZİ SONUÇLARI……………………………………………………………….. 61 10. VARSAYIMLAR …………………………………………………………………………………………….. 63 11. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ İÇERİSİNDE ZONGULDAK’IN YERİ………………………….. 64

3

1. EKİP ÖZGEÇMİŞLERİ

ADNAN HACIBEBEKOĞLU

1981 yılında Kahramanmaraş’ta doğan Adnan HACIBEBEKOĞLU, Erciyes Üniversitesi İşletme Bölümü mezunudur. 2000-2004 yılları arasında mobilya ve finans sektörlerinde çeşitli görevlerde bulunmuştur. 2004 yılından bu yana ise Türkiye’deki hibe programları, yerel kalkınma ve yatırım alanlarında danışmanlık yapmaktadır. Halen

Türkiye’nin birçok bölgesinde yerel yönetimlere, oda ve borsalara, sivil toplum kuruluşlarına ve KOBİ’lere bu alanlarda eğitim ve danışmanlık hizmeti veren Progem Danışmanlık’ın Genel Müdürlüğü’nü yapmaktadır. Aynı zamanda birçok sivil toplum kuruluşuna üyeliği bulunan HACIBEBEKOĞLU, 2009 yılından bu yana Ekonomik ve Sosyal Gelişim Derneği’nin Yönetim Kurulu Başkanlığı, 2014 yılından itibaren ise Ege Yönetim Danışmanları Derneği Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerini yürütmektedir. Yerel, ulusal ve uluslararası yayın organlarında birçok makaleleri ve raporları yayınlanan HACIBEBEKOĞLU evli ve bir çocuk babasıdır.

GÜLŞAH OĞUZ YİĞİTBAŞI

1981 yılında Konya’da doğmuştur. Lisans eğitimini 2003 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden mezun olarak tamamlamıştır. 2003-2006 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Ekonomik ve Sosyal Demografi Anabilim Dalında yüksek lisans eğitimi almıştır. Lisans ve yüksek lisans eğitimi sürecinde Türkiye genelinde yürütülen çeşitli projelerde Anketör, Veri Giriş Sorumlusu, Veri Giriş Denetmeni, Proje Asistanı, Saha Ekibi Sorumlusu, Koordinatörlük,

Raporlama Sorumlusu vb. görevlerde rol almıştır. 2006 yılından bu yana hibe danışmanlığı ve araştırma çalışmaları sektöründe görev yapmaktadır. 2008 yılından bu yana ise Progem Danışmanlık’ta Proje ve Araştırma Birimi Koordinatörü olarak çalışmaktadır. 2009 yılından kurulan Ekonomik ve Sosyal Gelişim Derneği’nin kurucu üyeleri arasında bulunmakta olup aynı zamanda dernek Genel Sekreterliği görevini yürütmektedir. İyi derecede İngilizce bilmektedir.

MERVE ÜLVER

1988 yılında Kırklareli’nde doğan Merve ÜLVER, 2011 yılında Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü’nden mezun olmuştur. 2009- 2010 yılları arasında BSH Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret A.Ş bünyesindeki Çamaşır Makinesi ve Buzdolabı Fabrikalarında üretim stajı yapmış ve stajları esnasında TPM (Toplam Üretken Bakım) Eğitimi, 6 Sigma Eğitimi,

4

Kalite Eğitimi ve İPK (İstatiksel Proses Kontrol) Eğitimi almıştır. 2011 yılında TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.’de Çizelgeleme üzerine bitirme tezi hazırlamıştır. 2012 yılından itibaren Türkiye genelindeki özel sektör, sivil toplum kuruluşu ve kamu kurumlarının ihtiyaçlarına yönelik olarak proje döngüsü yönetimi ve girişimcilik alanlarında eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlayan Progem Danışmanlık’ta Proje Uzmanı olarak çalışmaktadır.

2. ÖNSÖZ

Türkiye’de AB sürecinde ve dünyadaki gelişmeler karşısında ihtiyaç duyulan en önemli konulardan birisi kaynakların akıllıca kullanılmasıdır. Bu durum siyasal ve ekonomik aktörler tarafından yatırım, üretim ve istihdama yönelik reformların hayata geçirmesine bağlıdır. Bir ülkenin çalışan nüfusunun güçlü bir yapıya sahip olması ülkenin kalkınmasının temel unsuru olarak görülmektedir. Günümüzde Türkiye’nin de dâhil olduğu birçok ülke işsizlik sorununa çözüm bulmak için mücadele vermektedir. İşsizlik konusunda başarıyı yakalayan ülkeler gelişmiş kategorisinde yer almakla birlikte bazı gelişmiş ülkeler de işsizlik sorunuyla başa çıkamamış durumdadır.

İstihdamın artırılması yöntemlerinden biri girişimciliğin geliştirilmesi ve yeni işletmelerin kurulmasının sağlanmasıdır. Ülkelerin ekonomilerini dışa bağımlılıktan kurtarmalarının ve üretime dayalı olarak işleyen bir yapı kurmalarının en önemli aracı girişimciliği teşvik etmek olarak ortaya çıkmaktadır. Girişimcilik sadece bireysel karar alıcıların kariyer planlamaları açısından değil aynı zamanda ekonomik gelişmeden sorumlu olan aktörler için de önem kazanmıştır. Ekonomik ve sosyal kalkınmada girişimcilik günümüzde en etkin araçlardan biridir. Bu kapsamda, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından 2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği Programı kapsamında desteklenen bu proje çerçevesinde Zonguldak ili Ereğli ilçesi için 7 uygun yatırım alanı belirlenmiş ve bu alanlara yönelik yatırım fizibiliteleri hazırlanmıştır. Türkiye’de ekonomik alanda büyük bir değişim yaşanmaktadır. Gerçekleştirilen yatırımlar ile iller ekonomik olarak kalkınmaya başlamıştır. Bu noktada Zonguldak ilinin bir an önce ön plana çıkarılması ve potansiyel yatırımcıların dikkatinin çekilerek ile yatırım yapılmasının sağlanması gerekmektedir. Bu proje sonunda ilde yatırım yapmayı hedefleyen girişimcilerin il için doğru ve kazançlı sektörlere yönlendirilmesi sağlanacaktır. Böylelikle ilin ekonomik kalkınması için yapılacak çalışmalara projenin bitimiyle yön verilmeye başlanacaktır. Bu sayede ilin ve dolayısıyla TR81 Bölgesi’nin sosyo- ekonomik gelişmesine katkı sağlanacaktır.

Kamuoyunun bilgisine sunulan bu raporlar ile uygun yatırım alanlarının fizibilite düzeyine çıkarılması hedeflenmiştir. Ancak, nihai fizibilite statüsü kazanma açısından raporlar bazı belirsizliklere ve kısıtlara sahiptir. Bu belirsizlikler ve kısıtlar 3 ana başlık altında toplanabilir:

1. Projeyi uygulayacak yatırımcıların kimliği belli değildir. Bu durumda hazırlanan raporlarda zorunlu olarak standart bazı varsayımlardan hareket edilmiştir.

2. Hazırlanan projelerin ne zaman uygulanacağı hususu belirsizdir.

5

3. Yapılan fizibilite çalışmalarının destek dokümanlar ile kati hale gelmesi gerekmektedir. Gerekli destek dokümanlar arasında bazı projelerde yasal olarak Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) veya Ön-ÇED raporu hazırlanması, ilave pazar etütleri yapılması gibi dokümanların hazırlanması gerekli olabilecektir.

Bu belirsizlikler ve kısıtlar altında hazırlanan raporlarda duyarlılık analizleri yapılması, gelecekte ortaya çıkabilecek değişimlere karşı raporların kullanım değerini artırıcı olumlu bir unsur olarak görülmektedir. Ancak, yukarıda açık bir şekilde ifade edilen kısıtlar altında hazırlanan fizibilite çalışmalarının, özel sektör için yol gösterici bir doküman olarak değerlendirilmesi ve uygulama aşaması öncesinde yukarıda sözü edilen konularda ilave çalışmalar ile raporların güncelleştirilmesi gerekmektedir.

6

3. ÇALIŞMA ÖZETİ

YATIRIM BİLGİLERİ Yatırım Konusu

Üretilecek Ürün/Hizmet

NACE Kodu

GTİP No

Yatırım Yeri

Yatırım Süresi

İlk Faaliyet Yılı İtibariyle Kapasite Kullanım Oranı
İlk Faaliyet Yılı İtibariyle Tesis Kapasitesi
İlk Faaliyet Yılı İtibariyle İstihdam Kapasitesi

Toplam Yatırım Tutarı Yatırımın Geri Dönüş Süresi Sermayenin Karlılığı
İç Verimlilik Oranı
15 Yıllık Net Bugünkü Değer

BİRİM AÇIKLAMA

– Soba Borusu Üretim Tesisi – Soba Borusu
– 29.72.07
– 732190000000

– Zonguldak Ay 12
% 70

Adet/Yıl Kişi TL Yıl
%
% TL

231.000 6 369.721 2,22 63,28 48,09 60.201.134

7

4. PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZAR PLANLAMASI

4.1. PAZAR VE TALEP ANALİZİ
4.1.1. SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

En genel yaklaşım ile “İklimlendirme, Soğutma, Klima” olarak isimlendirilen endüstri/sektör, oldukça fazla sayıda farklı ürün ve hizmet çeşidine sahip alt gruplardan oluşmaktadır. İklimlendirme, konfor şartlarının temini için iç ortam şartlarının ısıl prosesler ve sistemler kullanılarak kontrol altına alınması ve insanlığın hizmetine sunulması bilimi olarak ifade edilebilir. Sektör kullanılan cihaz, makina ve aksamların üretici firmalarını, tesisat proje tasarım ve uygulayıcı taahhüt firmalarını, ithalatçı ve servis firmalarını kapsamaktadır. Sektörün en geniş aralıkta içerdiği ürün ve hizmetler, endüstriyel ve ticari soğutma, derin dondurma, ısıtma, iklimlendirme, klima cihazları ve aksamları imalat ve ithalatı; havalandırma, buhar, proses, ısıtma-soğutma mekanik tesisat projelendirme, uygulama ve servisi; pompa, filtre vb. tesisat ekipmanları imalat ve ithalatı; soğuk odalar, yalıtım, sektörel yazılımlar, test, otomasyon vb. sistemlerdir.

İklimlendirme, soğutma, klima sektörü, ülkemizde ve dünya genelinde hız kesmeksizin yükselen ciddi bir teknolojik ve ticari gelişim-değişim içerisindedir. Sektörün kapsadığı ürün ve hizmet çeşidi zengin, uluslararası ve ulusal örgütlülüğü geniş ve etkin, endüstriyel standartları, teknik ve teorik bilgi birikimi yüksek bir yapıdadır. Bu özellikleri itibari ile önde gelen sektörlerden bir tanesidir.(Acül, 2013)

Dünyada kabul edilmiş araştırmalara göre insanlar belli bir sıcaklık ve nem aralığında temiz ve havalı ortamlarda rahat etmektedirler. Bu aralık konfor bölgesi olarak tanımlanmıştır (Nem %30 ile %60, sıcaklık 20-27°C). Sıcaklığın gereğinden fazla veya az olması insan bedeni için rahatsız edicidir. Nem düzeyinin az olması boğaz kuruluğu, gözlerde yanma gibi rahatsızlıklara yol açmasının yanında fazla nem de terlemeye ve bunaltıcı bir sıcaklık hissine neden olmaktadır. İklimlendirme yalnızca insanların içinde bulunduğu ortamların düzenlenmesi ile ilgili değil insan ihtiyaçları doğrultusunda sistemlerin düzenlenmesi ile de ilgilidir. İklimlendirme soğuk ortamların insanların yaşayabileceği şekilde ısıtılması ve sıcaklığın korunması işlemidir. Günümüzde birçok değişik ısıtma sistemi mevcuttur. Merkezi ısıtma – kat kaloriferi ve sobalar çoğunlukla soğuk iklim kuşağında yer alan ülkelerde evlerin ve kamu binaların ısıtılmasında kullanılmaktadır. (Dünya İklimlendirme Sektörü İthalatı Değerlendirme Raporu, 2012)

8

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Türkiye İklimlendirme Meclis toplantılarında, sektör temsilcilerinin görüşleri alınarak sektörü temsil eden ana ve yan ürünler belirlenmiş olup tablolar aşağıda yer almaktadır.(Türkiye İklimlendirme Meclisi Sektör Raporu, 2011)

Tablo 1 İklimlendirme Sektörü Ana Ürünler

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Kat kaloriferi 25 Kombi 26 Güneş enerji sistemleri 27 Termosifon 28 Soba 29 Derin dondurucu 30 Evaporatör 31 Kondenser 32 Kompresör 33 Fan 34 Fan-Coil 35 Isı geri kazanım cihazı 36 Hava perdesi 37

Hava Temizleyici Cihazlar 38 Hava filtresi 39 Nemlendirici 40 Nem alıcı 41 Kurutucu 42 Hava kanalı 43 Menfez 44 Anemostat 45 Klima santralı 46 Isı pompası 47

Aspiratör Vav sistemi Davlumbaz Hava damperi Degazör Radyatör Kondenstop Aktüatör Hidrofor Kompansatör Otomasyon Seti Ocak

Brülör Endüstriyel ve Ticari Buzdolabı

Soğutucu Soğuk Depo Eşanjör Fırın Isıtıcı Kazan Klima Soğutma Kulesi Şofben

1

Yalıtım Ürünleri

3

2

Pompa

4

4.1.1.1.

V antilatör
Kaynak: Türkiye İklimlendirme Meclisi Sektör Raporu

Tablo 2 İklimlendirme Sektörü Yan Ürünler

V ana

Boru Kaynak: Türkiye İklimlendirme Meclisi Sektör Raporu

İklimlendirme Sektörünün İhracatı ve İthalatı

9

İklimlendirme alt ve yan sektörlerine ait 2000 ila 2010 yılları arasındaki ihracat değerleri aşağıdaki tabloda dolar cinsinden sunulmuştur. Tablodan görüldüğü üzere, iklimlendirme sektörü “Endüstriyel Klimalar”, “Soğutma Makinaları”, “Kazanlar” ve “Endüstriyel Isıtıcılar olmak üzere dört alt ürün grubuna ayrılmıştır. Bunun yanı sıra, yan sektör olarak “Pompalar”, “Vanalar”, “Yalıtım Ürünleri” ve “Borular” belirlenmiştir. 2006 yılına kadar alt sektör ürünleri ihracat verileri toplamı yan sektörünkinden daha düşük değerlerde seyretmiştir. 2007 yılından itibaren iklimlendirme alt sektör ihracat verileri toplamı yan sektörün ihracat toplamından daha fazla gerçekleşmeye başlamıştır.

10

Endüstriyel Klimalar Soğutma Makineleri Kazanlar Endüstriyel Isıtıcılar Toplam

Pompalar
V analar Yalıtım Ürünleri Borular Toplam Genel Toplam

131.232.405 263.157.612 21.876.297 49.967.861 466.234.175

102.612.482 101.342.342 33.329.783 284.827.770 522.112.377

215.001.542 543.566.469 35.499.948 71.846.819 865.914.778

190.029.259 144.328.510 42.818.151 342.595.637 719.771.557 1.585.686.335

356.874.746 568.765.621 38.123.733 83.906.394 1.047.670.494

187.891.417 188.894.443 81.363.575 464.320.650 922.470.085 1.970.140.579

242.001.255 454.621.027 44.033.084 68.148.237 808.803.603

115.030.399 139.435.964 75.728.677 278.450.256 608.645.296 1.417.448.899

261.497.140 620.465.000 34.044.169 74.793.814 990.800.123

167.594.951 175.245.587 95.873.445 424.994.919 863.708.902 1.854.509.025

312.648.004 1.100.818.095 421.370.552 95.370.257 1.930.206.908

196.852.494 225.295.889 116.252.126 510.301.300 1.048.701.809 2.978.908.717

Tablo 3 2006-2007 İklimlendirme Alt ve Yan Sektörleri İhracat Değerleri (Dolar)

İklimlendirme Alt Sektörleri

2006

2007

2008

2009

2010

2011

İklimlendirme Yan Sektörleri

2006

2007

2008

2009

2010

2011

988.346.552
Kaynak: Türkiye İklimlendirme Meclisi Sektör Raporu, TÜİK

11

Tablo 4 İklimlendirme sektörü 2010/2011 yılı ticaret verileri (Milyar Dolar ve %)

Ticaret Türü

İklimlendirme Sektörü Ticaret Verileri (Milyar USD)

Türkiye Sanayi Ticaret Verileri (Milyar USD)

İklimlendirme Sektörünün Türkiye Sanayisindeki Payı (%)

2010

2011

2010

2011

2010

2011

İhracat İthalat Ticaret Hacmi

Yukarıdaki tabloda iklimlendirme sektörünün 2010/2011 yılları ticaret verileri ile Türkiye sanayi ticaret verileri Milyar Dolar cinsinden sunulmuştur. Ayrıca, iklimlendirme sektörünün Türkiye sanayisindeki payı yüzde olarak sunulmuştur. Bu veriler dikkate alındığında, 2010 yılında iklimlendirme sektörü, Türkiye sanayi ticaret hacminin %3.3, ihracatının %3.4 ve ithalatının %3.2’sini teşkil etmiştir. 2011 yılına gelindiğinde ise, iklimlendirme sektörü ihracatının Türkiye sanayisinin toplam ihracatındaki payı binde bir artarak %3.5’e yükselmiştir. Buna karşılık iklimlendirme sektörü ithalatının Türkiye sanayisi toplam it- halatındaki payı binde 2 düşerek %3’e gerilemiştir. İklimlendirme sektörü ticaret hacmi- nin Türkiye sanayisi ticaret hacmindeki payı ise binde 3 azalarak %3’e gerilemiştir.

Tablo 5 Ülkelere Göre Dünya İklimlendirme Sektörü 2005-2010 İhracat Miktarları (Bin Dolar)

3,9 4,7

5,9 6,3

114 135 3,4 3,5 186 241 3,2 3 300 376 3,3 3

9,8 11
Kaynak: Türkiye İklimlendirme Meclisi Sektör Raporu, TÜİK

Ülkeler

2005

2006

2007

2008

2009

2010

ABD 102.525.446 115.573.355 113.586.952 119.607.458

93.943.372 126.015.325 12.268.288 12.896.094 69.978.609 114.295.685 102.940.385 134.657.360

8.724.552 10.054.987 100.719.554 119.330.109 15.815.803 20.999.572

43.306.323 64.249.920

Kanada Japonya Çin İspanya Almanya

Tayland Güney Kore

12.556.115 79.087.921 59.293.979 8.709.816 89.823.738 12.331.994

38.425.969

13.395.373 14.358.154 15.971.630 84.289.628 84.199.763 87.228.533 80.767.111 101.952.798 118.625.973

9.213.985 10.984.102 11.615.603 102.531.026 118.473.882 132.014.211 15.184.567 19.171.586 18.445.581

41.779.997 48.550.624 47.084.246

Türkiye*

169.155

1.941.897

2.812.865

3.409.900

2.597.194

1.917.671

Türkiye**

4.013.925

5.092.331

6.726.364

8.266.495

6.715.176

7.582.441

778.151.903 898.596.275 1.068.336.788 1.131.684.229 934.500.644 1.161.244.016 *Türkiye İklimlendirme Sektörü ihracat verileri TÜİK’ten alınarak sektör kapsamına göre revize edilmiştir.
**Diğer ülkelerle karşılaştırma yapılabilmesi için Birleşmiş Miller verileri İklimlendirme Sektörü kapsamına
göre revize edilmeden sunulmuştur.

Dünya iklimlendirme sektörü ihracatında Çin lider durumdadır. Çin’in 2010 yılı ihracat miktarı yaklaşık 136 Milyar USD’dır. Çin’i 126 Milyar USD ile Amerika, 119 Milyar USD ile Almanya, 114 Milyar USD ile Japonya takip etmektedir. Dünya genelinde 163 ülkenin

Dünya

12

2010 yılındaki iklimlendirme ihracatı 1 trilyon 161 Milyar USD’dır. Türkiye 7.6 Milyar USD ile 26. sırada yer almıştır.(Türkiye İklimlendirme Meclisi Sektör Raporu, 2011)

İklimlendirme Sanayii İhracatçıları Birliği iştigal sahası ürünleri ithalatı 2010 yılında 2009 yılına oranla %14,5 oranında artış göstererek 379 milyar $ seviyesinde gerçekleşmiştir. 2010 yılında en çok ithalat gerçekleştirilen ürünler sırası ile musluklar, vanalar vb. cihazlar, diğer hava ve gaz kompresörleri, vakum pompaları, kompresörler, fanlar ve hava üfleyicilerin aksam ve parçalarıdır. Bu üç ürün toplam dünya ithalatının yaklaşık %20’sini gerçekleştirmektedir.(Dünya İklimlendirme Sektörü İthalatı Değerlendirme Raporu, 2012)

Ülkeler bazında iklimlendirme sektörü ithalatı incelendiğinde 2010 yılında dünya ithalatında ilk beş sırada; A.B.D., Almanya, Çin, Fransa ve İngiltere’nin yer aldığı görülmektedir. 2009 yılına kıyasla 2010 yılında A.B.D. ithalatında %20, Almanya’nın ithalatında %13,5 ve Çin’in ithalatında %20,7 oranlarında artış görülmüştür. Türkiye ise Dünya ithalatından 4,6 milyar $ değer ile %1,2 oranında pay almış ve 23. sırada yer almıştır.

Tablo 6 Ülkeler Bazında İklimlendirme Sektörü İthalatı (Bin Dolar)

Ülke

2007

2008

2009

2010

09-10 Değişim (%)

2010 Pay (%)

Sıra

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
 10
 11
 12
 13
 14
 15
 16
 17
 18
 19
 20
 21

ABD Almanya Çin Fransa İngiltere Kanada Japonya İtalya Meksika Rusya İspanya Güney Kore Belçika Hollanda Avustralya Brezilya Polonya Singapur S.Arabistan Avusturya

46.857.228 26.223.729 19.526.693 17.311.178 15.821.852 13.292.026 10.173.163 12.858.596 9.952.932 7.327.187 11.367.096 7.817.529 8.337.844 7.818.444 5.445.098 3.534.378 6.000.394 4.660.744 6.659.506 5.524.687

105.897.244 363.476.138

48.558.041 30.219.420 23.958.938 19.117.370 15.992.769 13.972.077 11.533.152 13.605.917 10.638.534 10.195.695 10.745.565 7.900.290 9.687.607 8.601.357 5.899.999 4.665.018 7.084.066 6.188.397 3.334.826 6.110.690

130.520.659

38.691.263 23.445.599 21.920.386 15.050.766 11.901.119 11.507.242 9.733.278 9.730.080 8.453.972 7.435.047 7.847.206 7.316.214 7.294.823 6.630.459 6.892.756 4.211.588 5.435.164 5.686.223 1.632.677 4.906.046

108.022.121

46.419.471 26.618.893 26.457.944 16.366.914 13.507.550 13.097.441 11.797.224 11.444.819 10.711.359 10.412.392 8.604.125 8.490.668 7.729.073 7.220.441 6.346.590 6.242.628 5.817.505 5.741.388 230.075 5.138.005

120.947.059 379.022.547

20% 12,25% 13,50% 7,02% 20,70% 6,68%

8,70% 4,32% 13,50% 3,56% 13,80% 3,46% 21,20% 3,11% 17,60% 3,02% 26,70% 2,83%

40% 2,75% 9,60% 2,27% 16,10% 2,24% 6% 2,04% 8,90% 1,91% -7,90% 1,67% 48,20% 1,65% 7% 1,53% 1% 1,51% 220,30% 1,38% 5,60% 1,37%

12% 31,91% 14,50% 100%

Türkiye

4.611.933

5.226.934

4.046.790

4.635.983

14,60%

1,22%

Diğerleri Dünya Toplam

407.106.708
Kaynak: Birleşmiş Milletler

331.138.352

13

Tüm ürün grupları içerisinde 2010 yılında tek düşüş gözlemlenen ürün grubu ısıtma sistem ve elemanları ürün grubudur. Dünya geneli ısıtma sistem ve elemanları ithalatı incelendiğinde 2009 yılına oranla 2010 yılında % 0,5’lik küçük bir azalış yaşanmıştır. Ürünler arasında en fazla düşüş kızgın su kazanları (-%64); diğer buhar üreten kazanlar (-%32,1); kazanlarla birlikte kullanılmaya mahsus yardımcı cihazlar (-%29,6) ürünlerinde gözlemlenirken en büyük artışlar ise camdan diğer eşya (%37); akaryakıt brülörleri (%24,5) ve gaz yakıtlı ve hem gaz hem diğer yakıtlı ocaklar (%18,8) ürünlerinde gerçekleşmiştir. En fazla ithalat eşanjörler; ısı değiştirici cihazların aksam ve parçaları ile kazanlar ürünlerinde gerçekleşmiştir.(Dünya İklimlendirme Sektörü İthalatı Değerlendirme Raporu, 2012)

14

Tablo 7 Ürün Bazında Dünya Isıtma Sistem Elemanları İthalatı (Bin Dolar)

Sıra

GTİP

Ürün Tanımı

2007

2008

2009

2010

09-10 Değişim (%)

  1. 1  841950
  2. 2  841990
  3. 3  840310
  4. 4  702000
  5. 5  851629
  6. 6  840290
  7. 7  840390
  8. 8  732219
  9. 9  851610
  10. 10  841919
  11. 11  841939

Isı değiştiriciler (Eşanjörler) Isı değiştirici cihazları aksam ve parçaları
Kazanlar
Camdan diğer eşya
Diğer elektrikli ısıtıcılar Buhar kazanlarının aksam ve parçaları
Merkezi ısıtma kazanlarının aksam ve parçaları
Demir veya çelikten radyatörler ve aksam parçalarının diğerleri Elektrikli anında veya depolu su ısıtıcılar ve daldırma tipi ısıtıcılar Elektrikli olmayan anında veya depolu su ısıtıcılarının diğerleri Diğer kurutucular

Demir veya çelikten diğer sobalar ve ocaklar
Diğer yakıt brülörleri Kazan yardımcı cihazları,

8.043.366

5.789.638 4.141.821 2.929.386 2.385.820

1.960.932

2.170.850

2.285.732

1.784.621

1.586.738 1.616.373

9.811.929

6.476.842 4.787.158 3.019.270 2.586.230

2.938.219

2.520.915

2.497.694

2.030.969

2.066.707 1.913.366

7.952.319

5.271.790 3.872.357 2.423.575 2.321.867

3.143.034

2.322.968

1.957.123

1.711.084

1.913.226 1.521.833

7.340.479

5.254.427 4.044.590 3.321.385 2.630.129

2.526.740

2.366.831

1.980.425

1.895.831

1.893.668 1.620.592

-7,69%

-0,33% 4,45% 37,04% 13,28%

-19,61%

1,89%

1,19%

10,80%

-1,02% 6,49%

12

732190

Demir veya çelikten sobalar, mutfak soba ve ocaklarının aksam ve parçaları

1.365.787

1.453.557

1.202.868

1.391.400

15,67%

13

841780

Diğer sanayi ve laboratuvarlara mahsus elektrikli olmayan fırınlar ve ocaklar

1.831.446

2.108.360

1.670.959

1.293.771

-22,57%

  1. 14  732189
  2. 15  841620
  3. 16  840490

949.236 1.136.401 646.117

15

1.206.757 1.268.210 973.128

1.108.375 965.725 957.675

1.072.382 1.024.511 966.880

-3,25% 6,09% 0,96%

  1. 17  841911
  2. 18  841690
  3. 19  840219
  1. 21  732181
  2. 22  840420
  3. 23  841610
  4. 24  841932
  5. 25  841931
  6. 26  840212
  7. 27  732182
  8. 28  851621
  9. 29  840220
  10. 30  732211

kondansörlerin aksam ve parçaları
Gazla çalışan anında su ısıtıcıları Ocak brülörlerinin aksam ve parçaları
Diğer buhar üreten kazanlar

Gaz yakıtlı ve hem gaz hem diğer yakıtlı ocaklar
Buhar güç üniteleri için kondansörler Akaryakıt brülörleri
Ağaç, kağıt hamuru, kağıt veya kartonlar için kurutucular Tarım ürünleri için kurutucular Saatte 45 ton veya daha az buhar üreten su borulu kazanlar Sıvı yakıtlı ocaklar Depolu ısıtıcı radyatörler Kızgın su kazanları Dökme demirden radyatörler, aksam ve parçaları

Toplam

819.428

898.419 914.400

641.506

290.541 407.526

635.061 335.581

310.171 240.641 193.319 271.250

224.565 47.453.034

907.541

982.867 1.168.205

597.854

402.105 455.571

611.953 520.386

312.691 271.721 214.223 391.992

248.378 55.766.242

817.691 943.750

863.292 931.519 1.117.388 758.775

508.717 604.195

396.626 427.051 333.624 415.242

320.993 322.307 325.550 321.830

294.233 311.384 269.767 301.363 201.138 184.795 483.468 174.534

144.004 158.583 47.448.383 47.221.796

15,42%

7,91% -32,09%

18,77%

7,67% 24,46%

0,41% -1,14%

5,83% 11,71% -8,13% -63,90%

10,13% -0,48%

20

840410

8402 ve 8403 pozisyonlarındaki kazanlarla birlikte kullanılmaya mahsus yardımcı cihazlar

646.362

1.021.444

1.055.147

742.427

-29,64%

Kaynak: Birleşmiş Milletler

16

Isıtma sistem ve elemanları ürün grubundan en fazla ithalat gerçekleştiren ülkeler A.B.D., Almanya, Çin, İngiltere ve Fransa’dır. Türkiye ise 1,4’lük pay ile 21. sırada yer almaktadır. 2010 yılında ilk 20 ülke arasında en büyük düşüş Polonya’da (%-%14,4) görülürken en fazla artış ise %302,7’lik oran ile S. Arabistan’da yaşanmıştır.

Tablo 8 Yıllar İtibarıyla Isıtma Sistem ve Elemanının İthalatı (Bin Dolar)

Sıra

Ülke

2007

2008

2009

2010

09-10 Değişim (%)

2010 Pay (%)

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

ABD Almanya Çin İngiltere Fransa İtalya Rusya Hollanda İspanya Kanada Japonya Belçika Endonezya Güney Kore Avusturya Singapur S.Arabistan Polonya İsviçre Cezayir

4.667.323 3.454.450 2.987.558 2.531.315 2.122.458 1.793.803 1.686.677 935.569 1.477.574 1.291.906 1.257.017 1.175.944 384.218 849.454 940.975 505.973 943.303 778.069 691.384 220.352

5.334.577 4.127.665 3.647.664 2.636.382 2.622.416 1.864.548 2.209.235 1.247.428 1.487.305 1.542.666 1.405.630 1.549.148 870.830 908.992 1.040.058 888.751 393.131 1.042.211 801.706 253.717

4.878.246 3.706.767 2.985.021 2.266.354 2.211.671 1.507.618 1.365.355 1.216.708 1.281.205 1.216.141 1.153.525 1.241.170 981.406 878.239 864.109 716.139 185.999 873.721 731.487 682.068

4.335.456 3.598.936 3.457.994 2.329.225 2.320.110 1.688.402 1.564.261 1.340.865 1.305.606 1.269.598 1.209.086 1.137.423 980.382 960.321 853.263 827.260 749.033 748.279 733.426 652.487

-11,13% 9,18% -2,91% 7,62% 15,84% 7,32% 2,77% 4,93% 4,90% 4,91% 11,99% 3,58% 14,57% 3,31% 10,20% 2,84% 1,90% 2,76% 4,40% 2,69% 4,82% 2,56% -8,36% 2,41% -0,10% 2,08% 9,35% 2,03% -1,26% 1,81% 15,52% 1,75%

302,71% 1,59% -14,36% 1,58% 0,27% 1,55% -4,34% 1,38%

21

Türkiye

734.002

865.609

754.672

647.729

-14,17%

1,37%

Diğerleri Dünya Toplam

15.326.557 18.555.079 15.255.903 14.512.654 -4,87% 30,73%

47.453.034 55.766.242 47.448.383 47.221.796 -0,48% 100,00% Kaynak: Birleşmiş Milletler

17

Aşağıdaki tabloda 2011 yılına ait iklimlendirme sektöründe faaliyet gösteren firmaların ve personelin bölgelere göre dağılımı sunulmuştur.

Tablo 9 İklimlendirme Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Ve Personelin Bölgelere Göre Dağılımı

Bölgeler

Firma Sayısı

Toplam Personel Sayısı

İşçi

İdari

Teknisyen

Mühendis

Usta

Çırak

Kalfa

Akdeniz Bölgesi Doğu Anadolu Bölgesi Ege Bölgesi Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İç Anadolu Bölgesi

Marmara Bölgesi

Genel Toplam

241 8.966

47 1.525 473 33.092

78 1.527 1.097 38.332

1.177 76.138

3.292 169.814
Kaynak: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

6.671

1.185 25.609

1.234 29.128

56.263

1.190

202 3.682

164 4.016

10.732

416

54 1.668

43 1.871

3.832

327

70 1.577

47 1.636

3.607 7.678

303 20 39

13 1 0 342 148 66

36 3 0 1.252 195 234

1.241 161 302 3.278 530 658

Karadeniz Bölgesi

179

10.234

8.506

796

408

414

91

2

17

128.596

20.782

8.292

18

Aşağıdaki tabloda 2011 yılında iklimlendirme sektöründe faaliyet gösteren firma sayılarının ürün bazında bölgelere göre dağılımı verilmiştir.

Tablo 10 İklimlendirme Sektöründe Faaliyet Gösteren Firma Sayılarının Ürün Bazında Bölgelere Göre Dağılımı

Ocak 6 0 15 4 78 8 48 159 Anemostat 0 0 1 0 3 0 1 5

Aspiratör 2 0 16 0 36 9 34 97

Ürün

Akdeniz Bölgesi

Doğu Anadolu Bölgesi

Ege Bölgesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

İç

Karadeniz Bölgesi

Marmara Bölgesi

Genel Toplam

Anadolu Bölgesi

Boru 126 Brülör 0 Buzdolabı 7 Davlumbaz 4 Degazör 0 Derin Dondurucu 0 Eşanjör 4 Evaporatör 1 Fan 5

Fırın 12 Güneş Enerji

Sistemleri 5 Hava Damperi 0 Hava Filtresi 7 Hava Kanalı 1 Hava Perdesi 0

Hava Temizleme
Cihazları 0

Hidrofor 7 Isı Geri Kazanım

Cihazı 0 Isıtıcı 1

30 158 0 2 0 15 0 13 0 1 0 5 1 17 0 4 1 15 5 28

1 0 0 0 0 3 0 3 0 2

0 5 0 6

1 4 0 14

42 0 1 0 0 0 4 0 1 4

0 0 0 0 0

0 0

0

383 83 413 1.235 11 0 11 24

24 8 21 8 2 0 5 2 26 2 3 0

41 96 25 71 2 5

9 21 49 103 6 14

41 0 57 120 117 21 107 294

4 0 1 11 3 036 7 010 27 20 010 34 1 205

0510 25 418 60

2 1 3 11 281050 103

19

Kalorifer 4 2 6 4

20 1 9 46

Kazan Klima Kombi Kompansatör Kompresör Kondenser Kondensop Kurutucu Menfez NemAlıcı Nemlendirici Pompa

37 7 39 16

94 17 18 2 12 1

2 0 45 0 5 0 0 0 5 0 20 2 0 0

88 298 68 129 14 34 13 17 27 93 15 25

5 6 11 19 25 64 6 7

6 0 33 0 0 7 1 0
3 0 17 2 0 3 0 0 1 0 0 3 4 4 9 1 0 0 0 0 0

2
0
1
1
0
0
0
0
0
0
9
0

0 2 1 0 0 2 98

6 0 4 10 288 14 155 587 23 8 83 149

6 0 10 23 28541105 11 1 12 29 985129279 10 0 19 36 9 2 9 32

1.631 237 1.698 4.679

19 2 100 Radyatör 6 0 29

Soba

2

1

9

4

91

21

52

180

Soğutma Kulesi 0 0 7 Soğutucu 2 0 27

Termosifon 1 0 3 Vana 6 1 40

Vantilatör 0 0 7 Yalıtım Malzemesi 6 1 3

Genel Toplam 288 57 670
Kaynak: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

20

2010 yılı Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet gösteren firma ve ayrıntılı personel sayılarının ürün bazında personel sınıflarına göre dağılımı aşağıdaki tabloda sunulmuştur. Tabloya göre Karadeniz Bölgesi’nde 11 ürün için mevcut firma (47) ve personel sayıları (1983) dağılımı; işçi (1645), İdari (172), Mühendis (95) olarak gerçekleşmiştir. Tesis ve istihdam sayıları açısından Karadeniz Bölgesi’nde kazan ve Isıtıcı önde gelen ürünler arasındadır.

21

Tablo 11 2010 Yılı İklimlendirme Sektöründe Ürünlere Göre Mevcut Firma ve İstihdam Edilen Personel Sayıları

Ürün Adı

Firma

Personel

İşçi

İdari

Teknisyen

Mühendis

Usta

Çırak

Kalfa

İstihdam/Tesis

(Adet)

(Adet)

(Adet)

(Adet)

(Adet)

(Adet)

(Adet)

(Adet)

(Adet)

(Adam/Adet)

Ocak 9 Anemostat 7

Aktüatör 10 Aspiratör 100 Boru 962

Eşanjör 83 Evaporatör 19 Fan 82

Fırın 327 Güneş

3.876 41.177 2.031 22.142 2.379

218 14 7 906 199 10 96 49 8

2.322 2.031 167 17 1.436 901 284 58 419 330 60 12

2.842 448 255 30.392 6.082 2.177 1.220 442 122

2.674 261 77 3.774 666 249 1.123 94 54 1.669 378 162

13.867 2.668 996 157 24 6

106 0 1 66 5 118 15 2 0

210 86 16 1.786 586 72

0 258 4 205 0 42

19 39 82 43 8 75

17 101 7 33 Degazör 2 81 55 7 8 11 0 0 0 41

Brülör 27 Buzdolabı 220

17.247 2.795 968 1.720 405 94

Davlumbaz 72 Derin Dondurucu 9

3.179 5.184 1.321 2.521 18.653

120 34 403 87 49 1 224 67

2 11 353 0 5 62 0 0 70

14 7 31 27 44 57

772 279 13 3

203
GüneşPili 1 9 3 1 3 2 0 0 0 9

Kollektörü 12

0 0 17

Hava Damperi 6 162 108 27 8 Hava Filtresi 31 1.590 1.170 211 93 Hava Kanalı 33 801 587 82 29 Hava Perdesi 3 157 122 18 5

16 3 0 0 27 76 13 24 3 51 40 42 13 8 24 12 0 0 0 52

Hava Temizleme
Cihazları 4 54 45 7 1 0 1 0 0 14

Hidrofor Isıtıcı Kalorifer

43 1.294 139 7.515 131 4.493

722 214 5.577 1.157 3.093 725

120 203 25 5 5 30 395 348 31 2 5 54 218 400 51 2 4 34

22

Kazan

Klima Klima Santrali Kombi Kompansatör Kompresör

8 1.454 11 480 70 2.591

1.354 49
300 113 24

337 9.728 84 8.372 30 993

6.872 1.574 453 6.281 1.034 392 697 118 74

684 128 8 9 29 635 50 20 0 100 98 5 0 1 33

51 0 182

39 4 0 0 44 150 48382837 Kondenser 2 109 93 8 3 5 0 0 0 55

1.824 388 115

Kondenstop Kurutucu Menfez NemAlıcı

52 0 0 101 17 4

0 120 1 76 0 28 0 47

227 62 18 1.712 154 56 1.222 209 57

8.432 1.815 711 1.779 69

508 58 36

3 359
27 2.045
57 1.577
12 560 456 53 10 17

63
Nemlendirici 3 81 52 13 13 3 0 0 0 27

26 0 20 4

Pompa Radyatör Rüzgar Türbini

Soğutma Kulesi Şofben Termosifon Vana Vantilatör Ventil
Y alıtım

351 12.152 29 1.913 9 638

860 223 58 53 35 65 0 66 34 2 0 0 71

Soba

84

4.205

3.207

537

264

164

33

0

0

50

364 146 65 2.837 569 230 1.815 484 238 1.416 313 78 1.150 310 172

72 17 1 0 30 164 62 0 0 193 166 24 2 0 94 159 70 2 0 58

22 665
20 3.862
29 2.729
35 2.038
49 1.776
25 615 440 70 36 27

112

24 4 4 36 11 10 21 25

Malzemesi 14 573 416 90 25 19 15 0 8 41 Genel Toplam 3.643 182.514 134.883 25.459 9.197 9.832 2.357 472 354 3.199

Kaynak: DOSİDER (Doğal Gaz Cihazları Sanayicileri ve İş Adamları Derneği)

23

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan alınan ve firmaların beyanlarına dayanan veriler ışığında, 2010 yılı sonu itibarıyla iklimlendirme sektöründe sektör kapsamındaki 46 ürün üzerinde gerçekleştirilen araştırma sonucunda Türkiye genelinde faaliyet gösteren toplam 3.757 firma olduğu tespit edilmiştir. Bu tesislerde istihdam edilen toplam personel sayısı 192.646 adettir.

İklimlendirme sektöründeki tesis sayısı açısından en gelişmiş bölge Marmara Bölgesi (1657)’dir. Bunu İç Anadolu (1067), Ege (495), Akdeniz (218), Karadeniz (189), Güney- Doğu Anadolu (86) ve Doğu Anadolu Bölgesi (45) takip etmektedir.

Grafik 12010 Yılı İklimlendirme Sektörü Tesis Sayılarının Bölgelere Göre Dağılımı (Adet)

1067
218 45 495 86 189

Tesis Sayısı (Adet)

1657

4.1.2. PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE PROFİLİ

2008-2012 yılları arasında 7321 GTİP kodlu “Demir veya çelikten sobalar, mutfak soba ve ocakları, barbekü, mangal, gaz ocakları vb ile bunların aksam ve parçaları” ürün grubunda gerçekleşen dünya ticaretine ait bazı temel rakamlar aşağıdaki tabloda verilmektedir.

Tablo 12 7321 GTİP Kodlu Ürünlerin Dünya Ticareti Verileri

Milyon Dolar

2008

2009

2010

2011

2012

Dünya İthalatı 8.675 Türkiye İthalatı 51

7.328 8.035 32 41 278 310

9.052 9.104 57 48 343 362

Türkiye İhracatı

304

Kaynak: Avrupa İşletmeler Ağı

Veriler söz konusu ürün grubunda 2008 yılında 8,6 milyar ABD dolar tutarında gerçekleşen küresel ithalatın 2012 yılına kadar geçen dönem içinde %5 artarak toplam 9,1 milyar dolar seviyesine ulaştığını göstermektedir. Bu ürün grubunda net ihracatçı olduğu görülen Türkiye’nin 2008 yılında 51 milyon ABD dolar tutarındaki ithalatının 2012 yılında 48 milyon

24

dolar seviyesine gerilediği gözlemlenmektedir. Türkiye tarafından yapılan ihracatın ise 2012 yılında 2008 yılındaki 304 milyon dolar seviyesine nazaran %19 artarak 362 milyon dolar seviyesine geldiği gözlemlenmektedir. Bu ürün grubunda Türkiye 2012 yılında küresel pazarda yaklaşık %4 paya sahip olmuş ve dünya sıralamasında 5. sırada yer almıştır.

Dünya İhracatı

Grafik 2 GTİP 7321 – Demir veya Çelikten Sobalar, Mutfak Soba ve Ocakları, Barbekü, Mangal, Gaz Ocakları vb. ile Bunların Aksam ve Parçaları – İhracatçı Ülkeler, (Milyon Dolar)

7321 GTİP kodlu ürünlerin ihracatını yapan belli başlı ülkeler incelendiğinde 2012 yılında en büyük ihracatçının 2,9 milyar dolar ihracat ile Çin olduğu görülmektedir. Dünya pazarında %32,1 pazar payına sahip bu ülkeyi ihracatta sırasıyla İtalya (%13), ABD (%5), Meksika (%4), Türkiye (%4), Almanya (%3), Polonya (%3), Kanada (%2), Danimarka (%2) ve İspanya (%2) takip etmiştir.

Aşağıda bulunan tabloda söz konusu ürün grubunda 2012 yılı içinde en fazla ihracatı gerçekleştiren 20 ülkenin ihracat göstergeleri yer almaktadır.

2.919

1.172
483

401

362

285 265

189 187 169

25

Tablo 13 GTİP 7321 – Demir veya Çelikten Sobalar, Mutfak Soba ve Ocakları, Barbekü, Mangal, Gaz Ocakları vb. ile Bunların Aksam ve Parçaları – İthalatçı Ülkeler, (Milyon Dolar)

İlk 20 İhracatçı

İhracat Değeri (Milyon Dolar)

Ticaret Dengesi (Milyon Dolar)

Miktar (Ton)

Birim

Değer (Dolar/Ton)

2008-

2011- 2012 Büyüme (%)

2012 Ortalama Büyüme (%)

Dünya Geneli 9.084 -20 0 Çin 2.919 2.894 902.868 İtalya 1.172 947 133.628

– 5 1 3.233 11 3 8.771 -1 -4

ABD Meksika Türkiye Almanya Polonya Kanada Danimarka İspanya Fransa
Çek Cumhuriyeti Japonya Macaristan Belçika Hollanda Avusturya Mısır Ekvador Beyaz Rusya

483 -1.760 – – 8 12

401 319 – –

24 2 6 6 -2 -9

-5 -10 -1 -2 4 -1

7 -14 -7 -9 4 1

7 -12 -2 -1 -3 -22

7 -8 -4 1 39 40

3 34 42 384

  • İlk 20 ihracatçının 2008-2012 dönemi yıllık ortalama ihracat
    incelendiğinde ihracatını bu dönemde en çok artıran ülkelerin sırasıyla Beyaz Rusya (%42), Mısır (%39), Meksika (%24), Çin (%11) ve ABD (%8) olduğu görülmektedir. Aynı dönemde, en büyük 20 ihracatçı arasında ihracatını dünya ortalamasından (%5) fazla artıran diğer ülkeler İspanya, Japonya, Hollanda ve Türkiye olmuştur. En önemli 20 ihracatçı arasında performansı gerileyen ülkelerin ise İtalya, Kanada, Almanya, Macaristan, Belçika, Avusturya, Polonya ve Fransa olduğu görülmektedir.
  • Bu ülkelerin, dünya ihracatının ortalama %1 oranında arttığı son yıl (2011-2012) içindeki ihracat artış oranları incelendiğinde durumun çok farklığı olmadığı, yine aynı ülkelerin başı çektiği görülmektedir. Bu dönemde ihracatını en çok artıran ülkelerin başında %384

362 314 93.218 285 -248 36.260 265 137 59.380 189 -249 – 187 79 21.793 169 55 18.575 165 -347 – 159 93 31.057 150 10 11.491 146 114 39.038

3.885 7.863 4.465

8.596 9.077 – 5.109 13.019 3.728

141 -46

139 -54

198.763 697

133 -2 16.276 8.192

120 90 – –

115 98 26.494 4.356

108 99 21.209 5.103

Kaynak: Avrupa İşletmeler Ağı Tablolardaki verilerden yola çıkarak aşağıdaki sonuçlar çıkarılabilir.

26

artışı rakamları

oranında ihracat artışıyla Beyaz Rusya’nın geldiği görülmektedir. Son yıl içinde ihracatında en başarılı performans sergileyen diğer ülkeler Mısır, Ekvador, ABD, Türkiye, Çin ve Meksika olmuştur. Aynı dönem içinde Danimarka, Macaristan, Kanada, İtalya, Hollanda, Almanya, Fransa, Polonya, Japonya, İspanya, Belçika’nın bu ürün grubundaki ihracatında düşüş yaşadığı göze çarpmaktadır.

• Birim değer verileri mevcut olan ülkeler arasında Ton bazında ortalama fiyat açısından en pahalı ürünün 13.019 Dolar/Ton ile Japonya’nın ihraç ettiği görülmektedir. Türkiye’nin ortalama 3.885 Dolar/Ton ihracat yaptığı görülen ürün grubunda daha ucuza ihracat gerçekleştirilen ülkelerin Macaristan (3.728 Dolar /Ton), Çin (3.233 Dolar/Ton) ve Hollanda (697 Dolar/Ton) olduğu; ilk 20 ihracatçı arasında bulunan diğer ülkelerin daha yüksek ortalama birim değerler ile ihracat yaptığı gözlemlenmektedir.

Dünya İthalatı

Grafik 3 GTİP 7321 -Demir veya Çelikten Sobalar, Mutfak Soba ve Ocakları, Barbekü, Mangal, Gaz Ocakları vb. ile Bunların Aksam ve Parçaları – İthalatçı Ülkeler, (Milyon Dolar)

Söz konusu ürün grubunda 2012 yılı ithalat verilerine göre en fazla ithalatı gerçekleştiren ülkenin yaklaşık 2,2 milyar dolarlık pazar hacmiyle ABD olduğu görülmektedir. Tek başına dünya ithalatının %25’ini gerçekleştiren ABD’yi takip eden diğer büyük ithalatçıların ise; Almanya (%6), Fransa (%6), Kanada (%5), İngiltere (%4), Rusya (%4), Avustralya (%3), İtalya (%3) ve Hollanda (%2) olduğu görülmektedir. Aşağıda bulunan ilk tablo 2012 yılında en fazla ithalatı gerçekleştirmiş olan 20 ülkenin ithalat göstergelerini içermektedir. Aşağıdaki tablo Türkiye’nin ihracatçı olarak bu ülkelerdeki konumu ve bu ülkelerin Türkiye’nin ihracat stratejisindeki yerini göstermektedir.

2.243

533 513

438

390

334

296

225

193

27

Tablo 14 GTİP 7321 – Demir veya Çelikten Sobalar, Mutfak Soba ve Ocakları, Barbekü, Mangal, Gaz Ocakları vb. ile Bunların Aksam ve Parçaları – İthalatçı Ülkeler, (Milyon Dolar)

İlk 20 İhracatçı

İthalat (Milyon Dolar)

İthalat (Ton)

Ortalama Birim Fiyat (Dolar/ Ton)

Tedarikçi olarak Türkiye’nin bu ülkedeki sırası

İthalat Değeri Artış Oranı 2008- 2012 (%)

İthalat Miktarı Artış Oranı 2008-2012 (%)

İthalat Değeri Artış Oranı 2011-2012 (%)

Dünya İthalatındaki Payı (%)

Dünya Geneli 9.104 0 – ABD 2.243 – –

– 3 24 1 11 3

-0100 – 0 25 4 -8 6 – -9 6

– 10 5 0 -15 4 7 40 4 7 18 3

Almanya Fransa Kanada İngiltere Rusya Avustralya İtalya Hollanda Belçika Japonya Suudi Arabistan Avusturya Cezayir Polonya İsveç Norveç İspanya Danimarka İsviçre

533 109 4.878
513 – – 4 2

438 – –

41 4 4 0 8 9

390 80
334 66
296 66
225 62
193 90
187 –51

4.909 5.031 4.483 3.648 2.145

28 8 4 -2 9 7

– -18 3 24 -18 2 -10 2 6 17 2 13 10 2 0 -8 2 14 72 1 -5 -18 1 12 2 1 7 4 -9 1 4 2 5 -29 1 31 67 -5 1 7.518 23 4 5 -1 1

Kaynak: Avrupa İşletmeler Ağı

28

139 20 139 0 135 24 131 43 128 33 118 25 117 16 113 25 108 20 107 14

7.032 – 5.734

41 3 11 2 9 24 22

18 18 1 32 -8 14

3.013 3.927 4.807 7.144 4.604 5.431

  • En önemli 20 ithalatçı ülke, toplam küresel ithalatın %72’sini gerçekleştirmektedir. İlk 6 ülke küresel ihracatın yarısını gerçekleştirmektedir. ABD tek başına toplam küresel pazarın dörtte birine karşılık gelmektedir.
  • 2008-2012 dönemi ithalat artış oranları incelendiğinde son beş yıl içinde yıllık bazda ithalatı en hızlı artan 5 ülkenin Cezayir (%32), Japonya (%18), Suudi Arabistan (%18), İsveç (%14) ve Rusya (%9) olduğu gözlemlenmektedir. Aynı dönemde dünya genelinde %3 olarak gözlemlenen ortalama talep artışının üstünde talebe sahne olan diğer ülkeler; Avustralya, Hollanda, Norveç, Danimarka, Kanada ve İsviçre olmuştur. İtalya ve Polonya’dan gelen ürünlere olan talepte ise düşüş gözlemlenmektedir.
  • 2011-2012 döneminde ithalatını en çok artıran ülkelerin Cezayir (%72), Rusya (%40), Avustralya (%17), Japonya (%17) ve Suudi Arabistan (%10) olmuştur. Bu dönemde küresel ithalatın hiç artmadığı görülmektedir. İsviçre, Danimarka, Almanya, Avusturya, Norveç, Fransa, Belçika, İngiltere, Hollanda, İtalya, Polonya, İspanya’nın ürünlerine olan talebin ise bu dönemde gerilediği gözlemlenmektedir.
  • En önemli 20 ithalatçı ülke arasında gerçekleştirilen ithalatın birim değerlerinin mevcut olanları incelendiğinde en pahalı ithalatın İsviçre tarafından gerçekleştirildiği görülmektedir (7.518 Dolar/Ton). En ucuz ithalat ise Hollanda tarafından yapılmıştır (2.145 Dolar/Ton). Türkiye’nin ihracat verilerine göre Türkiye’den bu ürün grubunda yapılan ihracatın ortalama birim değeri 3.885 Dolar/Ton’dur. Bu değerin; İtalya, Hollanda ve Cezayir dışındaki ilk 20 büyük ithalatçının ithalat fiyatından düşük olduğu göze çarpmaktadır. Bu Türkiye’nin fiyat açısından bir avantaja sahip olduğunu düşündürmektedir.
  • Her iki dönemde de ithalatı istikrarlı ve güçlü bir şekilde arttığı görülen ülkelerin Cezayir, Japonya, Suudi Arabistan, İsveç, Rusya, Avustralya ve Kanada olduğunu gözlemlemek bu açıdan potansiyele sahip olduklarını tespit etmek mümkündür.
  • Tespit edilen bu ülkeler Türkiye’nin ilgili pazarlardaki konumu ve Türkiye’nin ihracat stratejisi açısından incelendiğinde;
    •   Bu ülkeler arasında Cezayir dışında olanların hepsinde Türkiye’nin pazar payının düşük olduğu ve bu ülkelerin Türkiye ihracatı sıralamasında çok düşük sıralarda yer aldığı (Diğer bir deyişle Türk ihracatçıları tarafından tam anlamıyla keşfedilemedikleri) görülmektedir.
    •   Türkiye’nin Kanada’ya olan ihracatının son 5 yıl içinde %204 oranında arttığı, aynı dönem içinde Avustralya’ya, Suudi Arabistan’a ve Cezayir’e yapılan ihracatın da yüksek oranlarda arttığı göze çarpmaktadır. Türkiye’nin son yıllarda bu ülkelerde başarılı olduğu görülmektedir.

29

  •   Kanada, Suudi Arabistan ve Avustralya, tespit edilen ülkeler arasında Türkiye’ye uygulanan gümrük vergisi açısından %5 ile en iyi koşulu sağlayan ülkeler olduğu görülmektedir.
  •   Bu ülkeler arasından Kanada, Cezayir ve İsveç’in Ekonomi Bakanlığı tarafından belirlenen öncelikli ülkeler arasında olduğu, Japonya, Suudi Arabistan ve Rusya’nın hedef ülke oldukları görülmektedir. Bu tespit, bir yandan bu ülkelere yapılacak olan bireysel veya milli katılım fuar katılımlarının devlet destekli olma ihtimalini yükseltmektedir.
  •   Kanada, Suudi Arabistan ve Cezayir ile önümüzdeki dönemlerde serbest ticaret anlaşması imzalanacağı görülmektedir. Serbest ticaret anlaşmasının imzalanacak olması da mevcut gümrük vergilerinin ileride düşeceğine veya tamamen kalkacağına işaret etmektedir. (Ürün Analizleri (GTİP 7321), 2013)Türkiye’nin İhracatı

    Grafik 4 GTİP 7321 -Demir veya Çelikten Sobalar, Mutfak Soba ve Ocakları, Barbekü, Mangal, Gaz Ocakları vb. ile Bunların Aksam ve Parçaları – Türkiye İhracatı, (Milyon Dolar)

    Söz konusu 7321 GTİP kodlu ürünlerdeki dünya ihracatçıları arasında 5. sırada bulunan Türkiye’nin bu ürünlerdeki 2012 yılı toplam ihracatının 362 milyon dolar seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. Toplam ihracatın ülke bazındaki dağılımına bakıldığında en çok ihracatın sırasıyla İngiltere (%12), Cezayir (%9,5), Fransa (%8,6), Libya (%7,4), Irak (%5,3), İtalya (%5), Romanya (%4) ve Rusya’ya (%2,9) yapıldığı gözlemlenmektedir. Bu ürün grubunda başlıca hedef ülkelerin çoğunlukla Türkiye’nin alışılagelmiş pazarı olan yakın ve çevre ülkeler arasında bulundukları özellikle dikkat çekmektedir.

44

35
31

27

19

18
14

10

99

30

En önemli 20 ithalatçı ülkenin verilerinden yola çıkıldığında ithalatın büyüklüğü ve ithalat artış oranları açısından Cezayir, Japonya, Suudi Arabistan, İsveç, Rusya, Avustralya ve Kanada özellikle öne çıkmaktadır.

Türkiye’nin mevcut ihraç pazarları arasında ise ön plana çıkan ülkelerin Angola, Cezayir, Fas ve BAE’dir. (Ürün Analizleri (GTİP 7321), 2013)

4.1.3. TALEBİ ETKİLEYEN UNSURLAR

Soba insanların en temel ihtiyaçlarından biri olan ısınma gereksinimi karşılamaya yönelik olarak uzun yıllardan beri kullanılmaktadır. Soba “ısınma amaçlı olarak kullanılan, yüzeysel ısınma yoluyla ısı yayan kapalı bir cihaz” olarak tanımlanabilir. Sobalar; katı yakıtlı sobalar, sıvı yakıtlı sobalar ve gaz yakıtlı sobalar olmak üzere 3 ana sınıfa ayrılmaktadır.

Sobanın Talebini Etkileyen Faktörler 1. Sobanın Ekonomik Ömrü

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılan tespitlere göre Türkiye’de sobanın ömrü 7 yıldır. Kırsal kesimde kullanılan odun-talş sobalarının ömrü daha kısa olmasına rağmen 15-20 yıl gibi daha uzun ömürlü olan döküm sobanın yaygınlaşmasıyla sobanın iktisadi ömrü uzamaktadır.

2. Tüketici Sayısının Artması

Teorik olarak soba alıcısının sayısı yenilenme alanlarının dışında hane sayısının artış hızıyla doğru orantılıdır. Türkiye’de özellikle kırsal kesimde ocak-mangal gibi basit ısı cihazlarının yerini sobaların almasıyla soba tüketici sayısı bu kesimlerde artmaktadır.

3. Gelir

Gelir talebin en önemli fonksiyonlarından birisidir. Gelir arttıkça talepte artmaktadır. Bu bağlamda insanların alım gücü arttıkça kırsal kesimdeki ocak-mangal düzeyinden sobaya geçiş süreci artmaktadır.

31

4.1.4. REKABET YAPISI VE RAKİPLERİN ÖZELLİKLERİ

Küresel ekonomik krizin etkilerinin geçerek 2014 yılında iklimlendirme pazarındaki talebin 88 milyar dolara ulaşacağı tahmin edildiğinde 1Türkiye İklimlendirme sektörünün dünya pazarından alabileceği payın artırılma potansiyelini de görebilmek mümkün olmaktadır. İklimlendirme sektörünün küresel rekabetçiliğinin önündeki engeller ve rekabet avantajları aşağıdaki tablolarda maddeler halinde belirtilmiştir.

Tablo 15 İklimlendirme Sektörünün Küresel Rekabetçiliğinin Önündeki Engeller

Ara mamul yerli imalatçılarının yeterli olmaması ve açığın ithalatla doldurulması Sektörden kullanılan bilgisayar programlarının maliyeti
Cihaz performans testleri için akredite laboratuvar eksikliği
Devlet teşviklerinin yetersizliği

Dışsatım pazarlama ağının zayıflığı
Dış ticarette kalifiye eleman eksikliği
Kur politikası
Emek maliyeti (Özellikle Uzakdoğu ile rekabette) Enerji fiyatlarının yüksekliği

Firmaların finansal güçlerinin yetersizliği ve bu açığı piyasalardan kolayca karşılayamamaları
Firmaların ölçek büyüklüğünün yetersizliği
Fiyat odaklı olunduğundan yüksek katma değerli işlerin yapılamaması Geçmiş yıllardaki ekonomik sorunlar

Haksız rekabeti yaratan yasal düzenleme ve şartname eksikleri İnsan kaynaklarının azlığı
İşgücü verimsizliği
İstihdam maliyetleri

Sektörü bilen, iyi eğitilmiş ve yetişmiş personel eksikliği
Kamunun genel olarak üretime maddi ve manevi destek vermemesi Kayıt dışı ticaret
Kontrol teknolojilerini yeteri kadar takip edememe
Küresel anlamda, Türk “tasarım-yönetim” guruplarının olmaması. Küresel marka yaratamama sıkıntısı
Firmalarda kurumsallığın oturtulamaması
Operasyonel verimliliğin düşük olması
Sektör firmalarının iletişim eksikliği ve birlikte hareket edememesi SGK primlerinin ve diğer vergilerin yüksekliği
Tasarım ve Yönetim firmalarının ağırlıklı olarak yabancı olması Tekniker-Teknisyen gibi ara kademe eleman eksikliği
Teknolojiye yatırımın yeterli olmaması
Tüketicinin bilinçli olmaması
Türk malı imajının yeterli seviyelere ulaşmamış olması
Ülke imajı
Uluslararası ilişkiler ve pazarlamanın yeterince güçlü olmaması Uluslararası tecrübe eksikliği
Üretilen cihazların enerji verimliliğinin nispeten düşük kalması

1World HVAC Equipmentto 2014, Global Information, Inc. 32

Üretim adetlerinin azlığı
Üretim tesislerinin gerekli büyüklükte olmaması
Uygun üretim alanı temini
Uzak doğu ürünlerinin olumsuz rekabet şartları
Yan sanayinin yeterince gelişmemiş olması
Yeterli ar-ge yatırımının yapılmaması
Yetişmiş personelin yeterli gelir elde edememesi sebebi ile sektörden ayrılması Yüksek vergi oranları ve istihdam üzerindeki yükler
Yurt dışı bakım onarım teşkilatındaki zayıflıklar
Yurt dışına eleman götürmenin güçlükleri

Tablo 16 Sektörün Rekabet Avantajları

Çalışma kültürü ve disiplini Coğrafi konum
Esnek üretim sistemi Gelişen dış pazarlarla ilişkisi Gelişen iç pazar

Gelişmekte olan pazarlara yakınlık Gelişmiş inşaat sektörü
Gelişmiş sektör altyapısı
Gelişmiş teknoloji

Genç mühendis sayısı Genç nüfus Girişimcilik kültürü Kalifiye işgücü Lojistik altyapısı Sektör imajı

Sektörel bilgi birikimi
Sektörle ilgili tüm kurumların mevcudiyeti Teknolojik bilgi seviyesi
Teknolojiye duyulan ilgi
Teslim süresi
Türk müteahhitleri
Türkiye’nin yeni imajı
Ucuz işgücü
Üretim maliyetleri
Zor pazarlarda iş yapabilme kabiliyeti

ISKAV (Isıtma Soğutma Klima Araştırma ve Eğitim Vakfı), TTMD (Türk Tesisat Mühendisleri Derneği), İSKİD (İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları Derneği),DOSİDER (Doğal Gaz Cihazları Sanayicileri ve İş Adamları Derneği), İZODER (Isı Su Ses ve Yangın Yalıtımcıları Derneği), MTMD (Mekanik Tesisat Mühendisleri Derneği), ESSİAD (Ege Soğutma Sanayicileri ve İş Adamları Dermeği),SOSİAD (Soğutma Sanayi İş Adamları Derneği) ve TOBB İklimlendirme Meclisi İşbirliği ile 2011 yılında hazırlanmış olan Türkiye İklimlendirme Sektörü Hedefler ve Stratejiler Belgesi’nde iklimlendirme sektörünün rekabetçilik analizi gerçekleştirilmiştir. İklimlendirme sektörünün küresel rakiplerine göre

33

durumunu anlamak için yapılan rekabetçilik analizinde Prof. Porter’ın geliştirdiği Elmas yöntemi kullanılmıştır. Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere beş ana değişkenin üç tanesi orta seviyede rekabetçi bulunurken iki tanesinin yüksek seviyede rekabet seviyesine sahip oldukları belirlenmiştir

Şekil 1 Türkiye İklimlendirme Sektörü Rekabetçilik Analizi

Kamunun sektörün rekabetçilik seviyesine katkısı orta seviyede bulunurken yasa ve yönetmelikler ile sektöre olan desteklerin rekabetçiliğe etkisi orta seviyeli olarak değerlendirilmiştir.

Sektörün stratejisi, sektör firmalarının yapısı ve rekabetçiliklerinin değerlendirildiği ana değişken altında firmaların kurumlaşma seviyeleri ve haksız rekabet zayıf olarak, sektörün stratejisinin varlığı ve firmaların kendi rekabet stratejileri orta seviyede değerlendirilmiştir. Bu başlık altında sadece firmaların üretim yapıları güçlü olarak analiz edilmiştir.

Diğer bir ana değişken olan talep koşullarının durumu da orta seviyeli olarak analiz edilmiştir. Bunun sebebi iç ve dış pazar ile Türk müteahhitlik ve mekanik müteahhitlik firmalarının rekabetçiliğe güçlü etkilerine rağmen tüketicinin bilinç seviyesi ve sektörün küresel markalara sahip olamamasının negatif etki oluşturmasıdır.

Sektörün temel girdilerinin alt değişkenleri olan işgücü, girişimci ve Türkiye’nin jeostratejik durumu güçlü olarak değerlendirilirken, teknoloji ve hammadde/yarı mamul başlıklarının orta

34

seviyede rekabetçilik desteği verdikleri saptanmıştır. Sonuçta Türk İklimlendirme Sektörü temel faktörlerde yüksek seviyede rekabetçilik gücüne sahip olarak değerlendirilmiştir.

Elmas modelinin diğer bir ana değişkeni olan kümelenmenin bileşenlerinden; sektörel sivil toplum kuruluşları, coğrafi yoğunlaşma ve ortak hareket kabiliyeti güçlü olarak değerlendirilmiştir. Müteahhitlerle işbirliği ve üniversite-sanayi işbirliğinde saptanan eksiklikler dolayısı ile bu iki değişken orta seviyede rekabetçiliğe etki yaptığı belirlenmiştir. Bu analizler sonucunda kümelenme değişkeninin oldukça gelişmiş olduğu ve rekabetçiliğe katkısı anlamında güçlü olarak değerlendirilebileceği ortaya çıkmıştır.

Dolayısıyla beş ana değişkenin durumuna bakılarak yapılan değerlendirmede Türkiye İklimlendirme Sektörünün yüksek seviyede rekabetçilik gücüne sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

4.2. PAZARLAMA PLANI
4.2.1. HEDEF PAZAR VE ÖZELLİKLERİ

Grafik 5 Hanehalklarının Konuttaki Isıtma Sistemi

Kaynak: TÜİK

TÜİK 2011 yılı Nüfus ve Konut Araştırması verilerine göre kat kaloriferi ile ısınan hanehalklarının oranı %25,6, merkezi kalorifer sistemiyle ısınan hanehalklarının oranı %11,4, klima, elektrikli ısıtıcı ve diğer araç ve sistemlerle ısınan hanehalklarının oranı ise %5,9’dur.

Isıtma sistemi olarak en çok sobanın kullanıldığı ilk üç il sırasıyla Osmaniye (%91,8), Şırnak (%89) ve Muş (%88,9)’tur. Kat kaloriferi kullanımının en yaygın olduğu iller ise sırasıyla Ankara (%65,1), İstanbul (%60,1) ve Eskişehir (%39,7)’dir.

Zonguldak ilinin Karadeniz Ereğli ilçesinde kurulacak olan soba borusu üretim tesisinin hedef pazarı başta Zonguldak, Karabük ve Barın illerini kapsayan TR81 Bölgesi ve sobanın en çok kullanıldığı iller olan Osmaniye, Şırnak, Muş olmak üzere tüm Türkiye genelidir. İhracat

35

alanında da hedef pazar 7321 GTİP kodlu ürünlerde Türkiye’nin en fazla ihracat gerçekleştirdiği ülkeler arasında yer alan Libya, Irak, Rusya ve Romanya’dır.

4.2.2. HEDEF MÜŞTERİ GRUBU VE ÖZELLİKLERİ

Ülkemizde sobaların tüketiciye ulaşması bazı pazarlama şirketleri ve üreticilerin doğrudan doğruya toptancı veya yarı toptancıya sevk edilmesiyle olmaktadır. Dolayısıyla Karadeniz Ereğli ilçesinde kurulacak soba borusu üretim tesisisin hedef müşteri grubunu soba satışı gerçekleştiren işyerleri, toptancılar ve soba ihracatı gerçekleştiren işletmeler oluşturmaktadır.

Tesiste üretilen soba boruları boyama ve kurutma işlemi yapıldıktan sonra ambalajlanarak müşterinin taleplerine uygun olarak teslim edilecektir.

70 cm soba borusu
50 cm soba borusu

33 cm soba sorusu
25 cm soba borusu

16 cm soba borusu

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

4.2.3. İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ DÜZEYİ

Ürünler/ Aylar

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Toplam

46.200

46.200

46.200

46.200

46.200

231.000

4.2.4. İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ FİYATI

Ürünler

Birim Satış Fiyatı (TL)

70 cm soba borusu

3,75

50 cm soba borusu

3,50

33 cm soba sorusu

3,25

25 cm soba borusu

3,25

16 cm soba borusu

3,25

4.2.5. DAĞITIM KANALLARI

Dağıtım, üretilen ürünlerin tüketicilere dağıtılmasıyla ilgili tüm çabaları kapsamakta ve üretimle tüketim arasında köprü vazifesi görmektedir. Üretilen ürünlerin, üretim noktasından tüketim noktalarına transferinin sağlanması da dağıtım stratejileri içerisinde ele alınmaktadır. İşletmelerin ürünlerinin hedef pazarlara ulaşmasını sağlamaları için dağıtım kanalları kurma becerisi oluşturması kaçınılmazdır. Dağıtım, ürünlerin alıcılara ulaştırılması için gerçekleştirilmesi gereken bir iştir. Firmaların müşterilerinin tercihlerine uygun bir kanaldan ürünlerini pazara ulaştırmaları da ciddiyetle üzerinde durulması gereken bir konudur.

36

Soba borusu üretim tesisinde üretilen soba borularının pazarlanması için ilk yıllarda etkin dağıtım kanallarının oluşturulmasına ağırlık verilecektir. Soba borusu üretim tesisinde üretilen soba boruları çevre illerden başka Türkiye genelinde soba kullanımının ağırlıklı olduğu tüm illere doğrudan satış temsilcisi yoluyla ve/veya toptancılar aracılığıyla soba satışı gerçekleştiren işyerlerine ve/veya soba ihracatı yapan orta ve büyük çaplı firmalara ulaştırılacaktır.

4.2.6. PAZARLAMA/SATIŞ YÖNTEMLERİ

Aylar

Aktivite 1

Tutar

Aktivite 2

Tutar

Toplam

1

Kartvizit 250 Müşteri Ziyaretleri 200

450

2

Katalog 250 Müşteri Ziyaretleri 200

450

3

Gazete Reklamları 100 Müşteri Ziyaretleri 200

300

4

Gazete Reklamları 100 Müşteri Ziyaretleri 200

300

5

Banner Reklam Uygulaması 200 Müşteri Ziyaretleri 200

400

6

İnternet Sitesi 125 Müşteri Ziyaretleri 200

325

7

İnternet Sitesi 125 Müşteri Ziyaretleri 200

325

8

İnternet Sitesi 125 Müşteri Ziyaretleri 200

325

9

İnternet Sitesi 125 Müşteri Ziyaretleri 200

325

10

İnternet Sitesi 125 Müşteri Ziyaretleri 200

325

11

İnternet Sitesi 125 Müşteri Ziyaretleri 200

325

12

İnternet Sitesi 125 Müşteri Ziyaretleri 200

325

Toplam

4.175

4.2.7. KURULUŞ YERİ SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLER

Karadeniz Ereğli, Zonguldak ilinin bir ilçesidir. Türkiye’nin kuzeyinde, Batı Karadeniz Bölgesi’nde, 41 derece 17 dakika kuzey, 31 derece 24 dakika güney enlem ve boylamları arasında yer almaktadır.

Yüzölçümünün %56’sını ormanlar oluşturmaktadır. Karadeniz Ereğli, sınırları boyunca 80 kilometrelik kıyı şeridine sahiptir. Yükleme ve boşaltma olanağı olan limanları ve balıkçı barınakları ile uluslararası nitelikte tersaneleri bulunmaktadır. Karadeniz Ereğli’ye bağlı Armutçuk Beldesi’nde, TTK’ya bağlı Armutçuk Müessesesi bünyesinde Taşkömürü ocakları, Karadeniz Ereğli kent merkezinde Ereğli Demir Çelik Fabrikaları (ERDEMİR) bulunmaktadır.

Karadeniz Ereğli’nin kıyıları boyunca, birçok doğal plajın yanı sıra Karadeniz Ereğli Belediyesi, Erdemir Fabrikaları ve Karadeniz Bölge Komutanlığı’na ait kamp ve plaj tesisleri bulunmaktadır.

Devlet Planlama Teşkilatı tarafından 2003 yılında yapılan araştırmaya göre Karadeniz Ereğli ilçesi sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında 872 ilçe içinde 32. sırada yer almaktadır. Sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi, Düzey 2 bölgeleri bazında ele alındığında Zonguldak’ın da içinde bulunduğu TR81 Bölgesi üçüncü bölgeler grubuna dahil olmaktadır. İller bazında

37

ele alındığında ise Zonguldak ikinci derecede gelişmiş iller grubuna dâhil olmaktadır. Bu kapsamda yatırımcılar, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, yatırım yeri tahsisi ve faiz desteği gibi teşviklerden yararlanma hakkına sahiptir.

TÜİK 2013 yılı ADNKS verilerine göre Karadeniz Ereğli ilçesinde 55.430’u erkek, 56.019’u kadın olmak üzere toplamda 111.449 kişi yaşamaktadır. İlçe sahip olduğu sosyal alanlar, çevre düzenlemeleri ve ticari hareketliliği ile Zonguldak ve çevre illerin çekim merkezi konumundadır. İl ekonomisi yer altı kaynaklarının yönlendirdiği madencilik sanayine dayanmaktadır. Zengin kömür yatakları bölgede demir-çelik sektörünün gelişmesini ve buna bağlı olarak da yan sanayilerinin oluşmasını sağlamıştır. Ayrıca ilde orman ürünleri, taş ve toprağa sanayi, tekstil ve tersanecilik, makine ve yedek parçaları, kâğıt gibi diğer sanayi kolları da gelişmiştir.

38

5. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ PLANLAMASI

5.1. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ TEMİN KOŞULLARI

Zonguldak madencilik sektörü ile ön plana çıkmış bir il konumundadır. İlde ikinci önemli sektör ise yaklaşık 8.000 kişinin istihdam edildiği demir-çelik sektörüdür. Ereğli Demir-Çelik Fabrikalarının varlığı bölgede önemli bir sanayi potansiyeli yaratmıştır. Türkiye’nin tek yassı demir-çelik mamulü imalatının yapılması bölgenin ekonomik ve sosyal yapısının şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. İlde Karadeniz. Ereğli ve Çaycuma ilçelerinde bulunan Organize Sanayi Bölgelerinde yatırım çalışmaları devam etmektedir.

2011 yılı Eylül ayı TÜİK verilerine göre Zonguldak’ın ihracatı 324.639.000 Dolar; ithalatı 959.807.000 Dolar olarak gerçekleşmiştir. İlin ihracatında en büyük paya sahip olan sektör yaklaşık %78’lik payı ile demir-çelik ürünleri sektörüdür.

Tablo 17 Zonguldak’ta İhracatta Öne Çıkan Sektörler

İhracatta Öne Çıkan Sektörler

İl payı (%)

Demir-Çelik Ürünleri

78

Çimento ve Toprak Ürünleri

9

Kimyevi Maddeler ve Mamulleri

4

Demir ve Demir Dışı Metaller

4

Makine ve Aksamları

2

Zonguldak ilinde bulunan sanayi işletmelerinin sektörel dağılımına bakıldığında; kömür ve linyit çıkartılması, ana metal sanayi, gıda ürünlerinin imalatı sektörlerinin ilk sıralarda yer aldığı görülmektedir. İlde sanayide çalışanların, % 52’si kömür ve linyit çıkartılması, % 27’si kimyasalların ve kimyasal ürünlerinin imalatı, % 5’i metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı sektöründe istihdam edilmektedir.(http://zonguldakyatirim.com)

39

No

1

No

1

No

1

No

1

No

1

Ürün/Hizmet

70 cm soba borusu

Ürün/Hizmet

50 cm soba borusu

Ürün/Hizmet

33 cm soba sorusu

Ürün/Hizmet

25 cm soba borusu

Ürün/Hizmet

16 cm soba borusu

Toplam

Toplam

Toplam

Toplam

Toplam

Birim Fiyat

1,232

Birim Fiyat

0,88

Birim Fiyat

0,581

Birim Fiyat

0,44

Birim Fiyat

0,28

Miktar Birim Tutar

1 1,2320

Miktar Birim Tutar

1 0,88

Miktar Birim Tutar

1 0,58

Miktar Birim Tutar

1 0,44

Miktar Birim Tutar

1 0,28

5.2. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ MİKTARLARI

1,23

Yıllık Maliyeti

56.918,40

56.918,40

0,88

Yıllık Maliyeti

40.656,00

40.656,00

Yıllık Maliyeti

26.832,96

0,58

0,44

26.832,96

Yıllık Maliyeti

20.328,00

20.328,00

Yıllık Maliyeti

0,28

13.009,92

13.009,92

40

6. İNSAN KAYNAKLARI

No

Pozisyon

Aylık Brüt Ücretler

2.000 1.750 1.332

Personel Sayısı

1 1 4 6

Yıllık Brüt Ücretler

6.1. PERSONEL YÖNETİMİ

  1. 1  Genel Müdür
  2. 2  Satış ve Pazarlama Sorumlusu

5 Üretim İşçileri

Toplam

24.000

21.000

63.958

108.958

*Yönetim ve üretimde üst kademede çalışacak personelin maaşı Zonguldak ilindeki piyasa koşulları ve yapılacak işin niteliği dikkate alınarak belirlenmiştir.

*Asgari ücret (1.332 TL) belirlenirken 2014 yılı tutarı baz alınmış ve 2016 yılına kadar her yıl %10 artış olacağı varsayılmıştır.

*Brüt ücretlere işveren payı dâhildir.

6.2. ORGANİZASYON ŞEMASI

Genel Müdür

Satış ve Pazarlama Sorumlusu

41

Üretim İşçileri

7. ÜRETİM PLANLAMASI

7.1. YATIRIM UYGULAMA PLANI VE SÜRESİ

Aktiviteler/Aylar

Finansal kaynakların temini

Arazi belirlenmesi

İşletmenin yasal kuruluşu

Gerekli izinlerin alınması

İnşaat işleri

Makine ve donanım alımı

Makine ve donanım montajı

Hammadde temini

Deneme üretimi

İdari örgütlenmenin yapılması

İşgücünün sağlanması

Pazarlama planının yapılması

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

*Yatırımın başlangıç tarihi 01.01.2015 olarak kabul edilmiştir.

7.2. KAPASİTE KULLANIM ORANI 12345

0% 70% 80% 90% 100%

* İşletmenin 1. yılı yatırım dönemi olarak kabul edildiğinden üretim 2. yıldan itibaren başlamaktadır.

Yıllar

Kapasite Kullanım Oranı

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

42

Ürünler/Aylar

70 cm soba borusu
50 cm soba borusu

33 cm soba sorusu
25 cm soba borusu

16 cm soba borusu

5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500

5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500

5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500

5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500 5.500

5.500 5.500 5.500 5.500 5.500

1

7.3. ÜRETİM MİKTARI
7.3.1. TAM KAPASİTE ÜRETİM DÜZEYİ

2

3

4

5

6

7

8

9

11

12

Toplam

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

330.000

* Tam kapasitedeki üretim düzeyi; satın alınan makine ve donanımların kapasiteleri, işyeri büyüklüğü ve personel sayısı göz önüne alınarak %100 kapasite kullanım oranındaki düzeye göre hesaplanmıştır.

70 cm soba borusu
50 cm soba borusu

33 cm soba sorusu
25 cm soba borusu

16 cm soba borusu

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

3.850 3.850 3.850 3.850 3.850

7.3.2. İLK FAALİYET YILINDAKİ ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ

Ürünler/Aylar

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Toplam

46.200

46.200

46.200

46.200

46.200

231.000

*İlk faaliyet yılındaki üretim ve satış düzeyi ilk yıl için %70’lik kapasite kullanım oranına göre belirlenmiştir.

7.3.3. İLK 15 YILDA ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ

Yıllar 1 2 3 4 5

Ürünler/ 0%

Kapasiteler

0 0 0 0

70%

80%

52.800

52.800

90%

59.400

100%

66.000

66.000

6

100%

66.000

7

66.000

66.000

8

100%

66.000

9

66.000

66.000

10

100%

66.000

66.000

11

66.000

12

100%

66.000

66.000

13

66.000

14

66.000

15

100%

100%

52.800

66.000

66.000

100%

66.000

66.000

100%

66.000

66.000

100%

66.000

66.000

100%

46.200

59.400

66.000

66.000

59.400

66.000

66.000

66.000

46.200

66.000

46.200

66.000

66.000

46.200

52.800

59.400

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

70 cm soba borusu

50 cm soba borusu

33 cm soba sorusu

25 cm soba borusu

43

10

16 cm soba borusu

0

*İşletmenin 1. yılı yatırım dönemi olarak kabul edildiğinden üretim 2. yıldan itibaren başlamaktadır.

7.4. BİRİM MALİYET VE KARLILIK ORANLARI

46.200

52.800

59.400

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

66.000

Üretim Türleri

Hammadde Maliyeti

Genel Giderler Maliyeti

Personel Maliyeti

Toplam Birim Maliyet

Yıllık Toplam Maliyet

Birim Satış Fiyatı

Birim Ürün Başına Düşen Karlılık Oranı

Birim Ürün Başına Düşen Karlılık Tutarı

70 cm soba borusu

1,23

0,13

0,47

1,83

84.531

3,75

51,21%

1,92

50 cm soba borusu

0,88

0,13

0,47

1,48

68.269

3,50

57,78%

2,02

33 cm soba sorusu

0,58

0,13

0,47

1,18

54.446

3,25

63,74%

2,07

25 cm soba borusu

0,44

0,13

0,47

1,04

47.941

3,25

68,07%

2,21

16 cm soba borusu

0,28

0,13

0,47

0,88

40.623

3,25

72,95%

2,37

* Hammadde maliyeti 5.2 Hammadde ve Diğer Girdi Miktarları tablosundan alınmıştır.

*Genel giderler maliyeti; hammadde ve personel giderleri hariç olmak üzere, 8.2 İşletme Sermayesi tablosunda yer alan giderler toplamının ürünün ilk yıldaki toplam üretim miktarına bölünmesiyle elde edilmiştir.

*Personel maliyeti 8.2 İşletme Sermayesi tablosunda yer alan yıllık personel giderleri toplamının ürünün ilk yıldaki toplam üretim miktarına bölünmesiyle elde edilmiştir.

7.5.

İŞ AKIŞ ŞEMASI

Bükme

Kaynak

Boyama

Depolama Ambalajlama veya

Sevkiyat

44

7.6. TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ

Makine Adı

Teknik Özellikler

Boru Bükme Makinesi

  • Üstün kalite hidrolik büküm sistemi
  • Hidrolik yardımcı eksenler
  • Manuel boru ilerletme
  • Operatör kontrol paneli üzerinden servoeksen hızını ayarlama
  • Ayak pedal kontrolü
  • Tek kalıp çalışma
  • İstenilen ölçülerde kalıp temini
  • Malafalı ve malafasız çalışma imkanı
  • Çelik, paslanmaz çelik, alüminyum vebenzeri bükülebilir malzemeleri basit

    veya değişik şekillerde bükebilme

  • Yüksek adetlerde veya tek parçaüretimlerde düşük maliyet
  • Otomatik mandrel yağlama
  • Hidrolik yağ soğutucu
  • PLC tabanlı kontrol sistemi
  • Parça programında boru boyuhesaplama
  • Yazılan parça programını ekranda 3Dolarak görebilme
  • YBC modunda program yapabilme
  • 15” dokunmatik renkli ekran panel PC

Kaynak Makinesi

  • MasterMIG 250CT, tel sürme ünitesi ile güç ünitesi birleşik olan kompakt tip gazaltı (MIG/MAG) kaynak makinesidir.
  • Özellikle punto kaynağına ve metal imalat sanayinde kullanılan orta kalınlıktaki düşük karbonlu yapı çeliklerinin ve paslanmaz çeliklerin yüksek kaliteli kaynağına uygundur.
  • Karbondioksit (CO2) gazı ile sıçrama sorunu olmadan kaynak yapma olanağı sağlar.
  • 20 kademeli (2×10) kaynak gerilimi ayarına sahiptir. Bu sayede kaynak parametrelerini daha hassas ayarlamak mümkündür.
  • Tel besleme hızı ayarlanabilir.
  • Aşırı ısıl yüklemeye karşı termalkoruma devresi ile donatılmıştır.
  • Hava soğutmalıdır.
  • Koruma sınıfı IP21S olup, güvenilir vekullanımı kolaydır.

45

Boyama Fırını

  • Yakıt Tipi: Doğalgaz-Lpg-Mazot- Fueloil-Elektrik
  • Kontrol Paneli: Manuel
  • Tek Nokta Isı Kontrolü
  • Sirkülasyon Fanı 2 Adet
  • Klasik Sistem Termoblok
  • İzolasyon İzocam Taș Yünü
  • Saç Kalınlığı 1.20 Galveniz
  • Elektrostatik Fırın Boyalı
  • Hava Çıkıș Miktarı V e Yönü Ayarlanabilir Menfezler
  • Web Tipi Konveyör
  • İzolasyon Kalınlığı: 150 mm

7.7. MAKİNE VE EKİPMAN ÖZELLİKLERİ No Makine-Ekipman ve Tefrişatlar

Toplam (KDV Hariç Tutarlar)

Birim Fiyat

Toplam

  1. 1  Silindir Bükme Makinesi
  2. 2  Boya Fırını
  3. 3  Kaynak Makinesi

8.120 3 20.000 1 5.120 2

24.360

20.000

10.240

46

Adet

54.600

8. FİNANSAL ANALİZLER

8.1. SABİT YATIRIM TUTARI

80.000,00 Tesis yapım maliyetidir.

67.000,00 Taşıt alım gideridir.

Yatırım Kalemleri

Etüt Proje Giderleri

Bina Yapımı

Montaj Giderleri

Kuruluş İşlemleri ve Harç Masrafları

Beklenmeyen Giderler

Tutar

0,00

546,00

Giderle İlgili Açıklama

4.000,00

Bina inşaatının projelendirme (Keşif, metraj, plan, harita ve çizim) ve zemin etüt maliyetidir.

Arazi Alım Giderleri

Arazi-arsa alımı yapılmayacaktır.

Makine-Ekipman ve Tefrişatlar

54.600,00

Makine, ekipman, tefrişat ve donanımların KDV hariç tutarlarıdır.

1.638,00

Makine ve ekipman giderlerinin % 3’üdür.

Demirbaş Giderleri

Taşıt Alım Giderleri

3.000,00

Makinelerin montaj giderleridir.

Limited Şirket için öngörülmüştür.

Genel Giderler

2.107,84

Diğer kalemlerin toplamının % 1’idir.

21.289,18

Diğer kalemlerin toplamının %10’udur.

Sabit Yatırım Alt Toplamı

234.181,02

2014 Yılı Finansman Gideri

Sabit Yatırım Genel Toplamı

25.880,49

260.061,52

* Etüt proje gideri tutarı hesaplanırken bina inşaat giderleri tutarının %5’i düzeyinde olacağı varsayılmıştır.
* Yatırımcının işyerini inşa edebileceği bir araziye sahip olduğu varsayılmış ve maliyet belirtilmemiştir.
*İnşaat sürecinde Taban Alanı Katsayısı Zonguldak Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı’ndan alınan bilgiye göre %35’tir.

*Bina inşaat giderleri hesaplanırken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 yılı birim fiyatı (400 TL/m2) esas alınmıştır.
*Makine-ekipman ve tefrişat giderleri 7.7. Makine-Ekipman ve Tefrişat Bilgileri tablosundan alınmıştır. *Demirbaş Giderlerinin makine-ekipman ve tefrişat giderlerinin %3’ü düzeyinde bir maliyeti olacağı varsayılmıştır.

*Taşıt alım gideri hesaplanırken yatırımın ilk yılında istihdam edilecek 1 satış ve pazarlama elemanı sorumlusu için 1 araç ihtiyacı olduğu ve her bir araç maliyetinin 67.000 TL olduğu varsayılmıştır.
*Montaj giderlerinin makine-ekipman ve tefrişat giderlerinin %1’i düzeyinde bir maliyeti olacağı varsayılmıştır. Kuruluş İşlemleri ve Harç Masrafları limited şirketler için 3.000 TL olarak öngörülmüştür.

47

Taşıt Alım Giderleri

Bina Yapımı

Maddi Duran Varlıklar Amortismanı

Yatırım Harcamaları

Ekonomik Ömür (Yıl)

5

50

Amortisman Oranı

20%

2%

Tutar

13.400

1.600

Makine-Ekipman ve Tefrişatlar

5

20%

10.920

Faiz Amortismanları

Demirbaşlar

5

5

20%

16.875

20%

328

Toplam

43.122

Maddi Olmayan Duran Varlıklar Amortismanı

Yatırım Harcamaları

Ekonomik Ömür (Yıl)

Amortisman Oranı

Tutar

Kuruluş ve Örgütlenme Gideri

5

20%

6.189

* Taşıt alım gideri amortisman tutarı; 8.1 Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki taşıt alım giderinin %20 olarak varsayılan amortisman oranı ile çarpımı sayesinde elde edilmiştir.

*Bina yapımı amortisman tutarı; 8.1 Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki bina yapım giderinin %2 olarak varsayılan amortisman oranı ile çarpımı sayesinde elde edilmiştir.

*Makine-ekipman ve tefrişat amortisman tutarı; 8.1 Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki makine-ekipman ve tefrişat giderinin %20 olarak varsayılan amortisman oranı ile çarpımı sayesinde elde edilmiştir.

*Faiz amortisman tutarı; yatırım için alınacak banka kredisinin faiz giderinin %20 olarak varsayılan amortisman oranı ile çarpımı sayesinde elde edilmiştir.

*Demirbaş amortisman tutarı; 8.1 Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki demirbaş giderinin %20 olarak varsayılan amortisman oranı ile çarpımı sayesinde elde edilmiştir.

48

İşletme Gider Kalemleri

Su

8.2. İŞLETME SERMAYESİ
157.745 198.308 245.407 299.941 329.936 362.929 399.222 439.144 483.059 531.364 584.501 642.951 707.246 777.971

108.958 136.975 169.507 207.175 227.893 250.682 275.750 303.325 333.658 367.023 403.726 444.098 488.508 537.359 4.175 5.249 6.495 7.938 8.732 9.606 10.566 11.623 12.785 14.063 15.470 17.017 18.718 20.590

2.400 9.600 12.069 14.935 18.254 20.079 22.087 24.296 26.725 29.398 32.338 35.571 39.128 43.041 47.345 000000000000000 000000000000000

804 3.216 4.043 5.003 6.115 6.726 7.399 8.139 8.953 9.848 10.833 11.916 13.108 14.419 15.861 6.600 26.400 33.189 41.071 50.198 55.217 60.739 66.813 73.494 80.844 88.928 97.821 107.603 118.364 130.200

626 787 974 1.191 1.310 1.441 1.585 1.743 1.918 2.110ı 2.320 2.553 2.808 3.089 376 472 585 714 786 864 951 1.046 1.151 1.266 1.392 1.532 1.685 1.853

211.200 261.360

840 3.361 4.225 5.229 6.391 7.030 7.733 8.507 9.357 10.293 11.322 12.454 13.700 15.070 16.577 1.500 36.000 45.257 56.006 68.451 75.297 82.826 91.109 100.220 110.242 121.266 133.392 146.732 161.405 177.545

1.008 1.267 1.568 1.917 2.108 2.319 2.551 2.806 3.087 3.395 3.735 4.108 4.519 4.971 5.195 6.530 8.081 9.877 10.865 11.951 13.147 14.461 15.907 17.498 19.248 21.173 23.290 25.619

52.466 65.957 81.622 99.760 109.736 120.710 132.781 146.059 160.665 176.731 194.405 213.845 235.230 258.753

İşletme Sermayesi*

2.Yıl 3.Yıl 4. Yıl

5. Yıl

6. Yıl

7. Yıl

8. Yıl

9. Yıl

10. Yıl

11. Yıl

12. Yıl

13. Yıl

14. Yıl

15. Yıl

Hammadde ve Diğer Girdiler

39.436

Personel Giderleri

Pazarlama-Satış Giderleri

27.239

1.044

Elektrik

Yakıt (Isınma- Aidat)

Mali Müşavir Ücreti

Hukuk Müşaviri Ücreti

Telefon

157

Kırtasiye Giderleri

94

Ambalaj- Paketleme Giderleri

1.000

168.000

319.440

351.384

386.522

425.175

467.692

514.461

565.907

622.498

684.748

753.223

828.545

Sigorta Giderleri

Nakliye Gideri

Bakım-Onarım

252

Genel Giderler (%1)

Beklenmeyen Giderler (%10)

577.126 725.529 897.843

13.145 16.526 20.451

563.980 709.004 877.392

* İşletme sermayesi giderleri 3 aylık varsayılmıştır.

Toplam Tutar

1.299

13.116

95.781

1.097.363

1.207.100

1.327.810

1.460.591

1.606.650

1.767.315

1.944.046

2.138.451

2.352.296

2.587.525

2.846.278

24.995

27.495

30.244

33.268

36.595

40.255

44.280

48.708

53.579

58.937

64.831

1.072.368

1.179.605

1.297.565

1.427.322

1.570.054

1.727.060

1.899.766

2.089.742

2.298.716

2.528.588

2.781.447

Dönem Sonu Stok

0

TOPLAM TUTAR

95.781

49

*Hammadde ve diğer girdiler tutarı 5.2. Hammadde ve Diğer Girdi Miktarı tablosundan alınmıştır.

*Personel giderleri 6.1. Personel Yönetimi tablosundan alınmıştır.

*Pazarlama satış giderleri 4.2.6. Pazarlama/Satış Giderleri tablosundan alınmıştır.

*Elektrik kWh fiyatı belirlenirken Enerji Piyasası Denetleme Kurulu’nun elektrik tarifesi baz alınmıştır. Birim fiyata KDV dâhil değildir.

*Mali müşavir ücreti belirlenirken “2014 Yılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi” baz alınmıştır.

*Hukuk müşaviri ücreti belirlenirken Zonguldak Barosu Başkanlığı’nın 2014 Yılı Asgari Ücret Çizelgesi’nde yer alan tarife baz alınmıştır.

*Telefon giderlerinin pazarlama-satış giderlerinin %10’u düzeyinde gerçekleşeceği varsayılmıştır.

*Kırtasiye giderlerinin pazarlama-satış giderlerinin %3’ü düzeyinde gerçekleşeceği varsayılmıştır.

*Sigorta gideri olarak araçlara ait kasko gideri ve işyerinin (Makineler, bina ve diğer ekipmanlar dahil) yangın, hırsızlık, sel, deprem vb. risklere yönelik sigorta gideri baz alınmıştır. Gider hesaplanırken sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan her taşıt için yıllık 1.000 TL kasko maliyeti olacağı varsayılmıştır. İşyeri sigortası hesaplanırken ise yine sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan bina inşaat giderleri, makine-ekipman giderleri ve demirbaş giderleri toplamının binde 5’i baz alınmıştır.

*Bakım-onarım gideri işyeri binasının, makine ekipmanların ve taşıtların bakım – onarım giderlerini kapsamaktadır. Gider hesaplanırken sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan bina inşaat gideri, makine ekipman gideri ve taşıt gideri toplamının binde 5’i baz alınmıştır.

*Genel giderler hesaplanırken diğer tüm giderlerin %1’i oranında bir genel gider olacağı varsayılmıştır.

*Beklenmeyen giderler hesaplanırken diğer tüm giderlerin %10’u oranında bir beklenmeyen gider oluşabileceği varsayılmıştır.

50

8.3. TOPLAM YATIRIM İHTİYACI

Sabit Yatırım Tutarı

İşletme Sermayesi

Toplam Yatırım İhtiyacı

Tutar

234.181

Sabit Yatırım ve İşletme Sermayesi KDV

Toplam Yatırım İhtiyacı

369.721

KDV 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Türleri/Yıllar

Hesaplanan 0 141.372 185.803 240.383 307.156 353.229 406.214 467.146 537.218 617.800 710.470 817.041 939.597 1.080.537 1.242.617 KDV

İndirilecek 39.759 83.665 105.179 130.159 159.083 174.992 192.491 211.740 232.914 256.206 281.826 310.009 341.010 375.111 412.622 KDV

ÖdenecekKDV 0 17.948 80.624 110.224 148.072 178.237 213.723 255.406 304.303 361.595 428.644 507.032 598.587 705.426 829.995 DevredenKDV39.7590 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

* Hesaplanan KDV tutarı, 8.5 Nakit Akım Hesabı tablosundaki satış gelirleri toplamının %18 olarak varsayılan KDV oranı ile çarpımı sonucu elde edilmiştir.
*İndirilecek KDV tutarı, arazi alım giderleri ve bina yapım maliyeti hariç olmak üzere sabit yatırım alt tutarı ile personel giderleri, ambalaj-paketleme giderleri ve sigorta giderleri hariç olmak üzere işletme sermayesi toplamının %18 olarak varsayılan KDV oranı ile çarpımı sonucu elde edilmiştir.
*Ödenecek KDV tutarı, hesaplanan KDV tutarından aynı yılın indirilecek KDV tutarının ve önceki yılın devreden KDV tutarının çıkarılması ile elde edilmiştir.
*Bir dönemde indirilemeyen ve gelecek döneme devredilen katma değer vergisinin takip edildiği Devreden KDV hesabı, indirilecek KDV tutarının hesaplanan KDV tutarından büyük olması sebebiyle yalnızca ilk ay için devreden KDV hesabına borç olarak yazılmıştır.

51

95.781 39.759

*Sabit yatırım tutarı 8.1.Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki Sabit Yatırım Alt Toplamından alınmıştır.
*İşletme sermayesi tutarı 8.1.Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki ilk üç aylık işletme sermayesi toplamından alınmıştır. *Sabit Yatırım ve İşletme Sermayesi KDV tutarı KDV tablosundaki İndirilecek KDV toplamından alınmıştır.

8.4. FİNANSAL KAYNAK PLANLAMASI

TOPLAM YATIRIM

1. Yıl

Açıklama

İHTİYACI

Sabit Yatırım Tutarı

234.181

İşletmenin ilk yatırım dönemindeki sabit tutardır.

İşletme Sermayesi

95.781

İşletmenin bir aylık ortalama işletme giderleridir.

Ödenecek KDV

39.759

Sabit yatırım tutarı ve işletme sermayesinin KDV tutarıdır.

Toplam Yatırım Tutarı

369.721

FİNANSMAN KAYNAKLARI

1. Yıl

Açıklama

Öz Kaynak

184.861

Yatırımcının karşılayacağı öz kaynak tutarıdır.

Krediler

184.861

Yatırımcının banka kredisi alacağı öngörülen tutardır.

Toplam Finansman Tutarı

369.721

*Sabit yatırım tutarı ve işletme sermayesi 8.3 Toplam Yatırım İhtiyacı tablosundan alınmıştır. *Ödenecek KDV tutarı KDV tablosundan alınmıştır.
*Yatırımcının %50 oranında öz kaynak ve %50 oranında kredi kullanacağı varsayılmıştır.

52

8.5. NAKİT AKIM HESABI

12 10

00 5.731.686

4

0
0 785.400 3.432.224

0 141.372 617.800

369.721 926.772 9.781.714 12 10

Nakit Girişleri / Yıllar

Dönem Başı Nakit Mevcudu

Kredi Tutarı

Öz Kaynak

Satış Gelirleri Toplamı

Hesaplanan KDV

Nakit Girişleri Toplamı

Nakit Çıkışları / Yıllar

Sabit Yatırım Tutarı

İşletme Sermayesi

İşletme Giderleri Toplamı

İndirilecek KDV

Ödenecek KDV

Kredi Faiz Ödemeleri

Kredi Anapara Ödemeleri

Nakit Çıkışları Toplamı

Dönem Sonu Nakit Mevcudu

Amortisman

Vergi Öncesi Kar (Brüt Kar/Zarar)

Kurumlar Vergisi

Vergi Sonrası Kar (Net Kar/Zarar)

11

12

13

14

15

7.436.854

9.484.151

11.933.530

14.854.804

18.329.205

5

6

7

8

9

0

0

0

0

0

3.947.057

4.539.116

5.219.983

6.002.981

6.903.428

710.470

817.041

939.597

1.080.537

1.242.617

12.094.387

14.840.313

18.093.117

21.938.329

26.475.258

11

12

13

14

15

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

1.899.766

2.089.742

2.298.716

2.528.588

2.781.447

281.826

310.009

341.010

375.111

412.622

428.644

507.032

598.587

705.426

829.995

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2.610.236

2.906.783

3.238.313

3.609.125

4.024.064

9.484.151

11.933.530

14.854.804

18.329.205

22.451.194

1.600

1.600

1.600

1.600

1.600

2.045.692

2.447.774

2.919.667

3.472.793

4.120.381

409.138

489.555

583.933

694.559

824.076

1.636.553

1.958.219

2.335.733

2.778.234

3.296.305

3

4

5

6

7

8

9

207.332

476.721

880.943

1.461.149

2.190.083

3.149.261

4.317.195

0

0

0

0

1

2

3

0

0

0

0

0

0

0

1.032.240

1.335.461

1.706.422

1.962.385

2.256.743

2.595.254

2.984.542

185.803

240.383

307.156

353.229

406.214

467.146

537.218

1.425.375

2.052.565

2.894.520

3.776.764

4.853.040

6.211.663

7.838.958

3

4

5

6

7

8

9

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

709.004

877.392

1.072.368

1.179.605

1.297.565

1.427.322

1.570.054

105.179

130.159

159.083

174.992

192.491

211.740

232.914

80.624

110.224

148.072

178.237

213.723

255.406

304.303

21.965

17.502

12.413

6.613

0

0

0

31.882

36.345

41.433

47.234

0

0

0

948.654

1.171.622

1.433.371

1.586.681

1.703.779

1.894.468

2.107.272

476.721

880.943

1.461.149

2.190.083

3.149.261

4.317.195

5.731.686

49.311

49.311

49.311

18.475

1.600

1.600

1.600

251.960

354.911

530.896

710.458

957.577

1.166.332

1.412.888

50.392

70.982

106.179

142.092

191.515

233.266

282.578

201.568

283.928

424.717

568.367

766.062

933.066

1.130.310

184.861 0 184.861 0

234.181 95.781 0 39.759 0
0
0 369.721 0

49.311

-56.345 0

-56.345

0 0

0 0 563.980 1.727.060 83.665 256.206 17.948 361.595

25.880 0

27.966 0

719.440 2.344.860 207.332 7.436.854

49.311 1.600

146.228 1.703.564 29.246 340.713

116.983 1.362.851

*Kredi ve öz kaynak tutarı 8.4 Finansal Kaynak Planlaması tablosundan alınmıştır.
*Satış gelirleri toplamı, İlk Faaliyet Yılındaki Üretim Düzeyi ile satış fiyatlarının çarpımı sonucu elde edilmiştir. *Hesaplanan KDV tutarı, KDV tablosundan alınmıştır.
*Sabit yatırım tutarı, 8.1 Sabit Yatırım Tutarı tablosundaki Sabit Yatırım Alt Toplamından alınmıştır.
*İşletme sermayesi, 8.2 İşletme Sermayesi tablosundan alınmıştır.
*İşletme giderleri toplamı, 8.2 İşletme Sermayesi tablosundan alınmıştır.
*İndirilecek KDV tutarı, KDV tablosundan alınmıştır.
*Kredi faiz ve kredi anapara ödemeleri yatırım için alınacak banka kredisinin yıllık ödemeleri dikkate alınarak belirlenmiştir.

53

9. EKONOMİK ANALİZLER

9.1. NET BUGÜNKÜ DEĞER ANALİZİ 2345

Yıllar

1

Net Nakit Akımlar

-369.721

Toplam Net Nakit Akımlar

-369.721

İndirgenmiş Net Nakit Akımlar

-369.721

Toplam NBD (5 Yıllık)

354.363

Toplam NBD (10 Yıllık)

8.496.525

Toplam NBD

60.201.134

(15 Yıllık)

İndirgeme Oranı (%10)

1,00

6

895.095

7

767.662

2.209.222

1.247.048

8

934.666

3.143.887

1.613.311

9

1.131.910

4.275.798

1.994.691

2,14

10

1.364.451

5.640.249

2.392.016

2,36

11

1.638.153

7.278.402

2.806.139

12

1.959.819

9.238.221

3.237.940

2,85

13

2.337.333

11.575.554

3.688.328

3,14

14

2.779.834

14.355.388

4.158.245

3,45

15

586.841

3.297.905

1.441.560

143.598.439

37.813.957

1,61

1,77

1,95

2,59

3,80

166.294 -203.428 -184.934

1,10

250.879 333.239 47.451 380.691 39.216 286.019

1,21 1,33

474.028 854.718 583.784

1,46

*Net Bugünkü Değer: Gelecekte elde edilen nakit akışlarının belirli bir iskonto oranı ile bugünkü değerinin bulunmasıdır.
*İndirgeme (İskonto) Oranı: Kullanılan kaynakların ağırlıklı ortalandırılmış maliyetidir.
*İç Verim Oranı: Yatırım harcamaları ile yatırımdan elde edilen nakit akışları toplamı bugüne indirgendiğinde bu tutarı sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır.

54

9.2. AYRINTILI TAHMİNİ GELİR TABLOSU

GELİR TABLOSU

CARİ DÖNEM

2015

2016

2017

A – Brüt Satışlar

0,00

785.400,00

1.032.240,00

1- Yurtiçi Satışlar

0,00

785.400,00

1.032.240,00

2- Yurtdışı Satışlar

0,00

0,00

0,00

3- Diğer Gelirler

0,00

0,00

0,00

B – Satış İndirimleri

0,00

0,00

0,00

1- Satıştan İadeler (-)

0,00

0,00

0,00

2- Satış İskontoları (-)

0,00

0,00

0,00

3-Diğer İndirimler (-)

0,00

0,00

0,00

C – Net Satışlar

0,00

785.400,00

1.032.240,00

D- Satışların Maliyeti (-)

1- Satılan Mamullerin Maliyeti (-)
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-)
4- Diğer Satışların Maliyeti (-)
Brüt Satış Karı Veya Zararı
E – Faaliyet Giderleri
1 – Araştırma Ve Geliştirme Giderleri (-)
2 – Pazarlama Satış Ve Dağıtım Giderleri (-) 3 – Genel Yönetim Giderleri (-)
Faaliyet Karı Veya Zararı
F – Diğer Faal. Olağan Gelir Ve Karlar
1 – İştiraklerden Temettü Gelirleri
2 – Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri

0,00 467.157,44 587.283,64

0,00 467.157,44 587.283,64 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 318.242,56 444.956,36

56.345,10 146.133,76 171.031,05

0,00 0,00 0,00

0,00 4.175,00 5.248,57 56.345,10 141.958,76 165.782,48 -56.345,10 172.108,80 273.925,31 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

3 – Faiz Gelirleri

0,00

0,00

0,00

4 – Komisyon Gelirleri

0,00

0,00

0,00

5 – Kambiyo Karları

0,00

0,00

0,00

6 – Konusu Olmayan Karşılıklar

0,00

0,00

0,00

7 – Reeskont Faiz Geliri

0,00

0,00

0,00

8 – Faal. İle İlgili Diğer Olağan Gelir Ve Karlar

0,00

0,00

0,00

G – Diğer Faal. Olağan Gider Ve Zararlar (-)

0,00

0,00

0,00

1 – Karşılık Giderleri

0,00

0,00

0,00

2 – Kambiyo Zararları

0,00

0,00

0,00

3 – Reeskont Faiz Gideri

0,00

0,00

0,00

4 – Diğer Olağan Gider Ve Zararlar

0,00

0,00

0,00

55

H – Finansman Giderleri

1 – Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri 0,00
2 – Orta ve Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri 0,00 25.880,49 21.965,20

0,00

25.880,49

21.965,20

0,00

0,00

Olağan Kar Veya Zarar

-56.345,10

146.228,31

251.960,11

I- Olağandışı Gelir Ve Karlar

0,00

0,00

0,00

1 – Önceki Dönem Gelir Ve Karları

0,00

0,00

0,00

2 – Diğer Olağandışı Gelir Ve Karlar

0,00

0,00

0,00

J- Olağandışı Gider Ve Zararlar

0,00

0,00

0,00

1 – Çalışmayan Kısım Gider Ve Zararları (-)

0,00

0,00

0,00

2 – Önceki Dönem Gider Ve Zararları (-)

0,00

0,00

0,00

3 – Diğer Olağan Dışı Gider Ve Zararlar (-)

0,00

0,00

0,00

Dönem Karı Veya Zararı

-56.345,10

146.228,31

251.960,11

K – Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)

0,00

29.245,66

50.392,02

Geçmiş Yıl Zarar Mahsubu

0,00

-56.345,10

146.228,31

Dönem Karı Veya Zararı

-56.345,10

146.228,31

251.960,11

K – Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)

0,00

29.245,66

50.392,02

Dönem Net Karı Veya Zararı (-)

-56.345,10

116.982,65

201.568,09

56

9.3. BİLANÇO

AKTİFLER

2015

2016

2017 PASİFLER

2015

2016

2017

Dönen Varlıklar Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

A. Hazır Değerler

39.436,32

290.834,69

577.990,18 A. Mali Borçlar

0,00

53.846,87

53.846,87

Kasa

0,00

0,00

0,00 Banka Kredileri

0,00

0,00

0,00

Alınan Çekler

0,00

0,00

0,00 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Ve Faizleri

0,00

53.846,87

53.846,87

Bankalar

39.436,32

290.834,69

577.990,18 Tahvil Anapara Borç Taksit Ve Faizleri

0,00

0,00

0,00

Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri (- )

0,00

0,00

0,00 Çıkarılmış Bono Ve Tahviller

0,00

0,00

0,00

Diğer Hazır Değerler

0,00

0,00

0,00 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler

0,00

0,00

0,00

B. Menkul Kıymetler

0,00

0,00

0,00 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-)

0,00

0,00

0,00

C. Ticari Alacaklar

0,00

0,00

0,00 Diğer Mali Borçlar

0,00

0,00

0,00

Alıcılar

0,00

0,00

0,00 B. Ticari Borçlar

0,00

0,00

0,00

Alacak Senetleri

0,00

0,00

0,00 Satıcılar

0,00

0,00

0,00

Alacak Senetleri Reeskontu (-)

0,00

0,00

0,00 Borç Senetleri

0,00

0,00

0,00

Verilen Depozito Ve Teminatlar

0,00

0,00

0,00 Borç Senetleri Reeskontu (-)

0,00

0,00

0,00

Şüpheli Ticari Alacaklar

0,00

0,00

0,00 Alınan Depozito Ve Teminatlar

0,00

0,00

0,00

Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

0,00

0,00

0,00 Diğer Ticari Borçlar

0,00

0,00

0,00

D. Diğer Alacaklar

0,00

0,00

0,00 C. Diğer Borçlar

0,00

0,00

0,00

İştiraklerden Alacaklar

0,00

0,00

0,00 Ortaklara Borçlar

0,00

0,00

0,00

Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar

0,00

0,00

0,00 Personele Borçlar

0,00

0,00

0,00

Diğer Çeşitli Alacaklar

0,00

0,00

0,00 Diğer Çeşitli Borçlar

0,00

0,00

0,00

E. Stoklar

0,00

13.145,44

16.525,70 D. Alınan Avanslar

0,00

0,00

0,00

İlk Madde Ve Malzeme

0,00

13.145,44

16.525,70 E. Ödenecek Vergi Ve Diğer Yükümlülükler

0,00

29.245,66

50.392,02

Yarı Mamuller – Üretim

0,00

0,00

0,00 Ödenecek Vergi Ve Fonlar

0,00

29.245,66

50.392,02

Ticari Mallar

0,00

0,00

0,00 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri

0,00

0,00

0,00

Diğer Stoklar

0,00

0,00

0,00 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş Veya Taksitlendirilmiş Vergi Ve Diğer Yükümlülükler

0,00

0,00

0,00

Diğer Stoklar Enflasyon Farkı

0,00

0,00

0,00 F. Borç Ve Gider Karşılıkları

0,00

0,00

0,00

57

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)

Verilen Sipariş Avansları

F. Gelecek Aylara Ait Giderler Ve Gelir Tahakkukları

Gelecek Aylara Ait Giderler Enflasyon Farkı

Gelir Tahakkukları

G. Diğer Dönen Varlıklar

İş Avansları

Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-)

A. Ticari Mallar

B. Diğer Alacaklar

C. Mali Duran Varlıklar

39.758,89

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00 0,00 0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

Kıdem Tazminatı Karşılığı

G. Gelecek Aylara Ait Gelirler Ve Gider Tahakkukları

Gider Tahakkukları

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı

B. Ticari Borçlar

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi Ve Diğer Yükümlülükleri(-)

0,00

0,00

0,00

0,00

Gelecek Aylara Ait Giderler

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Gelecek Aylara Ait Gelirler

0,00

0,00

83.092,53

104.238,89

Orta ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

0,00

184.860,67

156.894,29

125.012,62

Personel Avansları

Sayım Ve Tesellüm Noksanları

Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

A. Mali Borçlar

Banka Kredileri

Ertelenmiş Borç Maliyetleri (-)

269.234,36

0,00

215.387,49

58.493,19

161.540,62

0,00

84.373,69

36.527,99

0,00

0,00

0,00

0,00

C. Diğer Borçlar

E. Borç Ve Gider Karşılıkları

0,00

0,00

0,00

Dönen Varlıklar Toplamı

79.195,21 303.980,13 594.515,88

Ortaklara Borçlar

0,00

0,00

0,00

Duran Varlıklar

D. Alınan Avanslar

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

F. Gelecek Yıllara Ait Gelirler Ve Gider Tahakkukları

Orta ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

184.860,67

0,00

156.894,29

0,00

0,00

125.012,62

İştirakler

0,00

0,00

0,00

Öz Kaynaklar

İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)

İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)

D. Maddi Duran Varlıklar

203.238,00

0,00

0,00

185.996,16

0,00

0,00

142.873,82

0,00

0,00

A. Ödenmiş Sermaye

Sermaye

Sermaye Olumlu Farkları

184.860,67

184.860,67

0,00

184.860,67

184.860,67

184.860,67

184.860,67

0,00

0,00

Arazi Ve Arsalar

Yer Altı Ve Yer Üstü Düzenleri

0,00

0,00

0,00

0,00

Ödenmemiş Sermaye

B. Sermaye Yedekleri

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Hisse Senetleri İhraç Primleri

0,00

0,00

0,00

İndirilecek KDV 39.758,89 0,00 0,00

Binalar 0,00 80.000,00 80.000,00

0,00 0,00 0,00

58

Tesis, Makine Ve Cihazlar

54.600,00

80.480,49

80.480,49

Hisse Senetleri İptal Karları

0,00

0,00

0,00

Taşıtlar

67.000,00

67.000,00

67.000,00

Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları

0,00

0,00

0,00

Demirbaşlar

1.638,00

1.638,00

1.638,00

Diğer Sermaye Yedekleri

0,00

0,00

0,00

Diğer Maddi Duran Varlıklar

0,00

0,00 0,00

C. Kar Yedekleri

0,00

0,00

0,00

Birikmiş Amortismanlar (-)

0,00

43.122,34 86.244,68

Yasal Yedekler

0,00

0,00

0,00

Yapılmakta Olan Yatırımlar

80.000,00

0,00

0,00

Statü Yedekleri

0,00

0,00

0,00

E. Maddi Olmayan Duran Varlıklar

30.943,02

24.754,42

18.565,81

Olağanüstü Yedekler

0,00

0,00

0,00

Kuruluş Ve Örgütlenme Gideri

30.943,02

30.943,02

30.943,02

Diğer Kar Yedekleri

0,00

0,00

0,00

Özel Maliyetler

0,00

0,00

0,00

Özel Fonlar

0,00

0,00

0,00

Diğer Maddi Olmayan Duran V arlıklar

0,00

0,00

0,00

D. Geçmiş Yıllar Karları

0,00

0,00

0,00

Birikmiş Amortismanlar (-)

0,00

6.188,60

12.377,21

E. Geçmiş Yıllar Zararları

0,00

-56.345,10

89.883,21

F. Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar

0,00

0,00

0,00

Geçmiş Yıl Zararları Enflasyon Farkı

0,00

0,00

0,00

G. Gelecek Yıllara Ait Giderler

0,00

0,00

0,00

F. Dönem Net Karı/Zararı

-56.345,10

146.228,31

251.960,11

H. Diğer Duran Varlıklar

0,00

0,00

0,00

Duran Varlıklar Toplamı

234.181,02

210.750,58

161.439,63

Öz Kaynaklar Toplamı

128.515,57

274.743,88

526.703,99

Aktif Toplamı

313.376,24

514.730,71

755.955,51

Pasif Toplamı

313.376,24

514.730,71

755.955,51

59

9.4. FİNANSAL ORANLAR VE SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 9.4.1. FİZİBİLİTE SONUÇLARI

1 2 3 4 5 6

Yatırımın Kârlılığı: Yatırımın kârlılığı; vergi sonrası kârın, yapılan toplam yatırım tutarına oranıdır. Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Soba borusu üretimi” için yatırımın kârlılığı % 31,64 olarak bulunmuştur. Proje yatırımın kârlılığı bakımından değerlendirildiğinde, mevcut enflasyon değerleri göz önüne alındığında kârlı olduğu görülmektedir.

Yatırımın Karlılığı

Net Katma Değer (TL)

Fizibilite Sonuçları

2. Yıl

31,64%

Sermayenin Karlılığı

63,28%

512.584

Kişi Başına Yatırım Tutarı (TL)

Yatırım Geri Dönüş Süresi (Yıl)

61.620

2,22

15 Yıllık Net Bugünkü Değer (TL)

60.201.134

Sermayenin Kârlılığı: Sermayenin kârlılığı; yatırım için ortaya konulan sermayenin (Öz kaynakların) kârlılığının bir göstergesidir. Vergi sonrası kârın öz kaynaklara bölünmesiyle elde edilir. Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Soba borusu üretimi” için %63,28 olarak bulunmuştur.

Net Katma Değer: Net katma değer, yılda kâr olarak yatırımcıya kalan miktarla birlikte, işçilere yapılan ödemeler, faiz giderleri ve genel giderler başlığı altında yapılan ödemelerin tamamıdır ve işletmenin oluşturduğu artı değeri göstermektedir. Net katma değerin yüksek oluşu, işletmenin ekonomiye katkısının büyüklüğünün de bir ölçüsüdür Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Soba borusu üretimi” yatırımı ile ülke ekonomisine bir yılda sağlanacak katma değer 512.584 TL olarak hesaplanmıştır.

Kişi Başına Yatırım Tutarı: Kişi başına yatırım tutarı, yatırımda istihdam edilen personel başına yapılan yatırımın bir göstergesi olup, toplam yatırım tutarının toplam istihdama bölünmesiyle hesaplanır. Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Soba borusu üretimi” sayesinde yaratılacak istihdam kişi başına 61.620 TL’lik bir harcamayı gerektirecektir.

Yatırımın Geri Dönüş Süresi: Yatırımın geri dönüş süresi, yatırımın kendini amorti etme süresinin bir göstergesidir. Toplam yatırım tutarının, vergi sonrası kâr ile amortisman tutarının toplamına bölünmesiyle elde edilir. “Soba borusu üretimi” için yatırımın geri dönüş süresi 2,22 yıl olarak bulunmuştur.

60

Net Bugünkü Değer: Proje analizinde en çok kullanılan yöntemlerden biri olan Net Bugünkü Değer (NBD) yöntemi, bir yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı net nakit girişlerinin ve yatırım giderlerinin belli bir indirgeme oranı (Sermayenin alternatif maliyeti) ile bugüne indirgenmesi sonucu bulunan değerdir. Bir yatırımın bu yönteme göre kabul edilebilmesi için net bugünkü değerin sıfıra eşit veya büyük olması gerekmektedir. Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Soba borusu üretimi” net bugünkü değeri %10 indirgeme oranı ve 5 yıllık nakit akımları üzerinden negatif olarak hesaplanmıştır. 15 yıllık net bugünkü değeri pozitif ve 60.201.134 TL olarak bulunmuştur. Bu haliyle net bugünkü değer anlamında sorunsuz bir yatırım olarak görülmektedir.

Yatırımın Uygunluğu: Zonguldak ilinde yapılması planlanan “Soba borusu üretimi tesisi” bölgedeki önemli yatırımların arasında yer alacaktır. Zengin kömür yatakları bölgede demir- çelik sektörünün gelişmesini ve buna bağlı olarak da yan sanayilerinin oluşmasını sağlamıştır.

Zonguldak’ta soba borusu üretimi tesisi yatırımı imalat sanayinin bölgenin ekonomisine

katkısının artmasını sağlayacak önemli bir yatırım olarak görülmektedir.

9.4.2. ORAN ANALİZİ SONUÇLARI Likidite Analizi

  1. 1  Cari Oran
  2. 2  Dönen Varlıkların Aktif Varlıklara Oranı

Finansal Yapı Analizi

Finansal Yapı Analizi

  1. 1  Kaldıraç Oranı
  2. 2  Öz Kaynakların Aktif V arlıklara Oranı
  3. 3  Öz Kaynakların Yabancı Kaynaklara Oranı
  4. 4  Kısa Vadeli Kaynakların Pasifler Toplamına Oranı
  5. 5  Maddi Duran Varlıkların Öz Kaynaklara Oranı
  6. 6  Maddi Duran Varlıkların Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklara Oranı
  7. 7  Duran Varlıkların Yabancı Kaynaklara Oranı
  8. 8  Duran Varlıkların Öz Kaynakla İlişkisi
  9. 9  Duran V arlıkların Devamlı Sermaye Oranı
  10. 10  Kısa Vadeli Yabancı Kaynakların Toplam Yabancı Kaynaklara Oranı

3,66 0,59

2. Yıl

0,47 0,53 1,14 0,16 0,46 0,80 0,52 0,77 0,49 0,35

5,70 0,79

3. Yıl

0,30 0,70 2,30 0,14 0,32 1,35 0,73 0,31 0,25 0,45

Likidite Analizi

2. Yıl

3. Yıl

61

11 Maddi Duran Varlıkların Aktif Toplamına Oranı

0,36

0,19

Faaliyet Analizi

Faaliyet Analizi

2. Yıl

2,58 2,03 3,73 2,86 1,53 10,71% 59,48% 18,61% 3,30%

2. Yıl

18,62% 53,22% 28,41%

3. Yıl

1,74 1,48 6,39 1,96 1,37 9,57% 56,89% 16,57% 2,13%

3. Yıl

24,41% 47,84% 33,33%

  1. 1  Çalışma Sermayesi Devir Hızı
  2. 2  Net Çalışma Sermayesi Devir Hızı
  3. 3  Maddi Duran V arlıklar Devir Hızı
  4. 4  Öz Kaynak Devir Hızı
  5. 5  Aktif Devir Hızı
  6. 6  Ekonomik Rantabilite
  7. 7  Maliyetlerin Satışlara Oranı
  8. 8  Faaliyet Giderlerinin Satışlara Oranı
  9. 9  Faiz Giderlerinin Satışlara Oranı

Karlılık Analizi

Karlılık Analizi

  1. 1  Karlılık Oranı
  2. 2  Vergi Öncesi Karın Sermayeye Oranı
  3. 3  Net Karın Toplam Varlıklara Oranı

4

Faaliyet Karının Gerçek Kullanılan Varlıklara Oranı

33,44%

36,24%

62

Taşıt Alım Giderleri

10. VARSAYIMLAR

Elektrik

Mali Müşavirlik Hizmeti

Hukuk Müşavirliği Hizmeti Bina Yapımı

Kapalı Alan Oranı

kWh 2.500 Adet 1 Ay 1

Ay 1

Metrekare 200 % 35,00

0,32 67.000 268,00

2.200,00 400,00

http://www.epdk.gov.tr/index.php/elektrik- piyasasi/tarifeler?id=133
neziroglu.com.tr

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi, 2014 Yılı
Zonguldak Barosu Başkanlığı Asgari Ücret Çizelgesi, 2014 Yılı Tarifesi

Çevre ve Şehircilik (Bayındırlık) Bakanlığı Birim Fiyatı, 2014
Zonguldak Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü

63

11. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ İÇERİSİNDE ZONGULDAK’IN YERİ

Zonguldak ili yeni teşvik sistemi içerisinde sınıflandırılan 6 bölge arasında 3. Bölgede yer almakta olup ilde yeni teşvik sistemi kapsamında desteklenebilecek sektörlerin listesi aşağıda yer almaktadır.

Zonguldak İlinde Bölgesel Teşviklerden Yararlanacak

Asgari Yatırım Tutarı veya

Sektörler

Kapasitesi

Entegre damızlık hayvancılık yatırımları dahil olmak üzere entegre hayvancılık yatırımları
Su ürünleri yetiştiriciliği
Gıda ürünleri ve içecek imalatı

Giyim eşyası imalatı
Bavul, el çantası, saraciye, ayakkabı vb imalatı
Ağaç ve mantar ürünleri imalatı, hasır ve buna benzer örülerek yapılan maddelerin imalatı
Kağıt ve kağıt ürünleri imalatı
Metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı
Demir çelik dışındaki ana metal sanayi, metal döküm sanayi
Metal eşya
Makine ve techizat imalatı
Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı Elektrikli makine ve cihazları imalatı
Radyo, televizyon, haberleşme techizatı ve cihazları imalatı Tıbbi aletler hassa ve optik aletler imalatı

Mobilya imalatı Oteller
Öğrenci yurtları
Soğuk hava deposu hizmetleri Lisanslı depoculuk Eğitim hizmetleri

Hastane yatırımları, huzurevi Akıllı çok fonksiyonlu teknik tekstil Atık geri kazanım veya bertaraf tesisleri Seracılık

500 Bin TL

500 Bin TL
1 Milyon TL
1 Milyon TL’nin üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları
1 Milyon TL

2 Milyon TL 10 Milyon TL 2 Milyon TL

2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 500 Bin TL

2 Milyon TL
3 yıldız ve üzeri
100 öğrenci
1.000 metrekare
1 Milyon TL
500 Bin TL
Hastane 500 Bin TL, Huzurevi 100 kişi
500 Bin TL
500 Bin TL
20 dekar

Motorlu kara taşıtı ve yan sanayi

Motorlu kara taşıtlarında yatırım tutarı 50 Milyon TL, motorlu kara taşıtları yan sanayinde yatırım tutarı 2 Milyon TL

Yeni Teşvik Sistemi kapsamında uygulanacak olan Faiz Desteği oranları bölgesel bazda aşağıdaki gibidir:

64

Faiz Desteği Oranları

Destek Oranı Azami Destek

Bölgeler TL Cinsi Kredi Döviz Cinsi Tutarı (Bin-) Kredi

I— II – – –

III 3 Puan IV 4 Puan V 5 Puan VI. 7 Puan

1 Puan 500 1 Puan 600 2 Puan 700 2 Puan 900

Zonguldak (3. Bölge)

3 Puan

1 Puan

500

3. Bölgede yer alan Zonguldak ilinde yapılacak asgari sabit yatırım tutarı üzerindeki yatırımlarda kullanılacak olan yatırım kredilerinde TL bazında 3 puan, döviz kredileri bazında 1 puan faiz indirimi uygulanacaktır. Azami Faiz Desteği ise 500.000,00 TL’ye çıkarılmıştır.

11.1.YATIRIM YERİ TAHSİSİ

Bakanlıkça teşvik belgesi düzenlenmiş büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar için Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilecektir.

Karşılaştırmalı Bölgesel Teşvik Uygulaması

DESTEK UNSURLARI

KDV İstisnası Gümrük Vergisi

OSB Dışı

OSB Dışı

OSB İçi

Yatırım Yeri Tahsisi Faiz Desteği
Gelir Vergisi Stopajı Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği (Destek Süresi)

I

15

2 yıl 3 yıl

II

20

3 yıl 5 yıl

III

25

5 yıl 6 yıl

IV

30

6 yıl 7 yıl

V

40

7 yıl 10 yıl

Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%)

Sigorta Primi İşveren His. Desteği (Destek

VI

Zonguldak (3.Bölge)

50

25

OSB İçi

20

25

30

40

50

55

30

10 yıl

5 yıl

12 yıl

6 yıl

YOK

10 yıl

10 yıl

YOK

YOK YOK

YOK YOK

YOK
YOK YOK YOK YOK YOK

YOK

YOK

65

11.2.VERGİ İNDİRİMİ

Asgari sabit yatırım tutarı üzerindeki yatırımlara uygulanacak yatırıma katkı oranları ve vergi indirim oranları aşağıdaki gibi uygulanacaktır.

Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%)
Bölgesel Teşvik Uygulamaları Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki

31.12.2014 tarihine kadar başlanılan yatırımlar

01.01.2015 tarihinden sonra başlanılan yatırımlar

Vergi İndirim Oranı (%)

31.12.2014 tarihine kadar başlanılan yatırımlar

01.01.2015 tarihinden sonra başlanılan yatırımlar

Bölgeler 1. Bölge 2. Bölge 3. Bölge 4. Bölge 5. Bölge 6. Bölge

15 10 20 15 25 20 30 25 40 30 50 35

50 25 20 55 30 25 60 35 30 70 40 35 80 50 40 90 60 45

Zonguldak (3. Bölge)

25

20

60

35

30

Vergi indirimi desteği münhasıran teşvik belgesine konu yatırımdan elde edilecek kazançlara uygulanmakla birlikte 2., 3., 4., 5. ve 6. Bölgelerde yatırım yapan firmalar için yatırıma katkı tutarının belirli bir kısmı yatırım döneminde tüm faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar üzerinden uygulanabilecektir.

11.3.GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ VE KDV İSTİSNASI

11.3.1.GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ

Asgari sabit yatırım tutarının üstündeki tüm Teşvik Belgesi kapsamında yatırım malları, İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisi’nden muaf tutulacaktır.

11.3.2.KDV İSTİSNASI

Asgari sabit yatırım tutarının üstündeki Teşvik Belgesine haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithalat ve yerli teslimleri katma değer vergisinden istisna edilecektir.

11.4. SİGORTA PRİMİ İŞVEREN HİSSESİ DESTEĞİ

Yeni Teşvik sistemi ile uygulanacak olan Sigorta Primi İşveren Desteği uygulama dönemi ve uygulama oranları aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

66

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki

Bölgeler

31.12.2013’e 01.01.2014 kadar itibariyle

Destek Tavanı (Sabit Yatırıma Oranı – %)

10 3 15 5 20 8 25 10 35 11 50 15

I 2yıl – II 3yıl –

III IV V VI

5 yıl 6 yıl 7 yıl 10 yıl

3 yıl 5 yıl 6 yıl 7 yıl

Zonguldak (3. Bölge)

5 yıl

3 yıl

20

8

67

68

EREĞLİ’NİN YATIRIM FİZİBİLİTELERİ İLE REKABET GÜCÜNÜN ARTTIRILMASI PROJESİ

SEKTÖR3 : DÖKÜM TESİSİ YATIRIM FİZİBİLİTESİ

2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği Programı kapsamında Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından desteklenmektedir.

0

“Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı 2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği kapsamında hazırlanan bu yayının içeriği Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı ve/veya Kalkınma Bakanlığı’nın görüşlerini yansıtmamakta olup içerik ile ilgili tek sorumluluk Ereğli TSO’ya aittir”

HAZIRLAYANLAR

Adnan HACIBEBEKOĞLU Gülşah OĞUZ YİĞİTBAŞI Ceren GÖK

1

1.
2.
3.
4. 4.1. 4.1.1. 4.1.2. 4.1.3. 4.1.4. 4.2. 4.2.1. 4.2.2. 4.2.3. 4.2.4. 4.2.5. 4.2.6. 4.2.7. 5. 5.1. 5.2. 6. 6.1. 6.2. 7. 7.1. 7.2. 7.3. 7.3.1. 7.3.2. 7.3.3. 7.4. 7.5. 7.6. 7.7. 8.

İÇİNDEKİLER

EKİP ÖZGEÇMİŞLERİ ……………………………………………………………………………………….. 4 ÖNSÖZ…………………………………………………………………………………………………………………. 5 ÇALIŞMA ÖZETİ ………………………………………………………………………………………………… 6 PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARLAMA PLANLAMASI ………………………………… 7

PAZAR VE TALEP ANALİZİ ………………………………………………………………………………… 7 SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ………………………………………………………. 8 PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE PROFİLİ ………………………………………………………. 14 TALEBİ ETKİLEYEN UNSURLAR ……………………………………………………………. 20 REKABET YAPISI VE RAKİPLERİN ÖZELLİKLERİ…………………………………. 22

PAZARLAMA PLANI …………………………………………………………………………………………. 23 HEDEF PAZAR VE ÖZELLİKLERİ……………………………………………………………. 23 HEDEF MÜŞTERİ GRUBU VE ÖZELLİKLERİ…………………………………………… 24 İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ DÜZEYİ ………………………… 24 İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ FİYATI ………………………….. 24 DAĞITIM KANALLARI ……………………………………………………………………………. 25 PAZARLAMA/SATIŞ YÖNTEMLERİ………………………………………………………… 25 KURULUŞ YERİ SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLER ………………………………….. 25

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ PLANLAMASI……………………………………………….. 28

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ TEMİN KOŞULLARI ………………………………………… 28

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ MİKTARLARI ………………………………………………….. 30

İNSAN KAYNAKLARI PLANLAMASI………………………………………………………………. 31

PERSONEL YÖNETİMİ ………………………………………………………………………………………. 31

ORGANİZASYON ŞEMASI…………………………………………………………………………………. 31

ÜRETİM PLANLAMASI…………………………………………………………………………………….. 32

YATIRIM UYGULAMA PLANI VE SÜRESİ………………………………………………………… 32 KAPASİTE KULLANIM ORANI………………………………………………………………………….. 33 ÜRETİM MİKTARI……………………………………………………………………………………………… 33

TAM KAPASİTEDEKİ ÜRETİM DÜZEYİ ………………………………………………….. 33 İLK FAALİYET YILINDAKİ ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ ………………………… 33 İLK 15 YILDAKİ ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ ………………………………………….. 33

BİRİM MALİYETLER VE KARLILIK ORANLARI ………………………………………………. 34 İŞ AKIŞ ŞEMASI ………………………………………………………………………………………………… 34 TEKNOLOJİ ÖZELLİKLERİ ……………………………………………………………………………….. 35 MAKİNE VE EKİPMAN BİLGİLERİ ……………………………………………………………………. 37

FİNANSAL ANALİZLER……………………………………………………………………………………. 38

2

8.1.
8.2.
8.3.
8.4.
8.5.
9.
9.1.
9.2.
9.3.
9.4.
9.4.1.
9.4.2.
10.
11.
11.1. YATIRIM YERİ TAHSİSİ ……………………………………………………………………………………….. 53 11.2.VERGİ İNDİRİMİ ……………………………………………………………………………………………………. 54 11.3.GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ VE KDV İSTİSNASI…………………………………………….. 54 11.3.1. GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ ………………………………………………………………………… 54 11.3.2. KDV İSTİSNASI ………………………………………………………………………………………………….. 55 11.4. SİGORTA PRİMİ İŞVEREN HİSSESİ DESTEĞİ ………………………………………………………. 55

SABİT YATIRIM TUTARI…………………………………………………………………………………… 38

İŞLETME SERMAYESİ ………………………………………………………………………………………. 39 TOPLAM YATIRIM İHTİYACI………………………………………………………………………………… 41 FİNANSAL KAYNAK PLANLAMASI …………………………………………………………………. 41 NAKİT AKIM HESABI ……………………………………………………………………………………….. 42 EKONOMİK ANALİZLER …………………………………………………………………………………. 43 NET BUGÜNKÜ DEĞER ANALİZİ……………………………………………………………………… 43 AYRINTILI TAHMİNİ GELİR TABLOSU ……………………………………………………………. 44 BİLANÇO …………………………………………………………………………………………………………… 46 FİNANSAL ORANLAR VE SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ…………………….. 48 FİZİBİLİTE SONUÇLARI ………………………………………………………………………….. 48 ORAN ANALİZİ SONUÇLARI…………………………………………………………………… 49 VARSAYIMLAR ………………………………………………………………………………………………… 51 YENİ TEŞVİK SİSTEMİ İÇERİSİNDE ZONGULDAK’IN YERİ………………………… 52

3

1. EKİP ÖZGEÇMİŞLERİ

Adnan HACIBEBEKOĞLU

1981 yılında Kahramanmaraş’ta doğan Adnan HACIBEBEKOĞLU, Erciyes Üniversitesi İşletme Bölümü mezunudur. 2000-2004 yılları arasında mobilya ve finans sektörlerinde çeşitli görevlerde bulunmuştur. 2004 yılından bu yana ise Türkiye’deki hibe programları, yerel kalkınma ve yatırım alanlarında danışmanlık yapmaktadır. Halen Türkiye’nin birçok bölgesinde yerel yönetimlere, oda ve borsalara, sivil toplum

kuruluşlarına ve KOBİ’lere bu alanlarda eğitim ve danışmanlık hizmeti veren Progem Danışmanlık’ın Genel Müdürlüğü’nü yapmaktadır. Aynı zamanda birçok sivil toplum kuruluşuna üyeliği bulunan HACIBEBEKOĞLU, 2009 yılından bu yana Ekonomik ve Sosyal Gelişim Derneği’nin Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütmektedir. Yerel, ulusal ve uluslararası yayın organlarında çok sayıda makaleleri ve raporları yayınlanan HACIBEBEKOĞLU evli ve bir çocuk babasıdır.

Gülşah OĞUZ YİĞİTBAŞI

1981 yılında Konya’da doğmuştur. Lisans eğitimini 2003 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden mezun olarak tamamlamıştır. 2003-2006 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Ekonomik ve Sosyal Demografi Anabilim Dalında yüksek lisans eğitimi almıştır. Lisans ve yüksek lisans eğitimi sürecinde Türkiye genelinde yürütülen çeşitli projelerde Anketör, Veri Giriş Sorumlusu, Veri Giriş Denetmeni, Proje Asistanı, Saha Ekibi Sorumlusu, Koordinatörlük, Raporlama Sorumlusu vb. görevlerde rol almıştır. 2006 yılından bu yana hibe danışmanlığı ve araştırma çalışmaları sektöründe görev yapmaktadır. 2008

yılından bu yana ise Progem Danışmanlık’ta Proje ve Araştırma Birimi Koordinatörü olarak çalışmaktadır. 2009 yılından kurulan Ekonomik ve Sosyal Gelişim Derneği’nin kurucu üyeleri arasında bulunmakta olup aynı zamanda dernek Genel Sekreterliği görevini yürütmektedir. İyi derecede İngilizce bilmektedir.

Ceren GÖK

1987 yılında Rotterdam’da doğan Ceren GÖK, 2012 yılında Ankara Üniversitesi Ziraat Mühendisliği Bölümü’nden mezun olmuştur. 2012 yılından beri Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Fakültesi’nde yüksek lisansına devam etmektedir. 2012-2014 yılları arasında Anişmak Anadolu İş Makinaları Sanayi ve Ticaret A.Ş’ye bağlı, iş makinası yedek parçaları ve yürüyüş takımları üreten fabrikada Üretim Mühendisliği görevinde bulunmuştur. Üniversitede eğitim gördüğü yıllarda Proje Yazımı ve Proje Döngüsü Yönetimi eğitimi alarak, Doğa ve Bilim Projeleri Topluluğu’nu kurmuş, proje yazım ve yönetimi konularında tecrübe edinmiştir. 2014 yılından itibaren Türkiye genelindeki özel sektör, sivil toplum kuruluşu ve

kamu kurumlarının ihtiyaçlarına yönelik olarak proje döngüsü yönetimi ve girişimcilik alanlarında eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlayan Progem Danışmanlık’ta Proje Yazarı olarak çalışmaktadır.

4

2. ÖNSÖZ

Dünyada ve ülkemizde piyasa ağırlıklı bir ekonomik yapının güçlenmesine paralel olarak özel sektör yatırımlarının önemi artmış, bölgesel dengesizliklerin giderilmesinde rekabetçi özel sektör girişimciliği son derece önemli hale gelmiştir. Bu kapsamda göreli olarak gelir düzeyi düşük yörelerde özel sektör dinamizminin çeşitli araçlarla harekete geçirilmesi gerekmektedir.

Bu araçlardan biri de özel sektörün bilgi açığını kapatacak çalışmalardır. Özellikle yatırım alanları ve yatırım ile ilgili diğer konularda yapılan çalışmalar; bir yandan yöre girişimcileri için yeni fikirler oluştururken, diğer yandan yöre dışından gelebilecek yerli ve yabancı yatırımcılar için daha cazip bir ortam sağlanmasına katkıda bulunacaktır. Bu kapsamda, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından 2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği Programı kapsamında desteklenen bu proje çerçevesinde Karadeniz Ereğli ilçesi için 7 uygun yatırım alanı belirlenmiş ve bu alanlara yönelik yatırım fizibiliteleri hazırlanmıştır. Amaç, Zonguldak ilinde yapılacak yatırımları uygun alanlara yönlendirerek yerel potansiyeli harekete geçirmek, kaynak israfını azaltmak ve ekonomik kalkınmaya ivme kazandırmaktır.

Kamuoyunun bilgisine sunulan bu raporlar ile uygun yatırım alanlarının fizibilite düzeyine çıkarılması hedeflenmiştir. Ancak, nihai fizibilite statüsü kazanma açısından raporlar bazı belirsizliklere ve kısıtlara sahiptir. Bu belirsizlikler ve kısıtlar 3 ana başlık altında toplanabilir:

1. Projeyi uygulayacak yatırımcıların kimliği belli değildir. Bu durumda hazırlanan raporlarda zorunlu olarak standart bazı varsayımlardan hareket edilmiştir.

2. Hazırlanan projelerin ne zaman uygulanacağı hususu belirsizdir.
3. Yapılan fizibilite çalışmalarının destek dokümanlar ile kati hale gelmesi gerekmektedir. Gerekli

destek dokümanlar arasında bazı projelerde yasal olarak Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) veya Ön-ÇED raporu hazırlanması, ilave pazar etütleri yapılması gibi dokümanların hazırlanması gerekli olabilecektir.

Bu belirsizlikler ve kısıtlar altında hazırlanan raporlarda duyarlılık analizleri yapılması, gelecekte ortaya çıkabilecek değişimlere karşı raporların kullanım değerini artırıcı olumlu bir unsur olarak görülmektedir. Ancak, yukarıda açık bir şekilde ifade edilen kısıtlar altında hazırlanan fizibilite çalışmalarının, özel sektör için yol gösterici bir doküman olarak değerlendirilmesi ve uygulama aşaması öncesinde yukarıda sözü edilen konularda ilave çalışmalar ile raporların güncelleştirilmesi gerekmektedir.

5

3. ÇALIŞMA ÖZETİ

YATIRIM BİLGİLERİ BİRİM Yatırım Konusu –

AÇIKLAMA

2000 ton kapasiteli demir çelik döküm üretimi

Üretilecek Ürün/Hizmet –

Alaşımlı, alaşımsız döküm 24.51.00 Demir dökümü

NACE Kodu

24.52.00

Çelik dökümü

Karadeniz Ereğli 12
50%
1.260

29 3.806.472 3,44 31,36% 340.823.600

GTİP No –

Yatırım Yeri –

Yatırım Süresi Ay

İlk Faaliyet Yılı İtibariyle Kapasite Kullanım Oranı

İlk Faaliyet Yılı İtibariyle Tesis Kapasitesi

İlk Faaliyet Yılı İtibariyle İstihdam Kapasitesi

% Adet/Yıl Kişi

Toplam Yatırım Tutarı TL Yatırımın Geri Dönüş Süresi Yıl Sermayenin Karlılığı % 15 Yıllık Net Bugünkü Değer TL

6

4. PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARLAMA PLANLAMASI

4.1. PAZAR VE TALEP ANALİZİ

Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların eritilerek, kalıplama tesislerinde hazırlanmış kum, seramik veya metal kalıplar içerisinde şekillendirilmesi veya özel ısıl işlemler ile değişik mekanik özellikler kazandırılmak sureti ile tüm sanayi sektörlerinin ihtiyacı olan pik döküm, çelik döküm, sfero döküm ve temper döküm türündeki ürünleri ham döküm, işlenmiş döküm ve mamul olarak üreten bir sanayi sektörüdür.

Demir ve Çelik Döküm Sanayi üretmekte olduğu pik döküm, çelik döküm, sfero döküm ve temper döküm türündeki 4 ana mal ile inşaat ve hafriyat makineleri sanayi, otomotiv ve tarım makineleri sanayi, dayanıklı tüketim malları sanayi, genel makine imalat sanayi, demir-çelik sanayi, ulaşım sanayi, çimento ve toprak sanayi, maden ve cevher hazırlama sanayi, kimya ve petro kimya sanayi ve savunma sanayine hizmetler vermektedir. Döküm sektörü GTİP numaraları ürünlerin yöneldiği sektörlere göre aşağıda verilmektedir.

Otomotiv Sanayii

840690 Buhar türbinlerinin aksam ve parçaları 840991 İçten yanmalı pistonlu motorların aks.-parç. 840999 Dizel-Yarı Dizel motorların aksam-parçaları 870840 Vites kutuları
870850 Diferansiyelli hareket ettirici akslar
870860 Taşıyıcı akslar ve bunların aksam-parçaları 870870 Tekerlekler-bunların aksam ve parçaları 870893 Debriyajlar-bunların aksam ve parçaları 870899 Kara taşıtlarının diğer aksam-parçaları 870990 Kısa mesafe eşya taşıtlarının aksam-parçaları

Makine Sanayii

730711 Dövülemeyen dökme demirden boru bağlantı parçaları 730719 Dövülebilen dökme demirden diğer boru bağlantı parç. 732190 Demir/çelikten soba, ocakları vb.’nın aksam ve parç. 732211 Dökme demirden radyatörler, aksam ve parçaları 732421 Dökme demirden küvetler ( emaye olsun, olmasın ) 732510 Dövülmeyen dökme demirden eşya

84031010 Dökme demirden merkezi ısıtma kazanları

İnşaat Sanayii

732591 Öğütücü bilyalar-öğütmeye mahsus benzeri eşya

732599 Dövülebilen dökme demirden diğer dökme eşya

841391 Pompaların aksam-parçaları

841490 Hava-gaz pompası,kompresörü,vantilatör vb.aks.-prç

7

843141 Kovalı,kürekli,kepçeli,kıskaçlı vb.mak.aks.-parç.

843142 Buldozer-angledozer bıçakları

843149

Diğer ağır iş makina-cihazlarının aksam ve parçaları

843290 Tarla,bahçe-ormancılık makina-cihazlarının aks.-parç.

843790 Tohum-tane öğütme,işleme makina-cihazl. aks.-parç.

845490 Tav ocakları,döküm potaları, külçe kalıpları aks.-parç.

846600 84.56 ila 84.65 pozisyonlarındaki makinaların aks.-prç.

847490 Toprak,taş,cevher vb.ayıran,yıkayan vb.mak.aks.-prç.

848180 Diğer muslukçu eşyası

848190 Muslukcu, borucu eşyası aksam-parçaları

Çelik Sanayii

720510 Granüller; demir veya çelikten

845530 Hadde silindirleri

848079 Kauçuk/plastik için döküm kalıplar

Döküm Borular

730300

Dökme demirden tüpler, borular, içi boş profiller

Diğer

841790 Fırınlara ait aksam-parçalar

841899 Soğutucu/dondurucu-ısı pompalarına ait aks.prç.

842290 Yıkama, doldurma, etiket, mühürleme vb.mak.aks.-parç

848050 Cam kalıpları

850300

Elektrik motor, jeneratör, elektrojen grupları aks.-prç.

4.1.1. SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

Dünya’da 7-8 bin yıllık bir birikimi içeren döküm sanayi, asıl gelişimini 19. ve 20. yüzyıllarda “Sanayi Devrimi” ile yaşamıştır. Gelişen otomotiv sanayi ile yıllık 80 milyon ton seviyelerinde üretime ulaşmıştır. Bu büyümede, klasik pik döküm yerine geliştirilen çelik, sfero, alüminyum ve magnezyum malzemelerin dökümü de önemli bir rol oynamıştır.

Cumhuriyet devri ile birlikte, döküm sanayi, küçük atölyeler ve loncalar düzeninden çıkarak, büyük ölçekli sanayi kuruluşları şeklinde gelişmiş ve İstanbul, Bursa, Adapazarı üçgeni ile Ankara, Eskişehir, Konya, İzmir, Denizli, Samsun, Trabzon, Kahramanmaraş ve Gaziantep gibi birçok şehir önemli üretim merkezleri olmuştur.

Türkiye döküm üretimi 2012 yılı rakamları itibari ile Almanya, Fransa ve İtalya’yı takiben Avrupa’da 4. sıraya yerleşmiş olup dünyanın önde gelen döküm üreticileri arasında yükselmeye devam etmiştir. Sektör, 2011 yılı dünya sıralamasında ise 13. sıradadır. (AFS Modern Casting Census, 46)

8

Hammadde-nihai mamul fiyatları arasındaki farkın kapanması, İsdemir grevi, enerji kesintileri ve küresel piyasalardaki daralmanın etkisi ile 2013 yılında Türkiye’nin gerçekleştirdiği ham çelik üretimi, bir önceki yıla kıyasla % 3,4 düşüşle 34.65 milyon ton seviyesinde kalmıştır. 2013 yılında Türkiye’nin kütük üretimi % 2,8 düşüşle 26,29 milyon tona, slab üretimi de % 5,3 düşüşle 8,36 milyon tona gerilemiştir. Hurda fiyatlarındaki dalgalanmaların etkisi ile elektrik ark ocaklı tesislerin ham çelik üretimi 2013 yılında % 6,9 düşüşle 24,72 milyon tona gerilerken, entegre tesislerin ham çelik üretimi % 6,5 artışla 9,93 milyon tona ulaşmıştır.

Aralık ayında, entegre tesislerin ham çelik üretimi, önceki yılın aynı ayına kıyasla %11,6 artışla 952 bin tona ulaşırken, elektrik ark ocaklı tesislerin ham çelik üretimi % 2,3 düşüşle 1,94 milyon ton seviyesinde kalmıştır. Entegre tesislerin Aralık ayında gerçekleştirdikleri ham çelik üretim miktarı, Kasım ayına kıyasla % 6,6 oranında artışı ifade ederken, EAO bazlı tesislerin ham çelik üretimleri, Kasım üretimine göre % 10,1 oranında dikkat çekici bir düşüşe işaret etmiştir. 2012 yılında, demir – çelik döküm sanayinde 780 kuruluş, demir dışı döküm sektöründe ise 350 kuruluş faaliyet göstermektedir. Alüminyum dökümde faaliyet gösteren 171 firma bulunmaktadır. Bunlardan 42 tanesi KOBİ olup bünyelerinde 30 ile 100 kişi arasında işçi çalıştırmaktadır. Bu işletmelerin yanı sıra, 100’ü aşkın küçük atölye şeklinde aile işletmesi mevcuttur. Zamak dökümde faaliyet gösteren işletmelerin büyük çoğunluğu (136) mikro işletmelerden oluşmaktadır, 21 tanesi de KOBİ ölçeklidir.

Dünya Çelik Derneği (worldsteel) verilerine göre 2013 yılında gelişmiş ekonomilerde yaşanan krize rağmen, Çin’in etkisiyle küresel ham çelik üretimi bir önceki yıla kıyasla % 3,6 artışla 1,61 milyar tona ulaşmıştır.

Küresel çelik endüstrisinin lokomotifi durumunda olan Çin’in 2013 yılındaki ham çelik üretimi, 2012 yılına kıyasla % 7,5 artışla 785,87 milyon tona ulaşmıştır. 2013 yılında ham çelik üretimi %3,3 artışla 110 milyon tona ulaşan Japonya’nın ardından, dünyanın en büyük ekonomisine sahip ABD’nin ham çelik üretimi % 2 düşüş göstererek 86,95 milyon ton seviyesinde kalmıştır.

Dünyanın en büyük çelik üreticileri listesinde Türkiye’nin dışında Alman çelik endüstrisi de Aralık ayında hız kesmiştir. Söz konusu dönemde Almanya’nın ham çelik üretimi, önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 5,8 düşüşle 3,45 milyon tona gerilerken Ukrayna’nın ham çelik üretimi % 6,3 artışla 2,71 milyon tona ulaşmıştır. (Türkiye Çelik Üreticileri Derneği, Özel Haber)

Döküm Sanayi sektöründeki yapı, büyük sanayi kuruluşları, KOBİ’ler ve mikro işletmeler olmak üzere üç ana grup altında incelenmektedir:

9

Büyük Sanayi Kuruluşları: 80’li yıllardan itibaren yurdumuzda yatırımları artan otomotiv ve sanayi yatırımlarına paralel olarak önde gelen holdinglerin ve yerli girişimcilerin yeni yatırımları ile beraber, mevcut işletmelerinde büyüyerek 20.000 tonun üzerinde yıllık kapasiteye ulaşan büyük çoğunluğu demir grubu dökümhaneleri olan tesislerimizdir. Miktar olarak çıktılarının çoğunluğu otomotiv, kamyon ve beyaz eşya sektörleridir.

Otomotiv ve benzeri ana sanayiler, küresel rekabet nedeniyle kendi fiyatlarını düşürmek ve/veya kar marjlarını yükseltmek için, sistem teslimatçılarına fiyat baskısı yapmakta, bu baskı ise, döküm sanayi gibi diğer alt sanayicilere yansımaktadır. Sonuç olarak, alt sistemlerin büyük bir kısmını oluşturan basit dökümler, ağırlıklı olarak daha ucuz işgücünün ve devlet desteklerinin olduğu 3. ülkelerden tedarik edilmeye başlanmıştır. Otomotiv sanayicileri, hangi ülkede üretim yapıyorlarsa, alt sistem üreticilerini de yanlarında istemektedir. Alt sistem üreticileri ise, döküm taleplerini gittikleri ülkelerden temin etmekte veya mevcut üreticilerinin bu ülkelerde stok tutma sureti ile JIT (just in time) teslimat yapmalarını talep etmektedir. Alt sistem konusundaki bu beklentiler, ana üreticilerin yatırım kararlarında yönlendirici rol oynamaktadır.

KOBİ’ler: KOBİ tanımına giren ve sektör firmalarının sayıca çoğunluğunu temsil eden işletmeler grubudur. Birçoğu bireysel atölyelerin büyümesi ile pazarda payını artırmış, son 10 yıl içinde ihracata başlamış, sermaye birikimini yatırıma yönlendiren firmalarımızdır. Müşteri profilleri ve üretim yetenekleri çok geniştir.

Orta-uzun vadede KOBİ’lerin otomotiv ve benzeri sanayiye gerek finansman yapısı, gerek kalite ve gerekse istenilen sertifikalar nedeniyle yüksek serilerde ürün vermesi beklenmemelidir. Bu işletmeler makine imal ve inşaat sektörü gibi kısa serili, değişik malzemelerden değişik ağırlık ve parça türlerinde ve özellikle çok fazla fiyat baskısı olmayan sektörlere yönelik üretim yaparak gelişmelerini sağlayacaktır. Bu işletmelerin rekabetçi olabilmeleri için bir alternatif ise, kendi dizayn ettikleri / geliştirdikleri bir vitrin malını nihai tüketiciye yönelik olarak üretip, monte ederek pazarlamalarıdır.

Kümelenmeler – Konya Örneği: 2009 yılında AB proje desteği ile sektörde “Döküm Kümelenmesi” yapısına gidilmiş ve proje Konya’da yürütülerek gerekli altyapı hazırlanmıştır. Ortak teknik ve idari eğitimler ile küme, rekabeti arttıracak faaliyetler yapmaktadır. Kümelenme çıktıları takip edilerek sektöre dönük nihai bir değerlendirme yapılabilecektir.

10

Mikro İşletmeler: Çok küçük aile işletmeleri olup dökümü zanaat olarak yürütmektedir. Yurt sathında yaygın olarak bulmak mümkündür. Rekabet güçleri çok zayıftır. Uzun vadede, 2–3 kişilik bu tarz aile dökümhanelerinin sayıları önemli ölçüde azalacaksa da, yedek parça gibi mamuller için her şehirde mikro boyutta 3–5 tane dökümcünün kalması beklenmelidir.

Mikro işletmeler, yüksek genel giderleri, teknolojik yatırım yapmaya elverişsiz finansal yapıları, nakit akış problemleri ve yönetimin sadece aile üyelerinden oluşması gibi birçok nedenle, hem üst kategorideki otomotiv sektörüne hem de bir alt kategorideki tüketim sektörüne uzun süreli hizmet ve ürün vermekte zorlanmaktadır. Bu işletmeler, sermaye arttırarak ve teknik altyapılarını geliştirip yapısal değişiklikle büyüyerek bir üst kategoriye geçebilir, daha da küçülüp niş/dar pazarlarla yetinebilir ya da dünyadaki birçok benzerleri gibi pazardan çekilmek zorunda kalabileceklerdir.

Sektörde çok farklı teknik ve ticari özellikte işletmeler bulunmaktadır. 2012 yılında, demir – çelik döküm sanayinde 780 kuruluş, demir dışı döküm sektöründe ise 350 kuruluş faaliyet göstermektedir. Alüminyum dökümde faaliyet gösteren 171 firma bulunmaktadır. Bunlardan 42 tanesi KOBİ olup bünyelerinde 30 ile 100 kişi arasında işçi çalıştırmaktadır. Bu işletmelerin yanı sıra, 100’ü aşkın küçük atölye şeklinde aile işletmesi mevcuttur. Zamak dökümde faaliyet gösteren işletmelerin büyük çoğunluğu (136) mikro işletmelerden oluşmaktadır, 21 tanesi de KOBİ ölçeklidir.

Tablo 1. Döküm Sektöründe Faal Kuruluş Sayıları – (2013 Mart)

Üretim Cinsi

Pik/Sfero/ Temper
Döküm
Çelik Döküm
Alüminyum 21 Zamak 4 Bakır Alaşımları 2 TOPLAM 72

Toplam Kuruluş Sayısı

680

Kamu & Askeri Tesisler 4

Özel Sektör
KOBİ Mikro

238 410

37 41 42 107 21 136

69 344 703

Kaynak: TÜDOKSAD

Döküm sanayi, 2012 yılında
faaliyet gösteren kuruluşlar 2012 yılında yaklaşık 27.000 kişiye; demir dışı döküm sektöründeki işletmeler ise 6.000 kişiye iş imkânı sağlamıştır. Sektördeki mavi yakalı sayısı 19.300 kişidir, bunların %67,4’sı ise kalifiye elemandır. Grafik 1’de görülebileceği gibi, sektördeki üretim artışına bağlı olarak istihdam da yükselmiştir. Gerçekleştirilen yeni kapasite yatırımları ile kişi başına düşen döküm üretimi de artmaktadır.

Büyük

28 17

298 1 171 161

118 8 1127

33.000 kişiye istihdam yaratmıştır. Demir – çelik döküm sanayinde

11

Tablo 2. Döküm Sektöründe İstihdam (2013)

İşgücü

Yüksek Öğrenim Teknik
İdari
Orta Öğrenim Teknik

Memur
Mavi Yaka – İşçi Kalifiye
Düz
TOPLAM

Kişi Sayısı

3.200 2.200

6.000 2.300

13.000 6.300 33.000

Kaynak: TÜDOKSAD

2011 yılında başlayan Türk Döküm Envanter Projesi kapsamında mevcut ve toplanan bilgiler ile 2011 yılı sonu itibariyle 1946 adet döküm işletmesi tespit edilmiştir. Projenin ikinci fazında ise bu işletmelin faaliyet, kapasite, istihdam bilgileri sorgulanmaya başlanmıştır.

Coğrafi dağılım itibariyle, özel sektöre ait işletmelerin büyük kısmı İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Bursa, Eskişehir, Bilecik ve Samsun yörelerinde bulunmaktadır. Küçük atölyeler ise, başta İstanbul, Konya, Ankara, Bursa, Eskişehir ve Gaziantep olmak üzere, tüm illerimize dağılmış durumdadır.

Envanter çalışmasının ilk fazında elde edilen şehir bazında dökümhane sayıları: İstanbul (758)
Konya (368)
Ankara (248)

İzmir (139) Kocaeli (68) Bursa (57) Gaziantep (41) Adana (34) Eskişehir (29) Kayseri (24) Samsun (16) Adapazarı (13) Manisa (12) Çorum (11)

12

Denizli (9)
Balıkesir, Elazığ, Sakarya (8)
Zonguldak (7)
Mersin, Tekirdağ (6)
Bilecik, Sivas, Trabzon (5)
Düzce, Kırıkkale, Kütahya (4)
Bolu, Burdur, Çankırı, Karabük, Kastamonu, Kırklareli, Kırşehir, Malatya (3)
Afyon, Aydın, Batman, Diyarbakır, Isparta, İskenderun, K.Maraş, Mardin, Şanlıurfa (2) Aksaray, Erzurum, Hatay, Nevşehir, Osmaniye, Tokat, Sinop (1)

Sektörün en önemli maliyet girdileri olan elektrik, pik demiri ile ferro alyajların ticareti ile mamul satışlarının ana sanayi firmalarına kayıt dahilinde satılması nedeniyle sektörde kayıt dışılığın %5’in

1

Döküm üretim yöntemi modern sanayileşme eğilimleri ile makineleşme yolunda ilerlese de, temelinde kişisel bilgi ve tecrübe çok önemli bir unsurdur. Mesleğin zanaat özelliğinden dolayı iyi yetişmiş nitelikli insan gücüne ciddi ihtiyaç vardır. Bu nedenle, makineleşmeye rağmen sektörel büyüme trendi paralelinde istihdam ihtiyacı da artırmaktadır. Ancak kişi başı verimlilik düzeyi henüz istenen seviyeye ulaşmamıştır. Diğer işgücü gruplarında ihtiyaçtan daha fazla arz bulunmasına rağmen, döküm sektöründe teknisyen (orta teknik) seviyesinde ve yönetim ile üretim arasında görev yapacak ara teknik eleman ihtiyacı artarak devam etmektedir.

Yabancı Sermayeli Kuruluşlar: Döküm sektörüne tesis, ekipman ve/veya hammadde sağlayan uluslararası tedarikçi kuruluşların son yıllarda Türk pazarına ilgisinde artış gözlenmektedir. Bu eğilim tedarikçi kuruluşlardaki yabancı sermayeli firma sayısında da artışa neden olmuştur. Döküm sektöründe faaliyet gösteren şirketlerden 5 tanesi (Çelik Granül, Componenta, Hayes Lammerz, Federal Mogul ve EGO) yabancı sermayelidir. Inductotherm, Foseco, Laviosa, Süd Chemie, Hüttenes Albertus, ASK, Amcol ve Magma firmalarının yatırımlarına ek olarak, raporun hazırlandığı tarihlerde edinilen bilgilere göre, bu alanda Türkiye’de yatırım yapmayı planlayan yabancı kuruluşlar Furtenbach, Dubal, Alcan’dır.

1 TÜDÖKSAD, Türk Döküm Sanayi, 2012

altında olduğu öngörülmektedir.

13

4.1.2. PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE PROFİLİ

Döküm Sanayinde Üretim Kapasitesi ve Miktarı

Türkiye’deki değişik yapıdaki döküm işletmeleri, 2012 yılında ortalama 78% kapasite ile çalışmışlardır. Kapasite kullanımı, demir döküm sanayiinde %80, çelik dökümde %65, demir dışında ise %80 olarak gerçekleşmiştir. Türkiye’de döküm sektöründe 2011 yılında toplam 2,58 milyar Euro kıymetinde 1.433.050 ton üretim yapılmıştır.

Çelik dökümhanelerinin çoğunluğu çimento ve altyapı sanayinde aşınma parçaları üretmekte olup 5 firma büyük çelik parça (15 ton ve üstü) dökümü konusunda uzmanlaşmıştır. Alüminyum döküm temel olarak yüksek basınç ve alçak basınç olmak üzere ikiye ayrılır. Yüksek basınçlı döküm yatırımları yüksek kapasiteli tesisler olup otomotiv ve beyaz eşya sanayine üretim yapmaktadır.

Dünyada otomotiv ve benzeri endüstrilerde artık direkt olarak döküm alınmamakta, komponent ve sistem satın alınmaktadır. Bu nedenle bir zamanlar birinci kademe teslimatçı olan döküm imalatçıları, ikinci veya üçüncü kademe teslimatçı haline gelmişlerdir.

Tablo 3. Yıllara Göre Üretim Miktarları

Yıl 2009 ton 456.000 352.000 2.000

Yıl 2010 ton 591.000 423.000 4.700

Yıl 2011 ton 625.000 480.000 5.500 152.000 170.550 1.433.050 33.000

Yıl 2012 ton 610.000 502.000 8.000 140.000 185.000 1.445.000 33.000

Değ. %

-2,4 4,6 45,5 -7,9 8,5 -0,8

Yıl 2012 ton

370 410 182 962

Pik Döküm
Sfero Döküm
Temper
Çelik 98.000 124.000

Demir Dışı

Toplam

Çalışan sayısı

Mikro Orta Büyük Toplam

122.000 149.000

1.030.000 1.291.700

25.000 30.500

Kaynak: TÜDOKSAD

Faal Dökümhane Sayısı

Yıl 2009 ton

410 400 142 952

Yıl 2010 ton

374
381
148
903
Kaynak: TÜDOKSAD

Yıl 2011 ton

440 423 177 1040

14

Alt Sektörler İtibariyle Değerlendirme

Döküm sektörü, temel metalürjik özelliklerine göre demir (pik, sfero, temper), çelik, demirdışı – bakır ve alüminyum alaşımları dökümü ve özel dökümhaneler olmak üzere dört ana grupta incelenebilir.

Demir Döküm Sanayi: Sektörün en yaygın ve eski üretim alanıdır. Özelikle otomotiv sanayine çalışan çok modern ve yeni yatırımlar dikkati çekmektedir. Önemli bilgi birikimi ile teknik ve idari tecrübeye sahiptir. 2012 yılında; 610.000 ton pik, 502.000 ton sfero ve 8.000 ton temper olmak üzere toplam 1.120.000 ton üretim gerçekleşmiştir (Grafik 7).

DISA ve Yüksek Seri Dökümhaneleri: Büyük çoğunlukla otomotiv ve beyaz eşya sektörlerine üretim yapan bu kümenin önde gelen dökümhaneleri Componenta, Demisaş, Trakya Döküm, Erkunt, EKU, Ferro Döküm, Atikmetal-Akdöküm, Hekimoğlu, Adarad, BMC, Entil, Toprak, Aydöküm, Çemaş, Hema firmaları olup, bu 15 firma Türkiye döküm üretiminin % 62’sini üretmektedir.

Düktil Boru Üretimi: 2005 yılında Samsun’da tamamlanan yatırım ile düktil demir boru ve boru bağlantı parçaları Türkiye’de ilk olarak uluslararası standartlara uygun olarak imal edilmeye başlamıştır. Bu borular içme suyu isale hatları ve şebekelerinde kullanılmakta, yüksek basınca dayanımı, yüksek mukavemeti ve içme suyuna uygun kaplaması ile birçok ülkede yerel idarelerce tercih edilmektedir. Bu fabrikamızın üretime başlaması ile yurt dışına kaynak aktarılarak ithal edilen bu ürün yerli olarak temin edilmeye ve ihraç edilmeye başlamıştır.

Büyük Parça Dökümhaneleri: Sanayinin gelişimi ve yurtdışı pazar talepleriyle gelişen büyük parça dökümü son 8 yılda hızlı gelişme göstermiştir. Yüksek karlılık oranları ve pazar talebi firmalarımızı bu alana yönlendirmiştir. Makine ve tesis yatırımları ile beraber gelişmiş teknoloji ve bilgi birikimi gerektirmekte olan bu alan üretim artış göstermektedir. Tek parça 15 tondan 150 ton’a kadar parça dökümü artık Türkiye’de yapılabilmektedir. Yatırımlar devam etmektedir.

Çelik Döküm Sanayi: Çelik döküm sektöründe, yüksek tecrübeye sahip kuruluşların yeni yatırımlar ile yurtiçi ve yurtdışına ciddi üretimler gerçekleştirdikleri gözlenmektedir. Çelik döküm firmalarımız Almanya’dan sonra Avrupa’nın en büyük kurulu kapasitesi ve fiili üretimini sağlamaktadır (Tablo 8). Ancak yaratılan katma değer henüz hedeflerin çok altında gerçekleşmektedir. Çelik döküm fabrikalarımız 2008 yılında 140.000 ton, 2009 yılında 98.000 ton, 2010 yılında 124.000, 2011 yılında 152.000 ve 2012 yılında ise 140.000 çelik döküm üretmişlerdir.

15

Türkiye Almanya’dan sonra Avrupa’nın en büyük ikinci çelik döküm üreticisidir. Ülkemizde planlanan ve gerçekleşen yoğun altyapı projeleri nedeniyle inşaat, madencilik ve enerji yatırımları için tüm bölgelerimize yayılmış durumda olan çelik dökümhanelerimiz üretim yapmaktadır. Sektörün önde gelen firmaları çoğunlukla Avrupa’ya ihracat yapmaktadır. Sektörde büyümenin kalite ve nitelikli alaşımlar yönünde olması hedeflenmektedir. Savunma sanayi ve demiryolu yatırımları ile beraber Türk makine imalat sektörünün gelişmesi de çelik döküm sanayinin büyümesine ivme kazandıracaktır. Çelik dökümhanelerimizden birisi devreye aldığı yeni AOD yatırımı ile sektörün eksikliğini çektiği düşük karbonlu alaşımlı çelik elde etmeye başlamıştır. 2013 yılında devreye girecek yeni VOD yatırımı ile Ankara’da bir tesisimiz özel alaşımlı ve yüksek nitelikli çelik dökümleri büyük boyutta yapabilecektir. Nitelikli çelik üretimi sektörün hedefi olup yeni yatırımlar bu yönde ilerlemektedir. İki tesisimizde yatay ve dikey santrifüj yöntemi ile çelik boru ve uygun parça dökümü yapılmaktadır.

Tablo 4. Avrupa Çelik Döküm Üretimi – 2011

Sıra

1 2 3 4 5

Ülke

Almanya
İtalya
Fransa Polonya Türkiye Kaynak: TÜDOKSAD

Ton

843.745 833.000 326.777 256.112 145.000

Demir Dışı Metallerin Dökümü: Bakır alaşımları, alüminyum zamak gibi hafif metallerin ergitilip dökülmesi sektörde Demirdışı metallerin dökümü başlığında değerlendirilmektedir.

Bakır alaşımları dökümü çoğunlukla makine komponentleri, pompa parçaları, gemi sanayi, sanat dökümleri, musluk ve bataryalar alanlarında yer bulmaktadır.

Yıllar içinde hafif metallerin üretim tekniklerinin gelişmesi ve sanayide daha çok pay alması ile alüminyum döküm sanayi hızlı gelişme göstermiş istatistiklerde ayrıca değerlendirilmeye başlamıştır.

Alüminyum Döküm Sanayi: Yurtiçi ve yurtdışı talebin önemli şekilde gelişmesi nedeniyle alüminyum döküm üretimi özellikle 2005 yılından itibaren önemli artış göstermiştir. Türkiye’nin 2012 yılı alüminyum döküm üretimi 157.000 tondur. Türkiye 2011 yılında gerçekleştirdiği 145.000 ton üretim ile AFS verilerine göre Avrupa’nın 5. büyük alüminyum döküm üreticisidir (Tablo 10). Yeni gelişmekte olan alüminyum dökümde özellikle yerli otomotiv sanayinin gelişmesi ve döküm ihracatında talep artışı nedeniyle önümüzdeki yıllarda daha hızlı büyüme beklenmektedir

16

Tablo 5. Yıllara Göre Demir Dışı Döküm Üretimi

Yıl (Ton)

  1. 1999  36.720
  2. 2000  40.000
  3. 2001  44.000
  4. 2002  45.000
  5. 2003  58.000
  6. 2004  72.000
  7. 2005  95.700
  8. 2006  117.000
  9. 2007  149.000
  10. 2008  155.000
  11. 2009  122.000
  12. 2010  149.000
  13. 2011  170.550
  14. 2012  185.000

Değişim %

28 9 10 2 29 24 33 22 27 4 21 22 14 8,5

Kaynak: TÜDOKSAD

Yeni gelişmekte olan alüminyum dökümde özellikle yerli otomotiv sanayinin gelişmesi ve döküm ihracatında talep artışı nedeniyle önümüzdeki yıllarda daha hızlı büyüme beklenmektedir.

Alüminyum sektöründe kapasite kullanım oranı %80 civarındadır. Ancak kapasite kullanım oranları ürün cinsine ve üretim proseslerine göre büyük değişiklikler göstermektedir.

Alüminyum döküm sektörünün yurtiçinde en önemli kullanım alanları şunlardır:

  • Otomotiv sanayi (alaşımlı jant, dişli kutuları, silindir kafaları)
  • Elektrikli aletler ve elektronik sanayi (elektrik motor gövde ve kapakları, buat kutuları, ceptelefonları, TV, video, müzik sistemleri)
  • Mobilya sanayi ( masa ve koltuk ayakları)
  • Beyaz ve kahverengi eşya (dişli kutuları, kapaklar, kulplar)Döküm sektöründe kullanılan birincil alüminyum hammaddeleri Rusya, Dubai, Bahreyn ve AB’den ithal edilmekte ikincil alüminyum ise iç piyasadan temin edilmektedir. Alüminyum döküm sanayinde makine parkının %70’i AB menşeli, %20’si yerli üretim, diğerleri ise Uzakdoğu menşelidir.

17

Tablo 6. Avrupa Alüminyum Döküm Üretimi – 2011

Sıra Ülke

  1. 1  Almanya
  2. 2  İtalya
  3. 3  Fransa
  4. 4  Polonya
  5. 5  Türkiye

Ton 843.745 833.000 326.777 256.112 145.000

Kaynak: TÜDOKSAD

Zamak Döküm: Zamak dökümhaneleri çoğunlukla KOBİ- mikro boyutlarında firmalardır. Temel müşterileri inşaat, mobilya, beyaz eşya, konfeksiyon ve çanta aksesuarları, kilit, elektronik / elektrik sanayi ile otomotiv sanayidir. Endüstriyel boyuttaki tesisler az sayıdadır. 2009 yılında yapılan araştırmada toplam 227 işletme tespit edilmiş olup küresel krizin etkisi ve alternatif plastik malzemelerin kullanımının artması ile pazarın ve sektörün küçüldüğü düşünülmektedir.

Bakır Alaşımları: Bakır ve Bakır alaşımları ve dökümlerinin miktarsal olarak büyük çoğunluğu santrifüj yöntemi ile dökülen yataklık bronz alaşımlarıdır. Sınırlı sayıda dökümhane el kalıplama maçalı parça dökmektedir. 4 dökümhane sanat dökümlerinde tecrübelidir. Üretimin büyük kısmı makine imalat sanayine yöneliktir. Sınırlı sayıda işletme özel alaşımlı malzemelerin dökümünü yapmaktadır. İhracat sınırlıdır. “Pres döküm” olarak adlandırılan dövme musluk ve armatür üretimi bu istatistiklerin kapsamı dışındadır.

Döküm İhracatı

Türk döküm sanayinin 2012 yılı direkt ihracatının toplam değeri (pik, sfero, temper, çelik, bakır alaşımları ve alüminyum döküm) 1.913.850.000 € (1,9 Milyar Euro) olarak gerçekleşmiştir. Türkiye döküm üretiminin miktar olarak %61’i ciro olarak ise %72’si 2012 yılında ihraç edilmiş ve toplam ihracatın %75’i Avrupa ülkelerine gerçekleşmiştir. Bu miktara yerli imal edilmiş araç, sanayi malı ve teçhizatta bulunan döküm parçalar dahil edilince sektörün ihracat tutarının 3 milyar €’yu geçtiği düşünülmektedir. 1995 yılından itibaren başlayan ihracat artışı ile sektör büyümesi hızlanmış, özellikle 1994 ve 2008 yılı krizleri Türk döküm sanayinde ihracatın önemini kanıtlamıştır. Çeşitli yurtdışı fuarlara katılım yoluyla yapılan yurtdışı satışlar, büyük birkaç işletmenin dışına çıkmış ve Anadolu’daki birçok döküm fabrikası da ihracat yapar hale gelmiştir. Emek yoğun bir sanayi olmakla birlikte yüksek teknoloji gerektiren ağır endüstri makineleri yatırımını da içerdiğinden dolayı özel önem taşıyan döküm sektörü, sanayileşme hamlesine paralel olarak gelişmeye açıktır. Otomotiv sanayinin gelişmesi ve montaj yerine yerli üretim ve işleme ağırlıklı yatırımların yapılması ile döküm sanayinde bu konudaki taleplerin de artması

18

beklenmektedir. Türk döküm sanayinin, Polonya, Hindistan ve Çin gibi diğer gelişmekte olan ülkeler ile düşük katma değerli ürünlerde rekabet etmek yerine, katma değeri daha yüksek ve gelişmiş ülkelerde üretilen ürünlere kayması ve bu segmentteki payını artırması gerekmektedir.

Döküm ürünleri ağırlık/kıymet oranı düşük ürünler olduğundan navlun bedeli dış ticarette önemli bir maliyet kalemi olmaktadır. Verimli demiryolu ve denizyolu taşımacılığı sektörün ihracat maliyetlerini düşürecek ve rekabet gücünü artıracaktır. Batı Avrupa ülkelerindeki pazarlardan uzaklığı nedeniyle, navlunun mal bedeli içindeki payı %10–15 seviyelerindedir. Otomotiv sektörüyle birlikte gelişen ve yatırımlarını artıran Türk döküm sektörü, otomotiv sektöründe yerli katkı oranının düşük seviyede kalması nedeniyle yurtdışına açılmış ve kapasite kullanımını yüksek tutabilmek için son 10–15 yıl içerisinde Avrupa ve ABD ile önemli ihracat bağlantıları gerçekleştirmiştir. Bu durum hem küresel teknolojiye ulaşabilmede hem de işgücünün uluslararası alanda tecrübe kazanmasında Türkiye lehine rol oynamıştır. Türk döküm sanayi ihracatında 2000 yılından itibaren sürekli artan bir gelişme trendi gözlenmektedir. İhracatın içinde AB ülkelerinin payı büyük bir yer tutmaktadır.

Tablo 7. Türk Döküm Sektörü Direkt İhracatının Yıllara Göre Gelişimi

Sfero Temper Çelik Demir Toplam Yıl Gri Döküm Döküm Döküm dışı İhracat

Toplam İhracat (Euro) 5.160.500 €

5.593.000 €

7.840.000 € 13.765.000 € 12.022.400 € 14.864.800 € 15.375.900 € 20.685.900 € 26.036.600 € 23.090.000 € 27.915.100 € 27.270.200 € 29.508.000 € 44.288.400 € 47.662.300 € 89.142.300 € 100.079.000 € 152.030.000 € 196.700.000 € 315.250.000 € 368.250.000 € 481.500.000 €

  1. 1979  3.845 0 0
  2. 1980  3.770 0 0
  3. 1981  5.100 00
  4. 1982  7.800 200 633
  5. 1983  7.540 322 335
  6. 1984  9.700 229 410
  7. 1985  8.400 232 540
  8. 1986  10.689 509 605
  9. 1987  18.234 705 657
  10. 1988  15.000 700 600
  11. 1989  17.189 2.200 711
  12. 1990  15.178 2.500 722
  13. 1991  14.420 2.400 780
  14. 1992  28.176 3.700 848
  15. 1993  28.176 6.072 1.097
  16. 1994  56.306 10.987 1.206
  17. 1995  61.900 14.870 1.302
  18. 1996  83.300 29.300 1.480
  19. 1997  98.000 39.000 1.840
  20. 1998  136.000 51.000 2.730
  21. 1999  153.000 55.000 3.210
  22. 2000  198.000 61.500 3.700

680

880 1.300 1.336 1.270 1.524 1.935 2.972 2.198 2.300 2.500 2.800 3.900 4.100 3.813 7.701 8.006 13.800 21.000 31.000 41.000 47.000

(Ton)

4.525 4.650 6.400 9.969 9.467 11.863 11.107 14.775 21.794 18.600 22.600 21.200 21.500 36.824 39.158 76.200 86.078 127.880 159.840

8.100 228.830

9.200 261.410 18.700 328.900

19

  1. 2001  211.000 72.000
  2. 2002  232.000 79.600
  3. 2003  251.500 87.000
  4. 2004  287.000 157.000
  5. 2005  295.000 190.000
  6. 2006  309.000 230.000
  7. 2007  340.000 260.000
  8. 2008  300.000 275.000
  9. 2009  278.000 260.000
  10. 2010  307.000 313.000
  11. 2011  320.000 310.000
  12. 2012  285.000 310.000

3.000 49.000
3.400 52.000
2.500 59.000
3.200 68.000
3.300 70.000
3.500 81.000
3.500 90.000
2.500 100.000 100.000 1.200 67.000 87.000 3.000 87.500 117.000 4.000 97.000 138.000 5.000 88.000 152.000

Kaynak: TÜDOKSAD

357.000 393.000 435.000 561.200 633.300 711.500 788.500 777.500 693.200 827.500 869.000 840.000

523.800.000 € 581.320.000 € 665.750.000 € 862.700.000 € 1.114.800.000 € 1.277.800.000 € 1.508.500.000 € 1.551.250.000 € 1.265.500.000 € 1.617.550.000 € 1.843.300.000 € 1.913.850.000 €

22.000 26.000 35.000 46.000 75.000 88.000 95.000

4.1.3. TALEBİ ETKİLEYEN UNSURLAR

Sektörel Hedefler:

Türk döküm sanayinin, son yıllarda ulaştığı büyüklüğü sağlıklı bir şekilde sürdürebilmek ve Avrupa ve dünya sıralamalarında daha yüksek seviyelere çıkabilmek için geliştirdiği sektörel hedefler aşağıdaki temel unsurlarla özetlenebilir:

  • Rekabet gücünün gelişmiş ülkelerdeki rakipleri seviyesine ulaştırılması,
  • Müşteri ve pazarın “tüm dünya” olduğu bilinci ile küresel oyuncu olunması,
  • Yüksek katma değerli ürünlere yönelme ve bunun gerektirdiği teknolojilerin kurulması,
  • Döküm ürünlerini, rakip ürünler karşısında avantajlı kılacak fonksiyona uygun en hafifparçanın üretilmesi için teknolojik araştırma ve yatırım yapılması,
  • Hızlı ürün devreye sokma ve dizayn yeteneği edinilmesi,
  • Nihai alıcı, döküm üreticisi ve ham ve yardımcı madde tedarikçilerinin ortak çalışmayürütmeleri,
  • Teknolojik gelişmelerin takip edilmesi ve bu gelişmelere öncülük edilmesi,
  • Kalite ve kalite güvenilirliğine her kademede önem verilmesi,
  • Rekabet gücünü korumak için ömrünü tamamlamış teçhizatın yenilenmesi,
  • E-iş enstrümanlarının ve internetin tüm süreçlere entegre edilmesi,
  • Firmalar arası iletişim ve işbirliklerinin artırılması,
  • Ar-Ge çalışmalarının artırılması,
  • Ekolojik gereklere uygun, çevreye saygılı üretim sistemlerin kurulması,

20

  • Toplam kalite anlayışının benimsenmesi ve uluslararası kabul görmüş üretim standartlarına uyum sağlanması,
  • Sosyal sorumluluk anlayışı ile çalışan haklarına duyarlı olunması,
  • İnsan kaynaklarının korunması ve gelişiminin desteklenmesi,
  • Önümüzdeki dönemde sektörde kar marjlarının azalması beklendiğinden, yatırım veişletme sermayesi için alternatif kaynak yaratma yollarının aranması.

    Sektörde Yeni Yönelimler

    Gelişen otomotiv sanayi ile birlikte, dünya döküm sektörünün üretimi 2011 yılında 100 milyon ton seviyesine ulaşmıştır. Bu büyümede klasik pik döküm yerine geliştirilen, çelik, sfero ve hafif metal malzemelerin dökümündeki artış da önemli bir rol oynamıştır.

    Dünya döküm üretiminde aşağıda özetlenen önemli değişiklikler gerçekleşmektedir:

    • Pik döküm sürekli pazar payı kaybetmekte, yerini sfero döküm türleri almaktadır.
    • Temper döküm üretimi sürekli bir şekilde azalmakta, kısa bir gelecekte spesifikfittings’den başka pazarının kalmayacağı düşünülmektedir.
    • Çelik döküm, özel alaşımlılar haricinde, pazarının önemli bir bölümünü sfero dökümekaybetmektedir. Bununla beraber ağır vasıta üretiminde çelik alaşımlarından parçaların

      otomotiv sektöründe kullanılmaya başlandığı izlenmektedir.

    • Petrol fiyatlarının artması, araç kullanımında güvenlik ve kolaylık, tonaj tahdidi gibinedenlerle alüminyum, magnezyum, plastik ve kompozit malzeme kullanımlarının çoğalması ile araçların ağırlıkları giderek azalmaktadır. Otomotiv endüstrisinde araç ağırlıklarının azalması, alüminyum döküm parça kullanımını arttırmıştır.

      ABD ve Almanya gibi gelişmiş ülkeler değerlendirildiğinde, yıllık üretimlerinde sfero gibi yeni nesil teknolojik alaşımların çoğunluğu teşkil ettiği ve bu tip üretimlerin giderek arttığı gözlenmektedir. ADI (Austempered Ductile Iron) ve CGI (Compacted Graphite Iron) döküm yöntemleri de sektörde payını artırmaktadır.

      Dünyadaki döküm fabrikaları bir grup altında birleşme yoluna gitmektedir. Bu yönelim sonucunda 15–20 döküm fabrikasına sahip gruplar ortaya çıkmıştır. Bu gruplar dünyanın döküme talep olan yerlerinde stratejik döküm fabrikalarını satın alarak grup baskısı ile otomotiv ve benzeri sanayilerden önemli döküm siparişleri almaktadır. Sahipleri zaman içinde değişmekle birlikte beklenti bu grupların çoğalması ve büyümesi yönündedir. Son 3–4 yıldır zarar eden bu tarz grup döküm fabrikalarını, Hindistan sermayesi ile yatırım fon şirketlerinin satın aldığı gözlenmektedir.

21

Döküm Sektörünün Güçlü Yönleri (S)

 1.700.000 ton’luk kurulu kapasite,
 1.500 Milyar $ lk modern yatrm,
 Modern teknolojiye uygun rekabet gücü yüksek yeni tesisler,
 Genç, yetişmiş ve kalifiye insan gücü,
 Türkiye’deki yatrmlarn corafi dalmn uygunluğu,
 Ekonomik kriz dönemlerinde ayakta kalabilme gücü ve deneyimi,
 Y a b a n c d i l b i l g i s i v e b i l g i s a y a r , y a z ı l ı m kullanımının yoğunluğu,
 Kalite sertifikasyonuna sahiptesis sayısının yaygınlığı,
 hracat arzu ve bilgisi

Döküm Sektörünün Zayıf Yönleri (W)

 Pazar dalmnn otomotiv sektörü

yoğunluklu olması,
 Yurtiçi hammadde üretimi yetersizliği,
 Sermaye yetersizlii ve finansman maliyetlerinin yüksekliği,
 AR-GE faaliyetlerinin yetersizliği,
 Küçük iletmelerin kırılgan yapısı,
 Orta ve büyük iletmelerin büyüme zorunluluğu,
 Ana sanayi, komponent ve alt sistem üretim yatırımlarının yetersizliği,
 AB çevre standartlarna uyum konusundaki eksiklikler,
 Yurtiçi tesis, ekipman ve servis üretiminin yetersizliği,

Döküm Sektörü İçin Tehditler (T)

 Deeri yükselen Türk Liras,
 Düük personel verimliliği nedeniyle yüksek işçilik maliyetleri,
 Dş kaynağa bağlı yükselen enerji maliyetleri,  Yetersiz çevre mevzuat,
 Katçalma mevzuatından kaynaklı maliyetler.

Döküm Sektörü İçin Fırsatlar (O)

 Gelimiş bilgi teknolojileri altyapısı, bilgi teknolojilerinin yaygınlaşması,
 Avrupa’ya corafi yaknlk,
 Bölgesel otomotiv üretim üssü haline gelme eğilimi,

 Çok hzlüretime dönütürülebilecek mevcut kurulu kapasite,
Genç nüfus yapısı ve yetişmiş insan gücü.

4.1.4. REKABET YAPISI VE RAKİPLERİN ÖZELLİKLERİ

Döküm Sanayi sektörünün önde gelen firmaları, İstanbul Sanayi Odası’nın yıllık bazda yaptığı “Türkiye’nin 1. ve 2. 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması’nda her yıl sıralarını yükseltmektedir.

22

Tablo 8: İSO 1. ve 2. 500 Büyük Firma Araştırması – Döküm Firmaları Sıralaması

500 Büyük Kuruluş Sıra No

Kuruluşlar

Componenta Dökümcülük Tic. ve San. A.Ş.
CMS Jant ve Makina Sanayii A.Ş. Hayes Lemmerz İnci Jant Sanayi A.Ş. Erkunt Traktör San. A.Ş.

Trakya Döküm San. ve Tic. A.Ş. Cevher Döküm San. A.Ş.

Kuruluşlar

Demisaş Döküm Emaye Mam. San. A.Ş.
Ferro Döküm San. ve Dış Tic. A.Ş. Cevher Jant San. A.Ş. Çukurova İnşaat Mak. San. ve Tic. A.Ş.
Çelikel Alüm. Döküm İmal. San. Tic. A.Ş.
Akdaş Döküm San. ve Tic. A.Ş. Hisar Çelik Döküm San. ve Tic. A.Ş.

Kaynak: TÜDOKSAD

Üretimden Satışlar (Net TL) 2011

622.516.164

545.434.622 300.399.028 253.580.034

217.321.200

193.705.453

Üretimden Satışlar (Net TL) 2011

152.777.259

139.297.510 133.467.345

128.441.089

101.456.706

97.307.486 86.805.223

2011

2010 2009

112 145

132 158
254 314
313 523
364 393 514

220

209 444 –

402 480

463

İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No

2011

2010 2009

524 485

571 624 599 685

620 755 766 834

792 810 876 840

439

391 186

427 897

786 533

4.2. PAZARLAMA PLANI
4.2.1. HEDEF PAZAR VE ÖZELLİKLERİ

Döküm sektöründe üretilen ürünlerin cinsi, miktarı ve kaliteleri toplumların ekonomik yapılarına göre değişiklik göstermektedir. Sanayileşmekte olan toplumlarda, döküm ürünlerinin öncelikle konut, ulaştırma, kent altyapıları ve tarım aletleri alanlarında yoğunlaştığı görülmektedir. Sanayileşme olgusuna paralel olarak da döküm sektörü ürünlerinin alt yapılardan ziyade ara malı üreten, enerji, madencilik, kimya, ana metal sanayi gibi sanayi sektörleriyle madeni eşya, elektrikli veya elektriksiz makine imalatı, otomotiv, gemi gibi yatırım malları ve dayanıklı tüketim malları üreten sanayi sektörleri tarafından cins ve miktarı artarak talep edilmeleri söz konusu olmaktadır.

Döküm ürünleri hemen hemen tüm sanayi dallarında girdi olarak kullanılmaktadır ve bu nedenle dökümcülük imalat sanayi içinde son derece önemli bir yere sahiptir. Türkiye’de döküm sektörü, ürün geliştirmeden, prototipe, testlere ve nihai ürüne kadar geçen sürede teknik bilgi birikimi ve tesisleri ile başta makine, taşıt araçları ve savunma sanayi olmak üzere tüm üretim taleplerini karşılayabilecek yetenektedir.

23

Endüstri

Otomotiv
Tarım Araçları
Metalurji Sanayi
İnşaat Sanayi
Petrol Ve Kimya Endüstrisi Demiryolları
İşletme+Tekstil Tezgahları
Dökme Demir+Fittings
Ev Aksesuarları, Elektrik Cihazları Motor Parçaları
Diğer
Toplam

4.2.2.

Payı %

28 4 5 3 11 6 13 15 6 5 4 100

Tablo 9. Döküm Sanayinin Hitap Ettiği Endüstriler

HEDEF MÜŞTERİ GRUBU VE ÖZELLİKLERİ

Zonguldak ilinde kurulması planlanan “Döküm Tesisi” için öncelikle tarım aletleri üreticileri hedef müşteri grubunu oluşturmaktadır.

4.2.3. İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ DÜZEYİ
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

105 105 105 105 105 105 105 105 105 105 105 105 1.260

(*) Döküm sektöründe üretilen ürünlerin cinsi, miktarı ve kaliteleri toplumların sanayileşme düzeylerine göre değişim göstermektedir. Sanayileşme aşamalarına göre döküm ürünleri öncelikle konut, ulaştırma, kent altyapıları ve tarım aletleri alanlarında yoğunlaşmaktadır. Sanayileşme olgusuna paralel olarak da döküm sektörü ürünleri altyapılardan ziyade ara malı üreten; enerji, madencilik, kimya, ana metal sanayi gibi sanayi sektörleriyle madeni eşya, elektrikli veya elektriksiz makine imalatı, otomotiv ve gemi gibi yatırım malları ile dayanıklı tüketim malı üreten sanayi sektörleri tarafından cins ve miktarı artarak talep edilmektedir.

4.2.4. İLK FAALİYET YILINDA HEDEFLENEN SATIŞ FİYATI

4.750,00

(*)Döküm ürünleri genellikle siparişe göre üretilmekte olduğundan kuruluşun işletme aşamasında hangi sektörde yoğunlaşacağına göre maliyet ve satış fiyatları da değişecektir. Fizibilite aşamasında ortalama bir tarım aleti ürününün alaşımı ve buna göre belirlenen maliyeti ile fason döküm marjı dikkate alınarak satış fiyatı belirlenmiştir.

1. Yıl Toplamı

Ürünler/Aylar

Çelik Döküm

Ürün

Birim Satış Fiyatı TL

Çelik Döküm

24

4.2.5. DAĞITIM KANALLARI

Zonguldak ilinde kurulması planlanan “Döküm Tesisi” için sipariş üzerine fabrikadan satış yöntemi öngörülmüştür.

Aylar

Aktivite 1 Tutar

Aktivite 2

Yerel/Bölgesel TV

Toplam TL

1.000 1.250

2.500 4.000 500 3.000 500 1.500

500 1.000

500 1.000

500 1.500

500 1.000

500 1.000 500 1.500

500 1.000 500 3.000

20.750

4.2.6. PAZARLAMA/SATIŞ YÖNTEMLERİ

Tutar

1 Kartvizit 250

  1. 2  İnternet Sitesi
  2. 3  Ürün Kataloğu
  3. 4  Yerel/Bölgesel
  4. 5  Yerel/BölgeselReklamları
  5. 6  Yerel/BölgeselReklamları
  6. 7  Yerel/Bölgesel
  7. 8  Yerel/BölgeselReklamları
  8. 9  Broşür
  9. 10  Yerel/Bölgesel
  10. 11  Yerel/BölgeselReklamları
  11. 12  Ürün Kataloğu

Reklamları
1.500 Google Reklamları 2.500 Müşteri Ziyaretleri

TV Reklamları 1.000 Müşteri Ziyaretleri Gazete 500 Müşteri Ziyaretleri

Gazete 500 Müşteri Ziyaretleri TV Reklamları 1.000 Müşteri Ziyaretleri Gazete 500 Müşteri Ziyaretleri

500 Müşteri Ziyaretleri TV Reklamları 1.000 Müşteri Ziyaretleri

Gazete 500 Müşteri Ziyaretleri 2.500 Müşteri Ziyaretleri

Toplam
4.2.7. KURULUŞ YERİ SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLER

Batı Karadeniz Bölgesi, Zonguldak ile birlikte Zonguldak’ın ilçesi iken 1991 yılında il statüsüne kavuşan Bartın ve aynı şekilde Zonguldak’ın ilçesi iken 1995 yılında il statüsüne kavuşan Karabük illerini kapsamaktadır. 9.493,04km2 yüzölçümlü bölge; 2013 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre Zonguldak 601.567, Bartın 189.139, Karabük 230.251 olmak üzere toplam 1.020.957 nüfusa sahiptir. Buna göre Türkiye nüfusunun %1,34’ü Batı Karadeniz Bölgesi’nde yaşamaktadır. Bölge illeri içerisinde en fazla nüfusa sahip olan il Zonguldak iken en az nüfusa sahip olan il ise Bartın’dır.

25

Ulaşım

Hedef pazarımız olan Karadeniz Ereğli İlçesi ve yakın komşuları gerek Karadeniz’e kıyısının bulunması, gerekse Ankara ve İç Anadolu hinterlandına hitap etmesiyle önemli bir lojistik potansiyeline sahiptir. Ancak, sadece konum üstünlüğü rekabet için yeterli olmamakta, ulaşım ağlarının çeşitliliği ve entegrasyonu da büyük önem taşımaktadır.

Batı Karadeniz Bölgesi’nde denizyolu, demiryolu, karayolu ve havayolu ulaşım imkânlarının hepsi birlikte bulunmaktadır. Ulaşım ağının çeşitliliği açısından güçlü bir bölge olmasına rağmen, altyapı eksiklikleri ve diğer nedenlerle bölgede ulaşım ağlarının kullanımları yeterli düzeyde değildir. Bölgelerin temel altyapı imkânlarına sahip olması rekabet edebilirlik için gerekli olan ortamın mevcudiyeti açısından önemlidir.

Karayolu

Zonguldak, Karadeniz Bölgesi’nin karakteristik özelliği olan engebeli arazi yapısına rağmen ulaşım ağları çeşitliliği bakımından iyi bir konuma sahiptir. İstanbul, Ankara, Kocaeli gibi büyük merkezlere oldukça yakın mesafede bulunur. İstanbul-Ankara otoyolu bağlantısıyla rahatça ulaşılabilir. Ankara-İstanbul otoyoluna uzaklığı (Yeniçağa sapağı) 108km’dir.

Limanlar

Zonguldak Limanı
Erdemir Limanı
Ereğli Limanı
Ereğli Barınak Rıhtım İskelesi 200.000 ton/yıl

121.753 ton/yıl 16.500.000 ton/yıl 450.000 ton/yıl

Şu an yapım aşamasında olan Çatalağzı Limanı ve Filyos Vadisi Projesi kapsamında yer alan Filyos Limanı da, ilin deniz taşımacılığında ve ulaşım ağının entegrasyonunda önemli bir merkez olmasını sağlayacaktır.

Demiryolu

Zonguldak – Karabük Hattı 122 km, Ereğli – Armutçuk Hattı 14 km olmak üzere toplam 136 km demiryolu Zonguldak il sınırları içinde bulunmaktadır. Bu hat vasıtasıyla ilin Çankırı üzerinden Ankara’ya demiryolu bağlantısı da mevcuttur. Bu hatlarda yolcu ve yük taşımacılığı yapılmaktadır.

26

Bununla beraber Zonguldak’ın Ereğli ve Düzce üzerinden Arife’ye, böylece İstanbul’a bağlanması için önerilen Adapazarı-Karasu-Akçakoca-Ereğli-Zonguldak-Bartın güzergâhından oluşan 250 km’lik demiryolu hattı da proje aşamasındadır.

Zonguldak İlinin Sanayileşme Durumu:

Zonguldak ilinde sanayi siciline kayıtlı sanayi işletmesi sayısı 230’dur. Toplam sanayi işletmesi içerisinde %0,2’lik bir oran ile sanayisi gelişmekte olan illerimiz arasında yer almaktadır.

Zonguldak İlinde Sanayi İşletmelerinin Sektörel Dağılımı:

Zonguldak ilinde bulunan sanayi işletmelerinin sektörel dağılımına bakıldığında ilk 5 sektör şu şekildedir:

Sıra No

1 2 3 4 5

Sektör Büyüklüğü

Kömür ve linyit çıkartılması %16 Gıda ürünlerinin imalatı %12 Diğer metalik olmayan mineral ürünleri imalatı %9 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı, Makine teçhizatı hariç %8 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı %7

Sanayi sicil kayıtlarına göre, Zonguldak ilinde kayıtlı işletmelerde çalışan personel sayısı toplamda 26.345 kişidir.

15 sanayi işletmesinde AR-Ge birimi, 45 sanayi işletmesinde Kalite Kontrol birimi bulunmaktadır. İlde bulunan sanayi işletmelerinin % 36’sı mikro ölçekli, % 46’sı küçük ölçekli, %12’si orta ölçekli, % 6’sı büyük ölçekli işletmelerdir (Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı-81 İl Durum Raporu, 2012)

27

5. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ PLANLAMASI

5.1. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ TEMİN KOŞULLARI

Türk döküm sektörünün üretimde kullandığı pik demir, metalik hurda, ferro alyajlar ve bağlayıcılar gibi bazı hammaddeler hem yerli, hem dış piyasadan, yüksek kaliteli alaşımlı primer alüminyum ise sadece yurtdışından temin edilmektedir.

Ham ve Yardımcı Maddeler

Metalik Hammaddeler

Demir ve Çelik Döküm sektöründe kullanılan en önemli metalik hammaddeler, pik ve çelik hurdasıdır. İndüksiyon ocaklarında kullanılan hammaddenin hemen hemen tamamı çelik hurdasıdır. Bu bakımdan hurdanın kalitesi çeliğin verimliliğini doğrudan etkilemektedir.

Çelik dökümhanelerinde kullanılan başlıca hurdalar ingot kesim artıkları, standart dışı boyuttaki ürünler, kenar ve uç kısım artıkları kontrolde kullanılan numune artıkları ve toplama olarak çeşitli hurdalar kullanılmaktadır.

Ferroalyajlar; ferro-silis, ferro-mangan, ferro-krom, ferro-vanadyum, nikel gibi demir alaşımlarının hepsine birden ferro alyaj deyimi kullanılmaktadır. Ferro alyajlar demir çelik sanayinde önemli mitarlarda kullanılan vazgeçilmez elementleridir. Bunlardan ferro krom Elazığ’da ve Antalya’da bulunan tesislerden, diğer ferro alyajlar ise genelde ithal edilmektedir.

2013 yılında döküm sektöründe kullanılan metalik hammadde (pik, hurda sac, ferro alyajları – FeSi, FeMn, FeCr, FeMo) Türk Lirası fiyatları açısından genel olarak yükselen bir seyir izlemiştir.

Pik: Yıla 850 TL/ton seviyelerinden başlayan çelik, pik, ilk çeyrek sonunda en yüksek 857 TL/ton seviyesine ulaştı. Çelik pik ton fiyatı yı lsonunda 990TL/ton’a çıkmış ve yılın sonuna dek bu seviyelerde kalarak yılı tamamlamıştır. 2013 yılı ortalama çelik pik fiyatı 919 TL/ton’dur.

Hurda Sac: Hurda sac fiyatlarının 2013 yılı boyunca tam bir “W” şeklinde inişli çıkışlı bir seyir izlediği gözlenmektedir. Yılın başında 815 TL olan ton fiyatı, pik fiyatına paralel bir düşüşle 1. çeyrekte 804 TL’ye düşmüştür. Fiyat bu noktadan sonra 6. ayın sonuna dek artış göstererek yılbaşı değerlerine gelmiştir. 2013 yılı ortalama fiyatı 841 TL/ton’dur.

28

Sfero Piki: 2013 yılına 1.054 TL/ton olarak başlayan sfero piki yılın ortalarına doğru düşüş göstermiştir. Yılsonuna doğru fiyatı artmış ve 2013’ü 1137TL/ton’da tamamlamıştır. 2013 yılı ortalama fiyatı 1.069TL/ton’dur.

Hematit Pik: 2013 yılına 938TL/ton olarak başlayan hematit pik yılın ortalarına doğru düşüş göstermiştir. Yılsonuna doğru fiyatı artmış ve 2013’ü 1.130TL/ton’da tamamlamıştır. 2013 yılı ortalama fiyatı 1.021TL/ton’dur.

Sfero Döküm:2013 yılında 935 TL/ton fiyatıyla piyasada yer bulan sfero döküm, çok dalgalı bir seyir izlemeyerek 2013 yılı ortalama fiyatına bakıldığında, 955TL/ton ile alıcı bulmuştur.

Pik Döküm: 2013 yılına 855TL/ton olarak başlayan pik döküm yılın ortalarına doğru düşüş göstermiştir. Yılsonuna doğru fiyatı artmış ve 2013’ü 983TL/ton’da tamamlamıştır. 2013 yılı ortalama fiyatı 906TL/ton’dur.

Çelik Döküm: 2013 yılına 815TL/ton olarak başlayan çelik döküm, yıl boyunca dalgalı bir seyir izlemiştir. Yıl sonuna doğru fiyatı artmış ve 2013’ü 905TL/ton’da tamamlamıştır. 2013 yılı ortalama fiyatı 841 TL/ton’dur (http://www.tudoksad.org.tr/assets/Uploads/Dosyalar/HAM- MADDE-ENDEKS2.pdf ).

Doğal Hammaddeler:

Silis Kumu: Kalıplama tekniği olarak reçineli kum kalıplamada silis kumu kullanılır. Değişen hava şartları altında kayaların parçalanması sonucu elde edilen silis kumu gerek fiyatı gerekse bulunabilirliği açısından en yaygın döküm kumudur. Şile bölgesinde 4 firma tarafından karşılanmaktadır.

Bentonit: Sektörün ihtiyacı bentonit Çankırı Kurşunlu ve Trakya Enez bölgesindeki maden firmalarından temin edilmektedir.

Kömür Tozu: Zonguldak kömürünün pulverize edilmesi ile üretilen kömür tozu yerli kaynaklardan temin edilmektedir. Üretimin miktarında ve kalitesinde iyileşme izlenmektedir.

29

Hammaddelerin Kullanıldığı Yerler

Ocak

Hurda demir
Magnezit veya silika refrakter Ferro-mangan
Ferro-silisyum
Ferro-krom
Ferro-vanadyum Ferro-titanyum Ferro-molibden
Nikel

Kalıplama

Perlit Ekzotermik toz Astar boya

Temizleme ve taşlama kaynak

Zımpara taşı Çelik bilye Elektrot Oksi asetilen

Isıl işlem fırını

Mikser Maça yapımı

Refrakter tuğla Fırın harcı astarı LPG
Silis kumu Reçine

Sodyum silikat Silis kumu

5.2. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ MİKTARLARI

No Ürün/Hizmet

1 841,00
2 46,76
3 3.960,00

4 Diğer Yardımcı Malzemeler

Birim Fiyat

841,00 46,76 3.960,00

Miktar Birim Tutar

1 908,2800 0,35 16,3664 0,10 396,0000

132,06

Toplam 1.238,88

Yıllık Maliyeti TL 1.144.432,80 20.621,60 498.960,00

166.401,44

1.830.415,84

Diğer Yardımcı Malzemeler maliyeti, her bir ürün içerisindeki hammaddelerin toplamının %10’u olarak varsayılmış ve toplama dahil edilmiştir.

30

6. İNSAN KAYNAKLARI PLANLAMASI

6.1. PERSONEL YÖNETİMİ No Pozisyon

  1. 1  Genel Müdür
  2. 2  Sekreter ve İdari İşler Sorumlusu
  3. 3  Satış ve Pazarlama Sorumlusu
  4. 4  Muhasebe Sorumlusu
  5. 5  Teknik Müdür
  6. 6  Ustabaşı
  7. 7  İşçi

Aylık Brüt Personel Ücretler Sayısı 4.000 1

1.700 1 2.500 1 2.000 1 2.500 1 1.500 4 1.611 20

Toplam 29

Yıllık Brüt Ücretler TL 48.000 20.400 30.000 24.000 30.000 72.000 386.640

611.040

Yönetim ve üretimde üst kademede çalışacak personelin maaşı Zonguldak ilindeki piyasa koşulları ve yapılacak işin niteliği dikkate alınarak belirlenmiştir.

Asgari ücret (1.331 TL) belirlenirken 2012 yılı tutarı baz alınmış ve 2014 yılına kadar her yıl %10 artış olacağı varsayılmıştır.

Brüt ücretlere işveren payı dâhildir.

6.2. ORGANİZASYON ŞEMASI

GENEL MÜDÜR

ÜRETİM

KALİTE KONTROL

MUHASEBE VE İDARİ İŞLER

31

PAZARLAMA

7. ÜRETİM PLANLAMASI

7.1. YATIRIM UYGULAMA PLANI VE SÜRESİ

Aktiviteler/Aylar

Finansal kaynakların temini Arazi belirlenmesi İşletmenin yasal kuruluşu Gerekli izinlerin alınması İnşaat işleri

Makine ve donanım alımı Makine ve donanım montajı Hammadde temini
Deneme üretimi

İşgücünün sağlanması Pazarlama planının yapılması

Yatırımın başlangıç tarihi 01.01.2015 olarak kabul edilmiştir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

İdari örgütlenmenin yapılması

32

7.2. KAPASİTE KULLANIM ORANI
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

0% 50% 60% 70% 70% 70% 70% 70% 70% 70% 70% 70% 70% 70% 70% İşletmenin 1. yılı yatırım dönemi olarak kabul edildiğinden üretim 2. yıldan itibaren başlamaktadır.

7.3. ÜRETİM MİKTARI

7.3.1. TAM KAPASİTEDEKİ ÜRETİM DÜZEYİ
Ürün/Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Toplam

ÇelikDöküm 210 210 210 210 210 210 210 210 210 210 210 210 2.520 Tam kapasitedeki üretim düzeyi; satın alınan makine ve donanımların kapasiteleri, işyeri büyüklüğü ve personel

sayısı göz önüne alınarak %100 kapasite kullanım oranındaki düzeye göre hesaplanmıştır.

7.3.2. İLK FAALİYET YILINDAKİ ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ
Ürün/Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

ÇelikDöküm 105 105 105 105 105 105 105 105 105 105 105 105

İlk faaliyet yılındaki üretim ve satış düzeyi %50’lık kapasite kullanım oranına göre belirlenmiştir.

7.3.3. İLK 15 YILDAKİ ÜRETİM VE SATIŞ DÜZEYİ
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

0 1.260 1.512 1.764 1.764 1.764 1.764 1.764 1.764 1.764 1.764 1.764 1.764 1.764 1.764

Yıllar

Kapasite Kullanım Oranı

Toplam

1.260

Yıllar

Kapasite Kullanım Oranları/ Ürünler

0%

50%

60%

70%

70%

70%

70%

70%

70%

70%

70%

70%

70%

70%

70%

Çelik Döküm

33

7.4. BİRİM MALİYETLER VE KARLILIK ORANLARI

Üretim Türleri

Hammadde Maliyeti

Genel Giderler Maliyeti

Personel Maliyeti

Toplam Birim Maliyet

Yıllık Toplam Maliyet

Birim Satış Fiyatı

Birim Ürün Başına Düşen Karlılık Oranı

Birim Ürün Başına Düşen Karlılık Miktarı

Çelik Döküm

1.452,71

431,11

484,95

2.368,77

2.984.656

4.750,00

50,13%

2381,23

7.5. İŞ AKIŞ ŞEMASI

MODEL YAPIMI

KUM HAZIRLAMA

KALIPLAMA

DÖKÜM TEMİZLEME ISIL İŞLEM KALİTE KONTROL SATIŞ

Kum, Reçineler, Bağlayıcılar ve Diğer Katkı Malzemeleri

MAÇA YAPIMI ERGİME

MEKANİK ATÖLYE

34

7.6. TEKNOLOJİ ÖZELLİKLERİ

Metallere şekil vermenin değişik yolları bulunmaktadır. Bunlar; makine ile işleme, dövme, kaynak, presleme ve dökümdür. Metal döküm, istenilen bir şekli elde etmek için seçilen metal veya alaşımın ergitilmesi ve istenen şeklin negatifi olan kalıp boşluğuna dökülmesi ve katılaşmasını bekleme işlemi olarak tanımlanabilir.

Metal alaşımları fiziksel ve kimyasal özellikleri açısından farklılık gösterirler. Bunları üç ana grupta incelemek mümkündür.

  1. Demir döküm
    • Lamel grafitli dökme demir
    • Küresel grafitli dökme demir
    • Temper dökme demir
  2. Çelik döküm
    • Karbon çelikleri ve az alaşımlı çelikler
    • Yüksek alaşımlı çelikler (paslanmaz, ısıya dayanıklı vb)
  3. Demir dışı döküm

• • • • • •

Döküme biçim ayrılır:

Alüminyum esaslı alaşımlar
Bakır esaslı alaşımlar (pirinç ve bronz) Magnezyum esaslı alaşımlar
Çinko esaslı alaşımlar
Nikel esaslı alaşımlar
Diğer alaşımlar (kurşun, kalay ve kobalt esaslı)

veren kalıbın tekrar kullanılıp kullanılmaması esasına göre döküm yöntemleri ikiye

  1. 1-  Harcanan kalıp kullanan döküm yöntemleri: Başlıcaları; kum kalıba döküm, kabuk kalıba döküm, seramik kalıba döküm, alçı kalıba döküm, hassas dökümdür.
  2. 2-  Kalıcı kalıp kullanan döküm yöntemleri: Başlıcaları; metal kalıba döküm, basınçlı döküm, savurma döküm, sürekli dökümdür.

Harcanan kalıp kullanan yöntemlerin hepsinde temel süreç adımları aşağıdaki gibidir.

  • Model maça sandığı gibi döküm takımların imalatı
  • Maça yapımı • Kalıplama

• Ergitme ve dökme

35

• Temizleme

Model yapımı: Model yapımı dökümcülükten ayrı bir iş kolu haline gelecek kadar gelişmiştir. Dökülecek malzemenin katılaşma prensiplerine göre çekme ve işleme payları düşünülerek modeller yapılır. Metal, tahta, alçı, plastik, balmumu başlıca model malzemeleridir.

Maça yapımı: Maçalar kalıp boşluklarına konulan ve kapladıkları kısımların döküm yapıldıktan sonra boş çıkmasını sağlayan şekillerdir. Maçaları tamamen metal sardığı için aşınma, kırılma, termik şok ve metal sızmasına engel olacak özellikte olmalıdır ayrıca dökümden sonra da kolayca dağılmalıdır. Metal seramik vb. olabilen maçalar arasında en çok tercih edilen ve kullanılan kum esaslılarıdr. Ancak maçalar sadece iç boşluk için değil kalıbın tamamı da maçadan yapılabilmektedir. Donma esnasında mukavemet kazananlar, oda sıcaklığında mukavemet kazananlar, ısıtma suretile mukavemet kazananlar ve killerdir.

Ergitme: Dökümhanelerde kullanılan ergitme fırınları esas olarak belli ağırlıktaki ve bileşimdeki metali istenen ergitme hızı ve ekonomik verimlilikle ergitilip döküm sıcaklığına getirme işini yaparlar. Dökümhane ergitme fırınlarını yakıtlı ve elektrikli olarak iki gruba ayırmak mümkündür. Ark ve endüksiyon ocakları gibi elektrikli fırınlarda sıvı, gaz, yağ, kömür, doğal gaz gibi yakıtlar kullanılır. Ark ve endüksiyon ocakları gibi elektrikli fırınlarda yüksek frekanslı elektrik kullanılmaktadır. Endüksiyon ocaklarında sıvı metale çok az veya hiç yabancı madde bulaşması olmaz. Ergitme ünitesi olarak elektrik fırınlarının giderek artan önemi sadece çok iyi sıcaklık kontrolü ve işleme kazandırdıkları esneklikten ibaret değildir. Isıyı herhangi bir yanma olayı ile sağlamadıklarından, elde edilen metalin temiz oluşu başlıca tercih nedenlerinden birisidir. Elektrikle ergitme yöntemlerinden en çok ark ve endüksiyon ocakları kullanılmaktadır.

Döküm ve parça alma: Döküm metotlarına göre sıvı metalin kalıplara doldurulması, katılaşmasının beklenmesi ve kalıpların açılması veya bozulması farklılık göstermektedir. Kalıcı kalıp kullanan döküm yöntemlerinde bu işlemler daha kısa sürede gerçekleşirken, harcanan kalıp kullanan döküm yöntemlerinde ise sıvı metalin tamamen katılaşması daha uzun sürelerde gerçekleşir. Kalıcı kalıplarda döküm parça alındıktan sonra işlem devam eder. Ancak harcanan kalıplar her döküm sonrası bozularak içerisinden döküm parça alınır. Kum kalıba dökümlerde titreşimli sarsaklardan faydalanılarak kum ile parça ayrılır. Döküm parça temizleme gönderilirken kum ise hazırlama ünitesine geri döner. Yeniden bu kumların kullanılması için manyetik separatörlerden, eleklerden ve soğutma sistemlerinden geçirilerek kum silolarında stoklanır. Bu proses esnasında filtrelerde toplanan tozlar, elek üstünde kalan kumlar ve stok fazlalıkları dökümhane atıklarını oluşturmaktadır. Bu kumlar kum yenileme işlemine tabi tutularak belli oranlarda tekrar kullanılmaktadır.

36

Temizleme: Kum kalıba dökülen parçalar öncelikle çelik bilya püskürtülen ve kumlama adı verilen temizleme makinelerinden geçirilir. Döküm parça üzerindeki yolluk, besleyici ve çıkıcıları kesip taşlanarak istenen parça elde edilir. Daha sonra parçalar boyama ve ihtiyaç duyulursa işleme proseslerinden geçirilir. Parçaların kumlandığı makinelerin toz filtrelerinden toz atıklar, taşlama

hatlarından ise ağırlıklı olarak demir olan toz atıkları oluşmaktadır.

2

7.7. MAKİNE VE EKİPMAN BİLGİLERİ No Makine-Ekipman ve Tefrişatlar

  1. 1  Endüksiyon Ocağı
  2. 2  Tav Fırını
  3. 3  Reçineli Kum Sistemi
  4. 4  Temizleme Makinesi
  5. 5  Spektro Fotometre
  6. 6  Spiral Taşlama
  7. 7  Elektrikli Taşlama
  8. 8  Trafo
  9. 9  Jeneratör
  10. 10  Vinç
  11. 11  Komprasör
  12. 12  Askılı Taşlama
  13. 13  Havalı Kalıplama Tokmağı
  14. 14  Kalıplama Dercesi
  15. 15  Termokapul
  16. 16  Döküm Pota
  17. 17  Maça Mikseri

Birim Fiyat Adet

241.560,00 2 251.625,00 1 176.137,50 1 100.650,00 1

60.390,00 1 8.052,00 3 1.248,06 2

32.208,00 1 16.104,00 1 23.682,95 2 50.325,00 1

2.616,90 2 880,00 2 275,00 100

2.475,00 1

Toplam 483.120 251.625 176.138 100.650 60.390 24.156 2.496 32.208 16.104 47.366 50.325 5.234 1.760 27.500 2.475

1.100,00

2.640,00

10 11.000 1 2.640

Toplam (KDV Hariç Tutarlar) 132

1.295.186

Yatırım kapsamında temin edilecek makineler birinci el makine olup mümkün olması halinde yerli üretim tercih edilmiştir.

Makine ve donanım temininde yüklenici firmalara ödemelerin peşin yapılacağı varsayılmıştır.

2 Döküm Sektörü, Rehber Doküman, 2009

37

8. FİNANSAL ANALİZLER

8.1. SABİT YATIRIM TUTARI

Yatırım Kalemleri

Etüt Proje Giderleri

Arazi Alım Giderleri Bina İnşaat Giderleri

Makine ve Ekipman Giderleri

Demirbaş Giderleri
Taşıt Alım Giderleri Montaj Giderleri
Kuruluş İşlemleri ve Harç Masrafları

Genel Giderler
Beklenmeyen Giderler Toplam Sabit Yatırım Tutarı

2014 Yılı Finansman Gideri

Sabit Yatırım Genel Toplamı

Tutar

27.500,00

0,00 550.000,00

1.295.186,31

38.855,59 35.000,00 12.951,86

3.000,00

19.624,94 198.211,87 2.180.330,57 266.453,06 2.446.783,63

Giderle İlgili Açıklama

Bina inşaatının projelendirme (Keşif, metraj, plan, harita ve çizim) ve zemin etüt maliyetidir. Arazi-arsa alımı yapılmayacaktır.
Tesis yapım maliyetidir.
Makine, ekipman, tefrişat ve donanımların KDV hariç tutarlarıdır.
Makine ve ekipman giderlerinin % 3’üdür. Taşıt alım gideridir.
Makinelerin montaj giderleridir.

Limited Şirket için öngörülmüştür.

Diğer kalemlerin toplamının % 1’idir. Diğer kalemlerin toplamının %10’udur.

Etüt proje gideri tutarı hesaplanırken bina inşaat giderleri tutarının %5’i düzeyinde olacağı varsayılmıştır. Yatırımcının işyerini inşa edebileceği bir araziye sahip olduğu varsayılmış ve maliyet belirtilmemiştir.

İnşaat sürecinde Taban Alanı Katsayısı Zonguldak Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nden alınan bilgiye göre %35’dir.

Üretim tesisi (1000 m2) inşaat giderleri hesaplanırken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 yılı birim fiyatı 550 TL/m2) esas alınmıştır.

Makine ve donanım giderleri 7.7. Makine ve Ekipman Bilgileri tablosundan alınmıştır.

Taşıt alım gideri hesaplanırken yatırımın ilk yılında istihdam edilecek her 2 satış-pazarlama elemanı için 1 araç ihtiyacı olduğu ve her bir araç maliyetinin 35.000 TL olduğu varsayılmıştır.

38

8.2. İŞLETME SERMAYESİ

İşletme Sermayesi

457.604 1.830.416 2.416.149 3.100.724 3.410.797 3.751.877 4.127.064 4.539.771 4.993.748 5.493.122 6.042.435 6.646.678 7.311.346 8.042.481

152.760 611.040 806.573 1.035.102 1.138.612 1.252.473 1.377.720 1.515.492 1.667.042 1.833.746 2.017.120 2.218.833 2.440.716 2.684.787 5.188 20.750 27.390 35.151 38.666 42.532 46.785 51.464 56.610 62.271 68.498 75.348 82.883 91.171 115.200 460.800 608.256 780.595 858.655 944.520 1.038.972 1.142.869 1.257.156 1.382.872 1.521.159 1.673.275 1.840.603 2.024.663

İşletme Gider Kalemleri

Hammadde ve Diğer Girdiler

15. Yıl

8.846.729

2.Yıl 3.Yıl 4. Yıl 5. Yıl 6. Yıl 7. Yıl 8. Yıl 9. Yıl 10. Yıl 11. Yıl 12. Yıl 13. Yıl 14. Yıl

Personel Giderleri Pazarlama-Satış Giderleri Elektrik
Su

Yakıt (LPG)
Mali Müşavir Ücreti Hukuk Müşaviri Ücreti Telefon
Kırtasiye Giderleri

Sigorta Giderleri Nakliye Gideri Bakım-Onarım
Genel Giderler Beklenmeyen Giderler

2.953.266 100.288 2.227.129

750 3.000 3.960 5.082 5.590 6.149 6.764 7.441 8.185 9.003 9.903 10.894 11.983 13.181 14.500

283.500 1.134.000 1.496.880 1.920.996 2.113.096 2.324.405 2.556.846 2.812.530 3.093.783 3.403.162 3.743.478 4.117.826 4.529.608 4.982.569

5.480.826 27.259 127.596 15.043 9.026

52.296 115.996 45.436 200.734 2.027.412

1.410 6.600 778 467

3.000

2.705 6.000 2.350 10.383

5.640 26.400 3.113 1.868

12.000

10.820 24.000 9.401 41.532

7.445 34.848 4.109 2.465

15.840

14.283 31.680 12.409 54.823

9.554 10.510 11.561 44.722 49.194 54.113 5.273 5.800 6.380 3.164 3.480 3.828

20.328 22.361 24.597

18.329 20.162 22.179 40.656 44.722 49.194 15.925 17.518 19.269 70.356 77.392 85.131

12.717 13.988 15.387 59.524 65.477 72.025 7.018 7.720 8.492 4.211 4.632 5.095

27.057 29.762 32.738

24.396 26.836 29.520 54.113 59.524 65.477 21.196 23.316 25.648 93.644 103.008 113.309

16.926 18.618 20.480 79.227 87.150 95.865 9.341 10.275 11.302 5.604 6.165 6.781

36.012 39.614 43.575

32.472 35.719 39.291 72.025 79.227 87.150 28.212 31.034 34.137 124.640 137.104 150.814

22.528 105.451 12.432 7.459

47.932

43.220 95.865 37.551 165.896

24.781 115.996 13.676 8.205

52.726

47.542 105.451 41.306 182.485

Ambalaj-Paketleme Giderleri

104.869 419.478 553.711 710.596 781.655 859.821 945.803 1.040.383 1.144.421 1.258.864 1.384.750 1.523.225 1.675.547 1.843.102

57.998

Toplam Tutar 1.153.564 4.614.257 6.090.820 7.816.552 8.598.207 9.458.028 10.403.83111.444.21412.588.63513.847.49915.232.24916.755.47318.431.02120.274.123 22.301.535

Dönem Sonu Stok 0 152.535 201.346 258.394 284.233 312.656 343.922 378.314 416.146 457.760 503.536 553.890 609.279 670.207 737.227

TOPLAM TUTAR 1.153.564 4.461.723 5.889.474 7.558.158 8.313.974 9.145.372 10.059.90911.065.90012.172.49013.389.73914.728.71216.201.58417.821.74219.603.916 21.564.308

39

İşletme sermayesi giderleri 3 aylık varsayılmıştır.
Hammadde ve diğer girdiler tutarı 5.2. Hammadde ve Diğer Girdi Miktarı tablosundan alınmıştır. Personel giderleri 6.1. Personel Yönetimi tablosundan alınmıştır.
Pazarlama satış giderleri 4.2.6. Pazarlama/Satış Giderleri tablosundan alınmıştır.

Elektrik kWh fiyatı (0,32 TL) belirlenirken sanayi işyerleri için uygulanan tarife baz alınmış ve bilgi http://www.epdk.gov.tr/index.php/elektrik-piyasasi/tarifeler?id=133 adresinden temin edilmiştir. Birim fiyata KDV dâhil değildir.

Metreküp su fiyatı (5,00 TL) belirlenirken işyerleri için uygulanan tarife baz alınmış ve bilgi Karadeniz Ereğli Belediyesi Su Tarife Bilgileri, http://webportal.kdzeregli.bel.tr/web/guest/58 adresinden temin edilmiştir. Birim fiyata KDV dâhil değildir.

Isınma amaçlı yakıt türü olarak ithal linyit kömürü kullanılacağı varsayılmıştır. Ton fiyatı belirlenirken Şubat 2014 özel sektör ithal kömür fiyatı dikkate alınmıştır. Birim fiyata KDV dâhil değildir.

Mali müşavir ücreti belirlenirken “2014 Yılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi” baz alınmıştır.

Hukuk müşaviri ücreti belirlenirken Zonguldak Barosu Başkanlığı’nın 2014 Yılı Asgari Ücret Çizelgesi’nde yer alan tarife baz alınmıştır.

Kırtasiye Giderleri hesaplanırken pazarlama satış giderlerinin %3’ü baz alınmıştır.

Sigorta gideri olarak araçlara ait kasko gideri ve işyerinin (Makineler, bina ve diğer ekipmanlar dahil) yangın, hırsızlık, sel, deprem vb. risklere yönelik sigorta gideri baz alınmıştır. Gider hesaplanırken sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan her taşıt için yıllık 1.000 TL kasko maliyeti olacağı varsayılmıştır. İşyeri sigortası hesaplanırken ise yine sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan bina inşaat giderleri, makine-ekipman giderleri ve demirbaş giderleri toplamının binde 5’i baz alınmıştır.

Bakım-onarım gideri işyeri binasının, makine ekipmanların ve taşıtların bakım – onarım giderlerini kapsamaktadır. Gider hesaplanırken sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan bina inşaat gideri, makine ekipman gideri ve taşıt gideri toplamının binde 5’i baz alınmıştır.

Genel giderler hesaplanırken diğer tüm giderlerin %1’i oranında bir genel gider olacağı varsayılmıştır.

Beklenmeyen giderler hesaplanırken diğer tüm giderlerin %10’u oranında bir beklenmeyen gider oluşabileceği varsayılmıştır.

40

8.3. TOPLAM YATIRIM İHTİYACI

Toplam Yatırım İhtiyacı

İşletme Sermayesi

Tutar

Sabit Yatırım Tutarı

2.180.331

Sabit Yatırım ve İşletme Sermayesi KDV

Toplam Yatırım İhtiyacı

3.806.472

1.153.564 472.577

8.4. FİNANSAL KAYNAK PLANLAMASI

TOPLAM YATIRIM İHTİYACI

2.180.331

Açıklama

Sabit Yatırım Tutarı

1.153.564

İşletmenin ilk yatırım dönemindeki sabit tutardır.

İşletme Sermayesi

472.577

İşletmenin bir aylık ortalama işletme giderleridir.

Ödenecek KDV

3.806.472

Sabit yatırım tutarı ve işletme sermayesinin KDV tutarıdır.

Toplam Yatırım Tutarı

1. Yıl

FİNANSMAN KAYNAKLARI

Açıklama

Öz Kaynak

1.903.236

Yatırımcının karşılayacağı öz kaynak tutarıdır.

Krediler

1.903.236

Yatırımcının banka kredisi alacağı öngörülen tutardır.

Toplam Finansman Tutarı

3.806.472

41

8.5. NAKİT AKIM HESABI
NakitGirişleri/Yıllar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

0 0 1.327.564 3.256.918 6.225.606 10.100.66215.055.83221.849.08630.164.32540.280.14552.521.963 67.269.541 84.965.692 106.126.344131.352.182 1.903.2360 0 0 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1.903.2360 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

3.806.4727.062.30011.073.53816.332.76621.262.83127.393.47134.942.56444.718.82956.464.53070.525.38187.303.985107.268.866130.964.916159.025.452192.186.155 NakitÇıkışları/Yıllar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

Dönem Başı Nakit Mevcudu
KrediTutarı
ÖzKaynak
Satış Gelirleri Toplamı
Hesaplanan KDV 0 1.077.300 1.486.674 1.994.621 2.293.814 2.637.886 3.033.569 3.488.605 4.011.895 4.613.679 5.305.731 6.101.591 7.016.830 8.069.354 9.279.757 Dönem İçi Nakit Girişleri

0 5.985.000 8.259.300 11.081.22812.743.41214.654.92316.853.16219.381.13622.288.30725.631.55329.476.285 33.897.728 38.982.388 44.829.746 51.554.207

Toplamı

SabitYatırımTutarı İşletmeSermayesi İşletme Giderleri Toplamı İndirilecek KDV Ödenecek KDV

Kredi Faiz Ödemeleri Kredi Anapara Ödemeleri

2.180.3310 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.153.5640 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

0 4.461.723 5.889.474 7.558.158 8.313.974 9.145.372 10.059.90911.065.90012.172.49013.389.73914.728.712 16.201.584 17.821.742 19.603.916 21.564.308 472.577 718.631 948.594 1.217.362 1.339.098 1.473.008 1.620.308 1.782.339 1.960.573 2.156.631 2.372.294 2.609.523 2.870.475 3.157.523 3.473.275

0 0 0

0 424.172 777.259 954.716 1.164.878 1.413.261 1.706.265 2.051.322 2.457.049 2.933.438 3.492.068 4.146.354 4.911.831 5.806.482 266.453 226.143 180.190 127.803 68.082 0 0 0 0 0 0 0 0 0 287.928 328.238 374.192 426.578 486.299 0 0 0 0 0 0 0 0 0

DönemSonuNakitÇıkışları3.806.4725.734.7367.816.62110.107.16111.162.17012.337.63913.093.47814.554.50416.184.38518.003.41820.034.44422.303.175 24.838.572 27.673.270 30.844.065

0 1.327.564 3.256.918 6.225.606 10.100.66215.055.83221.849.08630.164.32540.280.14552.521.96367.269.541 84.965.692 106.126.344131.352.182161.342.090

Toplamı
Dönem Sonu Nakit

Mevcudu
Amortisman 510.800 510.800 510.800 510.800 510.800 184.734 11.000 11.000 11.000 11.000 11.000 11.000 11.000 11.000 11.000

Vergi Öncesi Kar (Brüt
Kar/Zarar)
Kurumlar Vergisi 0 149.205 326.577 491.578 672.851 954.087 1.356.451 1.660.847 2.020.963 2.446.163 2.947.315 3.537.029 4.229.929 5.042.966 5.995.780

-695.960 746.024 1.632.883 2.457.888 3.364.256 4.770.436 6.782.253 8.304.237 10.104.81712.230.81414.736.573 17.685.145 21.149.646 25.214.829 29.978.900

Vergi Sonrası Kar (Net -695.960 596.819 1.306.306 1.966.310 2.691.405 3.816.349 5.425.803 6.643.389 8.083.854 9.784.651 11.789.258 14.148.116 16.919.716 20.171.864 23.983.120 Kar/Zarar)

42

Toplam NBD (105Yıllık)

9. EKONOMİK ANALİZLER

9.1. NET BUGÜNKÜ DEĞER ANALİZİ 123456

7

8

9

10

11

12

13

14

15

5.436.803

6.654.389

8.094.854

9.795.651

11.800.258

14.159.116

16.930.716

20.182.864

23.994.120

14.235.454

20.889.844

28.984.697

38.780.348

50.580.607

64.739.723

81.670.439

101.853.303

726.963.264

8.035.543

10.719.793

13.521.575

16.446.653

19.501.014

22.690.878

26.022.719

29.503.274

191.432.148

Yıllar

Net Nakit Akımlar

Toplam Net Nakit Akımlar

1.107.6191.817.1062.477.1103.202.2054.001.083

3.806.472 —

-881.747 1.595.3644.797.5698.798.652

-728.716 1.198.6203.276.8045.463.271

İndirgenmiş Net Nakit Akımlar

3.806.4722.698.853 — 3.806.4722.453.503

Toplam NBD (5 Yıllık)

Toplam NBD (10 Yıllık)

-2.513.267

1,00 1,10 1,21 1,33 1,46 1,61

51.673.568

340.823.600

İndirgeme Oranı (%10)

1,77

1,95

2,14

2,36

2,59

2,85

3,14

3,45

3,80

43

9.2. AYRINTILI TAHMİNİ GELİR TABLOSU

A – Brüt Satışlar

GELİR TABLOSU

2015

CARİ DÖNEM

2016

2017

1- Yurtiçi Satışlar

2- Yurtdışı Satışlar

3- Diğer Gelirler

B – Satış İndirimleri

1- Satıştan İadeler (-)

2- Satış İskontoları (-)

3-Diğer İndirimler (-)

C – Net Satışlar

D- Satışların Maliyeti (-)

1- Satılan Mamullerin Maliyeti (-)
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-)
4- Diğer Satışların Maliyeti (-)
Brüt Satış Karı Veya Zararı
E – Faaliyet Giderleri
1 – Araştırma Ve Geliştirme Giderleri (-)
2 – Pazarlama Satış Ve Dağıtım Giderleri (-) 3 – Genel Yönetim Giderleri (-)
Faaliyet Karı Veya Zararı
F – Diğer Faal. Olağan Gelir Ve Karlar
1 – İştiraklerden Temettü Gelirleri
2 – Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri

0,00 5.985.000,00 8.259.300,00

0,00 5.985.000,00 8.259.300,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 5.985.000,00 8.259.300,00 0,00 2.785.721,19 3.677.151,97 0,00 2.785.721,19 3.677.151,97 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 3.199.278,81 4.582.148,03

695.960,39 2.186.801,82 2.723.122,31

0,00 0,00 0,00

0,00 20.750,00 27.390,00 695.960,39 2.166.051,82 2.695.732,31 -695.960,39 1.012.477,00 1.859.025,72 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

3 – Faiz Gelirleri

4 – Komisyon Gelirleri

5 – Kambiyo Karları

6 – Konusu Olmayan Karşılıklar

7 – Reeskont Faiz Geliri

8 – Faal. İle İlgili Diğer Olağan Gelir Ve Karlar

G – Diğer Faal. Olağan Gider Ve Zararlar (-)

1 – Karşılık Giderleri

2 – Kambiyo Zararları

44

3 – Reeskont Faiz Gideri

4 – Diğer Olağan Gider Ve Zararlar

H – Finansman Giderleri

1 – Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri
2 – Orta ve Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 266.453,06 226.143,10 0,00 0,00 0,00 0,00 266.453,06 226.143,10

-695.960,39 746.023,94 1.632.882,62 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

-695.960,39 746.023,94 1.632.882,62

0,00 149.204,79 326.576,52

0,00 -695.960,39 746.023,94 -695.960,39 746.023,94 1.632.882,62

0,00 149.204,79 326.576,52 -695.960,39 596.819,15 1.306.306,10

Olağan Kar Veya Zarar

I- Olağandışı Gelir Ve Karlar

1 – Önceki Dönem Gelir Ve Karları

2 – Diğer Olağandışı Gelir Ve Karlar

J- Olağandışı Gider Ve Zararlar

1 – Çalışmayan Kısım Gider Ve Zararları (-)

2 – Önceki Dönem Gider Ve Zararları (-)

3 – Diğer Olağan Dışı Gider Ve Zararlar (-)

Dönem Karı Veya Zararı

K – Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)

Geçmiş Yıl Zarar Mahsubu

Dönem Karı Veya Zararı

K – Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)

Dönem Net Karı Veya Zararı (-)

45

9.3. BİLANÇO

AKTİFLER 2015 Dönen Varlıklar

A. Hazır Değerler 457.603,96

Kasa 0,00 Alınan Çekler 0,00 Bankalar 457.603,96

TAHMİNİ BİLANÇO

2016 2017 2.069.766,80 4.127.680,92

0,00 0,00

0,00 0,00 2.069.766,80 4.127.680,92 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 152.534,65 201.345,74 152.534,65 201.345,74 0,00 0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

0,00 0,00

0,00 0,00

0,00 0,00

0,00 0,00

0,00 0,00

113.908,87 0,00

113.908,87 0,00

PASİFLER 2015

A. Mali Borçlar

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

2016 2017 0,00 554.381,37 554.381,37

0,00 0,00 554.381,37 554.381,37 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 149.204,79 326.576,52 0,00 149.204,79 326.576,52 0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

0,00 703.586,16 880.957,90

Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri (-) Diğer Hazır Değerler
B. Menkul Kıymetler
C. Ticari Alacaklar

Alıcılar
Alacak Senetleri
Alacak Senetleri Reeskontu (-) Verilen Depozito Ve Teminatlar Şüpheli Ticari Alacaklar
Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) D. Diğer Alacaklar
İştiraklerden Alacaklar
Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Diğer Çeşitli Alacaklar
E. Stoklar
İlk Madde Ve Malzeme
Yarı Mamuller – Üretim
Ticari Mallar

Diğer Stoklar
Diğer Stoklar Enflasyon Farkı Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)

Verilen Sipariş Avansları

F. Gelecek Aylara Ait Giderler Ve Gelir Tahakkukları
Gelecek Aylara Ait Giderler
Gelecek Aylara Ait Giderler Enflasyon Farkı

Gelir Tahakkukları

G. Diğer Dönen Varlıklar

İndirilecek KDV

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

472.577,38

472.577,38

Banka Kredileri 0,00 Uzun V adeli Kredilerin Anapara V e Faizleri 0,00 Tahvil Anapara Borç Taksit Ve Faizleri
Çıkarılmış Bono Ve Tahviller

Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-) Diğer Mali Borçlar
B. Ticari Borçlar

Satıcılar
Borç Senetleri
Borç Senetleri Reeskontu (-)
Alınan Depozito Ve Teminatlar
Diğer Ticari Borçlar
C. Diğer Borçlar
Ortaklara Borçlar
Personele Borçlar
Diğer Çeşitli Borçlar
D. Alınan Avanslar
E. Ödenecek Vergi Ve Diğer Yükümlülükler Ödenecek V ergi V e Fonlar
Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri
Vadesi Geçmiş Ertelenmiş Veya Taksitlendirilmiş Vergi Ve Diğer Yükümlülükler
F. Borç Ve Gider Karşılıkları
Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları
Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi Ve Diğer Yükümlülükleri(-)

Kıdem Tazminatı Karşılığı

G. Gelecek Aylara Ait Gelirler Ve Gider Tahakkukları

Gelecek Aylara Ait Gelirler Gider Tahakkukları

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı Orta ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

46

İş Avansları
Personel Avansları
Sayım Ve Tesellüm Noksanları
Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar
Diğer Dönen V arlıklar Karşılığı
Dönen Varlıklar Toplamı
Duran Varlıklar
A. Ticari Mallar
B. Diğer Alacaklar
C. Mali Duran Varlıklar
İştirakler
İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)
İştirakler Sermaye Payları Değer
Düşüklüğü Karşılığı (-)
D. Maddi Duran Varlıklar
Arazi V e Arsalar
Yer Altı Ve Yer Üstü Düzenleri
Binalar 0,00 550.000,00 550.000,00 Tesis, Makine Ve Cihazlar 1.295.186,31 1.561.639,37 1.561.639,37 Taşıtlar 35.000,00 35.000,00 35.000,00 Demirbaşlar 38.855,59 38.855,59 38.855,59

(-)

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

A. Mali Borçlar

Banka Kredileri
Ertelenmiş Borç Maliyetleri (-)
B. Ticari Borçlar
C. Diğer Borçlar
Ortaklara Borçlar
D. Alınan Avanslar
E. Borç Ve Gider Karşılıkları
F. Gelecek Yıllara Ait Gelirler Ve Gider Tahakkukları Orta ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar
Öz Kaynaklar
A. Ödenmiş Sermaye

Sermaye

Sermaye Olumlu Farkları
Ödenmemiş Sermaye
B. Sermaye Yedekleri
Hisse Senetleri İhraç Primleri
Hisse Senetleri İptal Karları
Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları Diğer Sermaye Yedekleri

C. Kar Yedekleri

Yasal Yedekler
Statü Yedekleri
Olağanüstü Yedekler
Diğer Kar Yedekleri
Özel Fonlar
D. Geçmiş Yıllar Karları
E. Geçmiş Yıllar Zararları
Geçmiş Yıl Zararları Enflasyon Farkı F. Dönem Net Karı/Zararı

Öz Kaynaklar Toplamı Pasif Toplamı

1.903.236,15 1.615.307,83 1.287.069,56

2.771.906,87 2.217.525,50 1.663.144,12 868.670,73 602.217,67 376.074,57 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 1.903.236,15 1.615.307,83 1.287.069,56

1.903.236,15 1.903.236,15 1.903.236,15

1.903.236,15 1.903.236,15 1.903.236,15

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

0,00 -695.960,39 50.063,55

0,00 0,00 0,00

-695.960,39 746.023,94 1.632.882,62

1.207.275,76 1.953.299,69 3.586.182,32 3.110.511,91 4.272.193,69 5.754.209,77

930.181,34 2.336.210,32 4.329.026,66

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

1.919.041,90 1.726.952,43 1.268.409,91

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Diğer Maddi Duran V arlıklar Birikmiş Amortismanlar (-) Yapılmakta Olan Yatırımlar
E. Maddi Olmayan Duran Varlıklar Kuruluş V e Örgütlenme Gideri

Özel Maliyetler
Diğer Maddi Olmayan Duran V arlıklar Birikmiş Amortismanlar (-)
F. Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar G. Gelecek Yıllara Ait Giderler
H. Diğer Duran Varlıklar
Duran Varlıklar Toplamı
Aktif Toplamı

0,00 0,00 0,00

0,00 458.542,53 917.085,05 550.000,00 0,00 0,00 261.288,67 209.030,94 156.773,20 261.288,67 261.288,67 261.288,67

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 52.257,73 104.515,47 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

2.180.330,57 1.935.983,37 1.425.183,11 3.110.511,91 4.272.193,69 5.754.209,77

47

9.4. FİNANSAL ORANLAR VE SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 9.4.1. FİZİBİLİTE SONUÇLARI

Fizibilite Sonuçları

  1. 1  Yatırımın Karlılığı
  2. 2  Sermayenin Karlılığı
  3. 3  Net Katma Değer
  4. 4  Kişi Başına Yatırım Tutarı
  5. 5  Yatırım Geri Dönüş Süresi
  6. 6  15 Yıllık Net Bugünkü Değer

Birim 2014

% 15,68%

% 31,36% TL 4.669.745 TL 131.258 Yıl 3,44
TL 340.823.600

Yatırımın Kârlılığı: Yatırımın kârlılığı; vergi sonrası kârın, yapılan toplam yatırım tutarına oranıdır. Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Döküm Tesisi” için yatırımın kârlılığı %16 olarak bulunmuştur. Proje yatırımın kârlılığı bakımından değerlendirildiğinde, mevcut enflasyon değerleri göz önüne alındığında kârlı olduğu görülmektedir.

Sermayenin Kârlılığı: Sermayenin kârlılığı; yatırım için ortaya konulan sermayenin (Öz kaynakların) kârlılığının bir göstergesidir. Vergi sonrası kârın öz kaynaklara bölünmesiyle elde edilir. Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Döküm Tesisi” için %31 olarak bulunmuştur.

Net Katma Değer: Net katma değer, yılda kâr olarak yatırımcıya kalan miktarla birlikte, işçilere yapılan ödemeler, faiz giderleri ve genel giderler başlığı altında yapılan ödemelerin tamamıdır ve işletmenin oluşturduğu artı değeri göstermektedir. Net katma değerin yüksek oluşu, işletmenin ekonomiye katkısının büyüklüğünün de bir ölçüsüdür. Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Döküm Tesisi” yatırımı ile ülke ekonomisine bir yılda sağlanacak katma değer 4.669.745 TL olarak hesaplanmıştır.

Kişi Başına Yatırım Tutarı: Kişi başına yatırım tutarı, yatırımda istihdam edilen personel başına yapılan yatırımın bir göstergesi olup, toplam yatırım tutarının toplam istihdama bölünmesiyle hesaplanır. Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Döküm Tesisi” sayesinde yaratılacak istihdam kişi başına 131.258 TL’lik bir harcamayı gerektirecektir.

Yatırımın Geri Dönüş Süresi: Yatırımın geri dönüş süresi, yatırımın kendini amorti etme süresinin bir göstergesidir. Toplam yatırım tutarının, vergi sonrası kâr ile amortisman tutarının toplamına bölünmesiyle elde edilir. İdeal olarak beklenen; yatırımın 1 yıldan önce geri dönmesidir. “Döküm

48

Tesisi” için yatırımın geri dönüş süresi 3,44 yıl olarak bulunmuştur. Bu sonuca göre proje konusu yatırım, kendisini 4. yılda amorti etmiş olacaktır.

Net Bugünkü Değer: Proje analizinde en çok kullanılan yöntemlerden biri olan Net Bugünkü Değer (NBD) yöntemi, bir yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı net nakit girişlerinin ve yatırım giderlerinin belli bir indirgeme oranı (Sermayenin alternatif maliyeti) ile bugüne indirgenmesi sonucu bulunan değerdir. Bir yatırımın bu yönteme göre kabul edilebilmesi için net bugünkü değerin sıfıra eşit veya büyük olması gerekmektedir. Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Döküm Tesisi”nin net bugünkü değeri %10 indirgeme oranı ve 15 yıllık nakit akımları üzerinden pozitif olarak hesaplanmıştır. 15 yıllık net bugünkü değeri pozitif ve 340.823.600 TL olarak bulunmuştur. Bu haliyle net bugünkü değer anlamında sorunsuz bir yatırım olarak görülmektedir.

Yatırımın Uygunluğu: Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Döküm Tesisi” bölgedeki önemli yatırımların arasında yer alacaktır. Bu sayede imalat sanayi altyapısının güçlendirilmesini, daha verimli ve etkin imalat yapılmasını sağlayarak öncelikle sektöründe, dolaylı olarak da sanayi ürünlerinde kalite ve katma değeri artırarak bölgesel rekabet gücünü geliştirecek, yaratacağı ek istihdam ile de ekonomik gelişmeye önemli katkıda bulunacak bir yatırım olarak görülmektedir.

9.4.2. ORAN ANALİZİ SONUÇLARI
9.4.2.1. Likidite Analizi (Cari Oran, Dönen Varlıkların Etkinliği)

Likidite Analizi

  1. 1  Cari Oran
  2. 2  Dönen Varlıkların Aktif Varlıklara Oranı

9.4.2.2. Finansal Yapı Analizi Finansal Yapı Analizi

  1. 1  Kaldıraç Oranı
  2. 2  Öz Kaynakların Aktif Varlıklara OranıÖz Kaynakların Yabancı
  3. 3  Kaynaklara Oranı

2. 3. Yıl Yıl

3,32 4,91 0,55 0,75

2. 3. Yıl Yıl

0,54 0,38 0,46 0,62 0,84 1,65

Formül Açıklaması

Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (İdeal oran asgari 2’dir).
Dönen Varlıklar/Aktif Varlıklar Toplamı (İdeal oran asgari %50’dir).

Formül Açıklaması

(Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar+Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar)/Aktif Varlıklar Toplamı (İdeal oran azami %50’dir)
Öz Kaynaklar/Aktif Toplamı (İdeal oran asgari %50’dir).
Öz Kaynaklar/(Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar+Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar) (İdeal oran asgari 1’dir).

49

  1. 4  Kısa Vadeli Kaynakların Pasifler Toplamına Oranı
  2. 5  Maddi Duran Varlıkların Öz Kaynaklara Oranı
    Maddi Duran Varlıkların
  3. 6  Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklara Oranı
  4. 7  Duran Varlıkların Yabancı Kaynaklara Oranı
  5. 8  Duran Varlıkların Öz Kaynakla İlişkisi
  6. 9  Duran Varlıkların Devamlı Sermaye Oranı
    Kısa Vadeli Yabancı
  7. 10  Kaynakların Toplam Yabancı Kaynaklara Oranı
  8. 11  Maddi Duran Varlıkların Aktif Toplamına Oranı

0,16 0,15 1,05 0,70

1,27 1,96

0,89 1,16 0,99 0,40 0,54 0,29

0,30 0,41 0,40 0,22

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar/Pasif Kaynaklar Toplamı (İdeal oran azami 0,33’tür)
Maddi Duran V arlıklar (Net)/Öz Kaynaklar (İdeal oran 1’dir)

Maddi Duran Varlıklar (Net)/Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar (İdeal oran asgari 1’dir).

Duran Varlıklar/(Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar+Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar)

Duran V arlıklar/ Öz Kaynaklar

Duran Varlıklar/(Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar+Öz Kaynaklar) (İdeal oran azami 1’dir). Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar/(Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar+Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar) (İdeal oran azami 0,50’dir)

Maddi Duran Varlıklar (Net)/Aktif Toplamı

Formül Açıklaması

Net Satışlar/Dönen Varlıklar

Net Satışlar/(Dönen Varlıklar-Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı)

Net Satışlar/Duran Varlıklar

Net Satışlar/Öz Kaynaklar

Net Satışlar/Aktif Varlıklar Toplamı

(Vergiden Önceki Kar+Finansman Giderleri)/Pasif Kaynaklar Toplamı

Satışların Maliyeti/Net Satışlar Faaliyet Giderleri/Net Satışlar Finansman Giderleri/Net Satışlar

9.4.2.3. Faaliyet Analizi Faaliyet Analizi

  1. 1  Çalışma Sermayesi Devir Hızı
  2. 2  Net Çalışma Sermayesi Devir Hızı
  3. 3  Maddi Duran V arlıklar Devir Hızı
  4. 4  Öz Kaynak Devir Hızı
  5. 5  Aktif Devir Hızı
  6. 6  Ekonomik Rantabilite
  7. 7  Maliyetlerin Satışlara Oranı
  8. 8  Faaliyet Giderlerinin Satışlara Oranı
  9. 9  Faiz Giderlerinin Satışlara Oranı

9.4.2.4. Karlılık Analizi Karlılık Analizi

2. Yıl 3. Yıl

2,56 1,91

1,97 1,59

3,09 5,80

3,06 2,30

1,40 1,44 9,73% 9,61%

46,55% 44,52% 36,54% 32,97% 4,45% 2,74%

2. Yıl 3. Yıl

Formül Açıklaması

Net Kar/Net Satışlar
Vergi Öncesi Kar/Öz Kaynaklar Net Kar/Aktif Varlıklar Toplamı

  1. 1  Karlılık Oranı
  2. 2  Vergi Öncesi Karın Sermayeye Oranı 38,19%
  3. 3  Net Karın Toplam Varlıklara Oranı 17,46%

12,46% 19,77% 45,53% 28,38%

Faaliyet Karının Gerçek Kullanılan Varlıklara Oranı

23,70%

32,31%

Faaliyet Karı/(Aktif Varlıklar Toplamı-Mali Duran Varlık)

4

50

10.VARSAYIMLAR

Kalem

Elektrik

Su

Isınma

Taşıt Alım Giderleri Mali Müşavirlik Hizmeti Hukuk Müşavirliği Hizmeti

Kapalı Alan Oranı

Birim

kWh

Metreküp Metreküp Adet

Ay Ay

% 35,00

Değer Tutar (TL)

120.000 0,32

50 5,00 21.000 4,50
1 35.000,00

1 470,00 1 2.200,00

Kaynak

http://www.epdk.gov.tr/index.php/elektrik- piyasasi/tarifeler?id=133
Karadeniz Ereğli Belediyesi Su Tarife Bilgileri, http://webportal.kdzeregli.bel.tr/web/guest/58

İthal Linyit Kömürü Özel Sektör Satış Fiyatı

neziroglu.com.tr

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi, 2014 Yılı

Zonguldak Barosu Başkanlığı Asgari Ücret Çizelgesi, 2014 Yılı Tarifesi

Zonguldak Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü

Bina Yapımı

Metrekare

1.000

550,00

Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2014 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ III. Sınıf A Grubu Yapı, http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/2 0140506-5.htm

51

11. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ İÇERİSİNDE ZONGULDAK’IN YERİ

Zonguldak ili yeni teşvik sistemi içerisinde sınıflandırılan 6 bölge arasında 3. Bölgede yer almakta olup ilde yeni teşvik sistemi kapsamında desteklenebilecek sektörlerin listesi aşağıda yer almaktadır.

Zonguldak İlinde Bölgesel Teşviklerden Yararlanacak Sektörler

Asgari Yatırım Tutarı veya Kapasitesi

Entegre damızlık hayvancılık yatırımları dahil olmak üzere entegre hayvancılık yatırımları
Su ürünleri yetiştiriciliği
Gıda ürünleri ve içecek imalatı

Giyim eşyası imalatı
Bavul, el çantası, saraciye, ayakkabı vb imalatı
Ağaç ve mantar ürünleri imalatı, hasır ve buna benzer örülerek yapılan maddelerin imalatı
Kağıt ve kağıt ürünleri imalatı
Metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı
Demir çelik dışındaki ana metal sanayi, metal döküm sanayi Metal eşya
Makine ve techizat imalatı
Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı Elektrikli makine ve cihazları imalatı
Radyo, televizyon, haberleşme techizatı ve cihazları imalatı Tıbbi aletler hassa ve optik aletler imalatı

Mobilya imalatı Oteller
Öğrenci yurtları
Soğuk hava deposu hizmetleri Lisanslı depoculuk Eğitim hizmetleri

Hastane yatırımları, huzurevi Akıllı çok fonksiyonlu teknik tekstil Atık geri kazanım veya bertaraf tesisleri Seracılık

500 Bin TL

500 Bin TL
1 Milyon TL
1 Milyon TL’nin üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları 1 Milyon TL

2 Milyon TL 10 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 500 Bin TL

2 Milyon TL
3 yıldız ve üzeri
100 öğrenci
1.000 metrekare
1 Milyon TL
500 Bin TL
Hastane 500 Bin TL, Huzurevi 100 kişi
500 Bin TL
500 Bin TL
20 dekar

Motorlu kara taşıtı ve yan sanayi

Motorlu kara taşıtlarında yatırım tutarı 50 Milyon TL, motorlu kara taşıtları yan sanayinde yatırım tutarı 2 Milyon TL

52

Yeni Teşvik Sistemi kapsamında uygulanacak olan Faiz Desteği oranları bölgesel bazda aşağıdaki gibidir:

Bölgeler

Faiz Desteği Oranları

Destek Oranı Azami Destek Tutarı TL Cinsi Kredi Döviz Cinsi Kredi (Bin-)

I— II – – –

III 3 Puan IV 4 Puan V 5 Puan VI. 7 Puan

1 Puan 1 Puan 2 Puan 2 Puan

500
600
700
900

Zonguldak (3. Bölge)

3 Puan

1 Puan

500

Bölgede yer alan Zonguldak ilinde yapılacak asgari sabit yatırım
kullanılacak olan yatırım kredilerinde TL bazında 3 puan, döviz kredileri bazında 1 puan faiz indirimi uygulanacaktır. Azami Faiz Desteği ise 500.000,00 TL’ye çıkarılmıştır.

11.1. YATIRIM YERİ TAHSİSİ

Bakanlıkça teşvik belgesi düzenlenmiş büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar için Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilecektir.

Karşılaştırmalı Bölgesel Teşvik Uygulaması

tutarı üzerindeki yatırımlarda

DESTEK UNSURLARI

KDV İstisnası Gümrük Vergisi Muafiyeti

OSB Dışı

OSB Dışı

OSB İçi

Yatırım Yeri Tahsisi

Faiz Desteği

Gelir Vergisi Stopajı Desteği

Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği (Destek Süresi)

I

√ √

15

2 yıl 3 yıl

YOK YOK

YOK

II

√ √

20

3 yıl 5 yıl

YOK YOK

YOK

III

√ √

25

5 yıl 6 yıl

YOK YOK

IV

√ √

30

6 yıl 7 yıl

YOK YOK

V

√ √

40

7 yıl 10 yıl

YOK YOK

VI

Zonguldak (3.Bölge)

50

25

OSB İçi

20

25

30

40

50

55

30

10 yıl

5 yıl

12 yıl

6 yıl

10 yıl

YOK

10 yıl

YOK

Vergi İndirimi Y atırıma Katkı Oranı (%)

Sigorta Primi İşveren His. Desteği (Destek Süresi)

53

11.2.VERGİ İNDİRİMİ

Asgari sabit yatırım tutarı üzerindeki yatırımlara uygulanacak yatırıma katkı oranları ve vergi indirim oranları aşağıdaki gibi uygulanacaktır.

Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%)

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki

25 20 30 25 35 30 40 35 50 40 60 45

31.12.2014 tarihine kadar başlanılan yatırımlar

01.01.2015 tarihinden sonra başlanılan yatırımlar

Vergi İndirim Oranı (%)

31.12.2014 tarihine kadar başlanılan yatırımlar

01.01.2015 tarihinden sonra başlanılan yatırımlar

Bölgeler 1. Bölge 2. Bölge 3. Bölge 4. Bölge 5. Bölge 6. Bölge

15
20
25
30
40
50

10 50 15 55 20 60 25 70 30 80 35 90

Zonguldak (3. Bölge)

25

20

60

35

30

Vergi indirimi desteği
uygulanmakla birlikte 2.,
belirli bir kısmı yatırım döneminde tüm faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar üzerinden uygulanabilecektir.

11.3.GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ VE KDV İSTİSNASI 11.3.1. GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ

Asgari sabit yatırım tutarının üstündeki tüm Teşvik Belgesi kapsamında yatırım malları, İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisi’nden muaf tutulacaktır.

münhasıran teşvik belgesine konu yatırımdan elde edilecek kazançlara 3., 4., 5. ve 6. Bölgelerde yatırım yapan firmalar için yatırıma katkı tutarının

54

11.3.2. KDV İSTİSNASI

Asgari sabit yatırım tutarının üstündeki Teşvik Belgesine haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithalat ve yerli teslimleri katma değer vergisinden istisna edilecektir.

11.4. SİGORTA PRİMİ İŞVEREN HİSSESİ DESTEĞİ

Yeni Teşvik sistemi ile uygulanacak olan Sigorta Primi İşveren Desteği uygulama dönemi ve uygulama oranları aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

Bölgeler

31.12.2013’e kadar

01.01.2014 itibariyle

Destek Tavanı (Sabit Yatırıma Oranı – %)

10 3 15 5 20 8 25 10 35 11 50 15

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Büyük Ölçekli Y atırımların Teşviki

  1. I  2 yıl –
  2. II  3 yıl –
  1. III  5 yıl
  2. IV  6 yıl
  3. V  7 yıl
  4. VI  10 yıl

3 yıl 5 yıl 6 yıl 7 yıl

Zonguldak (3. Bölge)

5 yıl

3 yıl

20

8

55

EREĞLİ’NİN YATIRIM FİZİBİLİTELERİ İLE REKABET GÜCÜNÜN ARTTIRILMASI PROJESİ

SEKTÖR – 4 :SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRME TESİSİ YATIRIM FİZİBİLİTESİ

.

2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği Programı kapsamında Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından desteklenmektedir.

0

“Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı 2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği kapsamında hazırlanan bu yayının içeriği Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı ve/veya Kalkınma Bakanlığı’nın görüşlerini yansıtmamakta olup içerik ile ilgili tek sorumluluk Ereğli TSO’ya aittir”

HAZIRLAYANLAR

Adnan HACIBEBEKOĞLU Gülşah OĞUZ YİĞİTBAŞI Ceren GÖK

1

1. 2. 3. 4.

İÇİNDEKİLER

EKİP ÖZGEÇMİŞLERİ ……………………………………………………………………………………….. 4 ÖNSÖZ…………………………………………………………………………………………………………………. 5 ÇALIŞMA ÖZETİ ………………………………………………………………………………………………… 6 PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARLAMA PLANLAMASI ………………………………… 7

4.1.

  1. 4.1.1.  SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ………………………………………………………. 7
  2. 4.1.2.  PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE PROFİLİ ………………………………………………………. 11
  3. 4.1.3.  TALEBİ ETKİLEYEN UNSURLAR ……………………………………………………………. 13
  4. 4.1.4.  REKABET YAPISI VE RAKİPLERİN ÖZELLİKLERİ…………………………………. 17

4.2. PAZARLAMA PLANI ………………………………………………………………………………………. 18

  1. 4.2.1.  HEDEF PAZAR VE ÖZELLİKLERİ……………………………………………………………. 18
  2. 4.2.2.  HEDEF MÜŞTERİ GRUBU VE ÖZELLİKLERİ…………………………………………… 19
  3. 4.2.3.  HEDEFLENEN SATIŞ DÜZEYİ …………………………………………………………………. 19
  4. 4.2.4.  SATIŞ FİYATLARI……………………………………………………………………………………. 19
  5. 4.2.5.  DAĞITIM KANALLARI ……………………………………………………………………………. 20
  6. 4.2.6.  PAZARLAMA/SATIŞ YÖNTEMLERİ………………………………………………………… 21
  7. 4.2.7.  KURULUŞ YERİ SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLER ………………………………….. 21

5.

5.1.

5.2.

6.

6.1.

6.2.

7.

7.1. 7.2. 7.3.

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ PLANLAMASI……………………………………………….. 23

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ TEMİN KOŞULLARI ……………………………………… 23

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ MİKTARLARI ……………………………………………….. 27

İNSAN KAYNAKLARI PLANLAMASI………………………………………………………………. 29

PERSONEL YÖNETİMİ……………………………………………………………………………………. 29

ORGANİZASYON ŞEMASI ……………………………………………………………………………… 29

ÜRETİM PLANLAMASI…………………………………………………………………………………….. 30

YATIRIM UYGULAMA PLANI VE SÜRESİ……………………………………………………… 30 KAPASİTE KULLANIM ORANI……………………………………………………………………….. 31 ÜRETİM MİKTARI ………………………………………………………………………………………….. 31

PAZAR VE TALEP ANALİZİ……………………………………………………………………………… 7

  1. 7.3.1.  3. YILDA TAM KAPASİTEDEKİ ÜRETİM DÜZEYİ…………………………………… 31
  2. 7.3.2.  KAPASİTE KULLANIM ORANINA BAĞLI OLARAK 1. YILDAKİ ÜRETİM

DÜZEYİ 31
7.3.3. KAPASİTE KULLANIM ORANINA BAĞLI OLARAK İLK 10 YILDAKİ ÜRETİM DÜZEYİ……………………………………………………………………………………………………. 32

  1. 7.4.  BİRİM MALİYETLER VE KARLILIK ORANLARI ……………………………………………. 32
  2. 7.5.  İŞ AKIŞ ŞEMASI ……………………………………………………………………………………………… 33

2

7.6.

7.7.

8.

8.1. 8.2. 8.3. 8.4. 8.5.

9.

9.1. 9.2. 9.3. 9.4.

TEKNOLOJİ ÖZELLİKLERİ …………………………………………………………………………….. 33

MAKİNE VE EKİPMAN BİLGİLERİ…………………………………………………………………. 35

FİNANSAL ANALİZLER……………………………………………………………………………………. 36

SABİT YATIRIM TUTARI………………………………………………………………………………… 36 İŞLETME SERMAYESİ ……………………………………………………………………………………. 37 TOPLAM YATIRIM İHTİYACI…………………………………………………………………………. 39 FİNANSAL KAYNAK PLANLAMASI ………………………………………………………………. 39 NAKİT AKIM HESABI …………………………………………………………………………………….. 40

EKONOMİK ANALİZLER …………………………………………………………………………………. 41

NET BUGÜNKÜ DEĞER ANALİZİ…………………………………………………………………… 41 AYRINTILI TAHMİNİ GELİR TABLOSU …………………………………………………………. 42 BİLANÇO ………………………………………………………………………………………………………… 44 FİNANSAL ORANLAR VE SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ………………….. 47

9.4.1. 9.4.2.

FIZIBILITE SONUÇLARI ………………………………………………………………………….. 47 ORAN ANALIZI SONUÇLARI…………………………………………………………………… 48 Likidite Analizi (Cari Oran, Dönen Varlıkların Etkinliği)……………………………. 48 Finansal Yapı Analizi………………………………………………………………………………. 49 Faaliyet Analizi ………………………………………………………………………………………. 49 Karlılık Analizi……………………………………………………………………………………….. 50

  1. VARSAYIMLAR ………………………………………………………………………………………………… 51
  2. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ İÇERİSİNDE ZONGULDAK’IN YERİ………………………… 52

9.4.2.1. 9.4.2.2. 9.4.2.3. 9.4.2.4.

3

1. EKİP ÖZGEÇMİŞLERİ

Adnan HACIBEBEKOĞLU

1981 yılında Kahramanmaraş’ta doğan Adnan HACIBEBEKOĞLU, Erciyes Üniversitesi İşletme Bölümü mezunudur. 2000-2004 yılları arasında mobilya ve finans sektörlerinde çeşitli görevlerde bulunmuştur. 2004 yılından bu yana ise Türkiye’deki hibe programları, yerel kalkınma ve yatırım alanlarında danışmanlık yapmaktadır. Halen Türkiye’nin birçok bölgesinde yerel yönetimlere, oda ve borsalara, sivil toplum

kuruluşlarına ve KOBİ’lere bu alanlarda eğitim ve danışmanlık hizmeti veren Progem Danışmanlık’ın Genel Müdürlüğü’nü yapmaktadır. Aynı zamanda birçok sivil toplum kuruluşuna üyeliği bulunan HACIBEBEKOĞLU, 2009 yılından bu yana Ekonomik ve Sosyal Gelişim Derneği’nin Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütmektedir. Yerel, ulusal ve uluslararası yayın organlarında çok sayıda makaleleri ve raporları yayınlanan HACIBEBEKOĞLU iyi derecede İngilizce bilmektedir.

Gülşah OĞUZ YİĞİTBAŞI

1981 yılında Konya’da doğmuştur. Lisans eğitimini 2003 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden mezun olarak tamamlamıştır. 2003-2006 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Ekonomik ve Sosyal Demografi Anabilim Dalında yüksek lisans eğitimi almıştır. Lisans ve yüksek lisans eğitimi sürecinde Türkiye genelinde yürütülen çeşitli projelerde Anketör, Veri Giriş Sorumlusu, Veri Giriş Denetmeni, Proje Asistanı, Saha Ekibi Sorumlusu, Koordinatörlük, Raporlama Sorumlusu vb. görevlerde rol almıştır. 2006 yılından bu yana hibe danışmanlığı ve araştırma çalışmaları sektöründe görev yapmaktadır. 2008

yılından bu yana ise Progem Danışmanlık’ta Proje ve Araştırma Birimi Koordinatörü olarak çalışmaktadır. 2009 yılından kurulan Ekonomik ve Sosyal Gelişim Derneği’nin kurucu üyeleri arasında bulunmakta olup aynı zamanda dernek Genel Sekreterliği görevini yürütmektedir. İyi derecede İngilizce bilmektedir.

Ceren GÖK

1987 yılında Rotterdam’da doğan Ceren GÖK, 2012 yılında Ankara Üniversitesi Ziraat Mühendisliği Bölümü’nden mezun olmuştur. 2012 yılından beri Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Fakültesi’nde yüksek lisansına devam etmektedir. 2012-2014 yılları arasında Anişmak Anadolu İş Makinaları Sanayi ve Ticaret A.Ş’ye bağlı, iş makinası yedek parçaları ve yürüyüş takımları üreten fabrikada Üretim Mühendisliği görevinde bulunmuştur. Üniversitede eğitim gördüğü yıllarda Proje Yazımı ve Proje Döngüsü Yönetimi eğitimi alarak, Doğa ve Bilim Projeleri Topluluğu’nu kurmuş, proje yazım ve

yönetimi konularında tecrübe edinmiştir. 2014 yılından itibaren Türkiye genelindeki özel sektör, sivil toplum kuruluşu ve kamu kurumlarının ihtiyaçlarına yönelik olarak proje döngüsü yönetimi ve girişimcilik alanlarında eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlayan Progem Danışmanlık’ta Proje Yazarı olarak çalışmaktadır.

4

2. ÖNSÖZ

Dünyada ve ülkemizde piyasa ağırlıklı bir ekonomik yapının güçlenmesine paralel olarak özel sektör yatırımlarının önemi artmış, bölgesel dengesizliklerin giderilmesinde rekabetçi özel sektör girişimciliği son derece önemli hale gelmiştir. Bu kapsamda göreli olarak gelir düzeyi düşük yörelerde özel sektör dinamizminin çeşitli araçlarla harekete geçirilmesi gerekmektedir.

Bu araçlardan biri de özel sektörün bilgi açığını kapatacak çalışmalardır. Özellikle yatırım alanları ve yatırım ile ilgili diğer konularda yapılan çalışmalar; bir yandan yöre girişimcileri için yeni fikirler oluştururken, diğer yandan yöre dışından gelebilecek yerli ve yabancı yatırımcılar için daha cazip bir ortam sağlanmasına katkıda bulunacaktır. Bu kapsamda, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından 2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği Programı kapsamında desteklenen bu proje çerçevesinde Karadeniz Ereğli ilçesi için 7 uygun yatırım alanı belirlenmiş ve bu alanlara yönelik yatırım fizibiliteleri hazırlanmıştır. Amaç, Zonguldak ilinde yapılacak yatırımları uygun alanlara yönlendirerek yerel potansiyeli harekete geçirmek, kaynak israfını azaltmak ve ekonomik kalkınmaya ivme kazandırmaktır.

Kamuoyunun bilgisine sunulan bu raporlar ile uygun yatırım alanlarının fizibilite düzeyine çıkarılması hedeflenmiştir. Ancak, nihai fizibilite statüsü kazanma açısından raporlar bazı belirsizliklere ve kısıtlara sahiptir. Bu belirsizlikler ve kısıtlar 3 ana başlık altında toplanabilir:

1. Projeyi uygulayacak yatırımcıların kimliği belli değildir. Bu durumda hazırlanan raporlarda zorunlu olarak standart bazı varsayımlardan hareket edilmiştir.

2. Hazırlanan projelerin ne zaman uygulanacağı hususu belirsizdir.
3. Yapılan fizibilite çalışmalarının destek dokümanlar ile kati hale gelmesi gerekmektedir. Gerekli

destek dokümanlar arasında bazı projelerde yasal olarak Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) veya Ön-ÇED raporu hazırlanması, ilave pazar etütleri yapılması gibi dokümanların hazırlanması gerekli olabilecektir.

Bu belirsizlikler ve kısıtlar altında hazırlanan raporlarda duyarlılık analizleri yapılması, gelecekte ortaya çıkabilecek değişimlere karşı raporların kullanım değerini artırıcı olumlu bir unsur olarak görülmektedir. Ancak, yukarıda açık bir şekilde ifade edilen kısıtlar altında hazırlanan fizibilite çalışmalarının, özel sektör için yol gösterici bir doküman olarak değerlendirilmesi ve uygulama aşaması öncesinde yukarıda sözü edilen konularda ilave çalışmalar ile raporların güncelleştirilmesi gerekmektedir.

5

3. ÇALIŞMA ÖZETİ

YATIRIM BİLGİLERİ BİRİM Yatırım Konusu –

Üretilecek Ürün/Hizmet –
NACE Kodu 03.21.04

GTİP No

Yatırım Yeri –

Toplam Yatırım Tutarı TL

Yatırım Süresi Ay

1. Yıldaki Kapasite Kullanım Oranı %

1. Yıldaki Tesis Kapasitesi Ton/Yıl

1. Yıldaki İstihdam Kapasitesi Kişi

AÇIKLAMA

Su ürünleri yetiştiriciliği tesisi

Kalkan ve levrek balığı

Balık üretme ve yetiştirme

çiftliği faaliyetleri (Deniz) 03.01 Deniz balıkları (canlı)

Yatırımın Geri Dönüş Süresi (3. Yıl İtibariyle)

Karadeniz Ereğli / Zonguldak 4.128.013
12
100

150.000 14
263 274,40 10.718.288

Gün Sermayenin Karlılığı %

Net Bugünkü Değer (10 Yıllık) TL

6

4. PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARLAMA PLANLAMASI

4.1. PAZAR VE TALEP ANALİZİ
4.1.1. SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

Sektörle ilgili tanımlar aşağıdaki gibidir.

Su Ürünleri: Denizlerde ve iç sularda bulunan bitkiler ile hayvanlar ve bunların yumurtalarını (4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanununun kapsamına giren hayvanlar hariç) belirtmektedir.

Avcılık: Denizlerde ve iç sularda ağ veya zıpkın kullanımı ile amatör veya profesyonel olarak yapılan balık avlama yöntemleridir.

Su Ürünleri Y etiştiriciliği: Y etiştiricilik tesislerinde, entansif, yarı entansif veya ekstansif şartlarda yapılan, su ürünlerini üretme ve/veya büyütme (besicilik) faaliyetini belirtmektedir.

Yetiştiricilik Tesisi: Su ürünleri yetiştiriciliğinin yapıldığı yerleri belirtmektedir.

Türkiye’de balıkçılık sektörü yaklaşık 47 bin kişiye doğrudan istihdam olanağı sağlamaktadır. Buna karşılık balıkçılık sektörünün GSMH’ye sağladığı katkı dönemler itibariyle değişmekle birlikte ancak %2 kadardır.

Tablo 1. Yıllar İtibariyle Balıkçılık Sektörünün GSMH İçindeki Payları
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009

1998

1.dönem

0,4

2.dönem

0,2

3.dönem

0,2

4.dönem

0,6

Yıllık

0,3

2010*

2011*

0,2

0,2

0,1

0,1

0,1

0,1

0,3

0,3

0,2

0,2

Kaynak: TÜİK

0,3 0,3 0,3 0,2 0,2 0,1 0,2 0,1 0,1 0,4 0,4 0,4 0,3 0,2 0,2

(*) Geçici veriler

0,2 0,2 0,2 0,3 0,2 0,3 0,2 0,2 0,1 0,1 0,1 0,2 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,3 0,4 0,4 0,5 0,5 0,4 0,3 0,3 0,2 0,2 0,2 0,3 0,2 0,2 0,2 0,2

Karadeniz’de 247, Marmara Denizi’nde 200, Ege Denizi’nde 300 ve Akdeniz’de 500 civarında balık türüne rastlanmakta olup bunlardan 100 kadarı ekonomik değere sahiptir. Türkiye’deki balık üretiminin %80-90’ını göçmen (pelajik) türlerden oluşmaktadır. Karadeniz’de; hamsi, istavrit, kefal, palamut, torik, lüfer, Akdeniz’de; sardalye, kefal; Ege’de; sardalye, Marmara’da; hamsi, istavrit, kefal önemli pelajik türlerdir. Demersal balıklardan (dip balıkları) ise; Karadeniz’de kalkan, mezgit; Ege ve Akdeniz’de çipura, barbunya, berlâm, ıstakoz ekonomik öneme sahip türlerdir.

7

Dünya’da su ürünleri üretimi ve ticaretinde temel olarak 58 ülke faaliyet göstermektedir. 2010 yılında toplam su ürünleri üretimi 148 milyon ton (US $217,5 milyar) olmakla birlikte bu üretimin 128 milyon tonu gıda olarak tüketilmiştir. 2011’de üretim miktarı 154 milyon tona çıkarken bu üretimin 131 milyon tonu gıda olarak tüketilmiştir. Su ürünleri üretimindeki sürekli büyüme ve gelişen dağıtım kanalları ile birlikte kişi başına düşen su ürünleri miktarı 1960’larda 9.9 kg iken 2010 istatistiklerine göre bu sayı 18,6 kg’a yükselmiştir (FAO Su Ürünleri ve Yetiştiricilik İstatistikleri, 2012).

Grafik 1: Dünya Su Ürünleri Üretimi (Milyon Ton)

Kaynak: FAO Su Ürünleri ve Yetiştiricilik İstatistikleri, 2012

Dünyada, yetiştiricilikte Çin, toplam üretimin %62’sini sağlamakta olup, açık farkla lider durumdadır. Çin’i; Hindistan, Vietnam, Endonezya, Tayland, Bangladeş ve Norveç izlemektedir. Türkiye’nin küresel yetiştiricilikteki payı ise %0,29 seviyesindedir. Su ürünleri ve Balıkçılık sektörü üretiminde Çin başı çekerken Çin’i Endonezya, Hindistan ve ABD takip etmektedir. Son yıllarda avlanma miktarı düşmesine rağmen küresel düzeyde hala en çok avlanan tür hamsidir. Daha sonra Alaska morinası, ton balığı (skipjack tuna), ringa balığı ve kolyoz gelmektedir (FAO, Balıkçılık ve Yetiştiricilik İstatistikleri, 2010).

8

Grafik 2: 2010 Yılı Ülkeler Bazında Yetiştirilen Su Ürünleri Miktarı (Milyon Ton)

Kaynak: FAO Su Ürünleri ve Yetiştiricilik İstatistikleri, 2010

2010 yılı FAO verilerine göre ülkeler bazında avlanan su ürünleri miktarı 15 milyon ton ile en fazla Çin’de gerçekleştirilirken, Çin’i 5 milyon ton ile Endonezya, 4,6 milyon ton ile Hindistan, 4,3 milyon ton ile A.B.D, 4,2 milyon ton ile Peru takip etmektedir. 2009 FAO verilerine göre Çin’den sonra Peru gelmekte iken 2010 yılında avlanan hamsi miktarındaki azalmadan dolayı Peru 2. sıradan 5.sıraya düşmüştür. Çin’in payı 1961’de %7 iken, 2010’da %35’e çıkmıştır. Bu oranın dünya genelinde kişi başına düşen su ürünleri miktarının artmasında payı büyüktür.

Grafik 3: 2010 Yılı Ülkeler Bazında Avlanan Su Ürünleri Miktarı (Milyon Ton)

Kaynak: FAO Su Ürünleri ve Yetiştiricilik İstatistikleri, 2010

9

Hâlihazırda, küresel su üretiminin %37’si yetiştiricilikle sağlanmakta olup, uzun vadede yetiştiricilik sektörünün üretim bakımından avcılık sektörünü geçmesi beklenmektedir. Toplam su ürünleri üretimine baktığımızda avlanan su ürünleri miktarı artmazken yetiştiricilik üretimlerinin yıllar içinde daha fazla arttığı görülmektedir (FAO, Balıkçılık ve Yetiştiricilik İstatistikleri, 2010).

2012 yılında Türkiye yetiştiricilik üretiminin %52,7’si (212 410Ton) iç sularda, %47,3’i (111.335Ton) denizlerde gerçekleşmiştir. Deniz ürünleri üretiminde ilk sırayı %51’lik oran ile Doğu Karadeniz alırken, bu bölgeyi %21,7 ile Batı Karadeniz, %12 ile Marmara, %9,4 ile Ege ve %5,9 ile Akdeniz Bölgesi izlemiştir.

Su ürünleri üretimi, 2013’te bir önceki yıla göre %5,8 azalarak 607 bin 515 ton olarak gerçekleşmiştir. Üretimin %48,6’ini deniz balıkları, %7,2’ini diğer deniz ürünleri, %5,8’sını iç su ürünleri ve %38,4’ünü yetiştiricilik ürünleri oluşturmuştur.

Su ürünleri avcılığı, 2013’te %13,5 azalırken, yetiştiricilik üretimi %9,9 artmıştır. Tablo 2: Yıllar İtibarıyla Toplam Su Ürünleri Üretiminin Sektörel Dağılımı (ton/yıl)

Yıllar

2002

2004

Deniz

522.744

504.897

83,3

78,3

Avcılık

İç su

45.585

7,1

Yetiştiricilik

94.010

14,6

TOPLAM

%

%

%

43.938

7,0

Miktar

61.165

9,7

627.847

644.492

2006

488.966

73,9

44.082

6,7

128.943

19,5

662.103

2008

2010

2012

2013

453.113

445.680

396.322

339.047

70,1

68,2

61,5

41.011

40.259

36.120

6,3

5,6

152.186

167.141

212.410

233.394

23,5

25,6

646.310

6,2

32,9

653.080

644.852

55,8

35.074

5,8

38,4

607.515

Kaynak: TÜİK&BSGM

Deniz ürünleri üretimi yapılan bölgelerde arasında Doğu Karadeniz Bölgesi %64,7 ile en büyük paya sahip ülke durumundadır. Bu bölgeyi Batı Karadeniz (%13,7), Marmara (%8,9) ve Ege (%8,1) ve Akdeniz (%4,6) izlemektedir. Akdeniz’de yaklaşık 500 olan tür sayısı kuzeye gittikçe azalmakta ve Karadeniz’de tür sayısı 247’ye düşmektedir. Buna karşın su ürünleri üretim miktarı kuzeye gittikçe artmaktadır. Karadeniz, bu dört deniz arasında doğal üretimin en yüksek olduğu

10

denizdir ve ülkemiz su ürünleri üretiminin %63’ünü toplam deniz balıkları üretiminin ise %80’ini

1

Tablo 2. Türkiye’de Su Ürünleri Üretimi

karşılamaktadır.

Dönemi

Su Ürünleri Üretimi(Ton)*

İhraç Edilen Su Ürünleri(Ton)

14 533 18 978 26 860 29 937 32 804 37 655 41 973 47 214 54 526 54 354 55 109

Tablodan anlaşıldığı gibi Türkiye
kalmaktadır. Üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımada konumunda olan Türkiye’nin 8.333 km’lik kıyı şeridi ve 177.714 km uzunluğunda nehirleri bulunmaktadır. Deniz ve iç su kaynaklarının toplam yüzey alanı 25 milyon hektardır. Bu rakam ülkedeki toplam tarım alanlarına yakındır. Bu nedenle balıkçılık kaynaklarının etkin kullanımı büyük önem taşımaktadır.

4.1.2. PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE PROFİLİ

Doğal stokların giderek azalması, dünya çapında hızla artan nüfusun protein ihtiyacının karşılanmasında kültür balıkçılığının önemini artırmıştır. FAO’ya göre yetiştiricilik sektörü son 10 yıl içerisinde yılda ortalama %6,6 oranında büyüyerek, dünya çapında en çok gelişen gıda üretim sektörü olmuştur. Hâlihazırda, küresel su ürünleri üretiminin %37’si yetiştiricilikle sağlanmakta olup, uzun vadede yetiştiricilik sektörünün üretim bakımından avcılık sektörünü geçmesi beklenmektedir. Yetiştiricilikte Çin, toplam üretimin %62’sini sağlamakta olup, açık farkla lider durumdadır. Çin’i; Hindistan, Vietnam, Endonezya, Tayland, Bangladeş ve Norveç izlemektedir.

2

AB’de su ürünlerin üretiminin yüzde 20’sini oluşturan yetiştiricilik sektörü, 65.000 kişiye doğrudan istihdam sağlamaktadır. AB’nin 2009 yılı toplam kültür balıkçılığı üretimi 1.298.326 ton

1 E. Çiğdem Civaner, Türkiye’de ve Dünyada Su Ürünleri Üretim ve Ticareti, İGEME, 2011
2 Kaynak: Yeliz Şahin, İKV Değerlendirme Notu, AB ve İş Dünyası: Balıkçılık Sektörü, Eylül 2011

  1. 2000  582 376
  2. 2001  594 977
  3. 2002  627 847
  4. 2003  587 715
  5. 2004  644 492
  6. 2005  544 773
  7. 2006  661 991
  8. 2007  772 323
  9. 2008  646 310
  10. 2009  623 191
  11. 2010  653 080

Kaynak: TÜİK

İthal Edilen Su Ürünleri (Ton)

44 230 12 971 22 532 45 606 57 694 47 676 53 563 58 022 63 222 72 686 80 726

Türkiye’nin küresel yetiştiricilikteki payı ise % 0,29 seviyesindedir.

taşıdığı büyük potansiyele

rağmen su ürünleri ihracatında zayıf

11

olarak açıklanmıştır. AB’nin küresel yetiştiricilikteki payı üretim bazında % 2,6, değer bazında ise

3

2012 yılı TÜİK verilerine göre su ürünleri ve balıkçılık ihraç edilen ülkelerin başında 65 milyon dolar ile Hollanda gelmektedir. Hollanda’yı 52 milyon dolar ile Almanya, 41 milyon dolar ile İtalya, 34 milyon dolar ile Japonya, 18 milyon dolar ile İngiltere ve daha sonra Rusya, Lübnan, İspanya ve Yunanistan takip etmektedir.

Grafik 4: 2012 Yılı İtibariyle AB Ülkelerinde Yetiştiricilik

Kaynak: EUROSTAT

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre, Türkiye kültür balığı üretimini Çin ve Hindistan’ın ardından en hızlı artıran 3. ülke olmuştur. Ülkemizde yetiştiricilik giderek

4

% 5,1 oranındadır.

gelişmektedir.

3 Aquaculture Production, Avrupa Komisyonu, EUROSTAT

12

Tablo 3. Türkiye’de Yetiştiricilik (2002-2013)

Yıl Deniz Ürünleri (Ton)

  1. 2002  522 744
  2. 2003  463 074
  3. 2004  504 897
  4. 2005  380 381
  5. 2006  488 966
  6. 2007  589 129
  7. 2008  453 113
  8. 2009  425 046
  9. 2010  445 680
  10. 2011  477 658
  11. 2012  396 322
  12. 2013  339 047

Yetiştiricilik Üretimi (Ton)

61 165 79 943 94 010

118 277 128 943 139 873 152 186 158 729 167 141 188 790 212 410 233 394

Tatlısu Ürünleri (Ton)

43 938 44 698 45 585 46 115 44 082 43 321 41 011 39 187 40 259 37 097 36 120 35 074

Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı.

Kaynak: Yetiştiricilik üretimi ve tatlısu ürünleri için Gıda,

4.1.3. TALEBİ ETKİLEYEN UNSURLAR
• Levrek Balığı (Morone labrax ve Roccus labrax)

Levrek balıkları, tüm Akdeniz’den, İngiltere’nin kuzey sahillerine ve Kanarya Adaları’na kadar

tuzluluğa karşı gösterdiği toleransı ile nehir ağızlarında ve lagüner bölgelerde yaşayan bir littoral bölge balığıdır. Havaların soğuması ile birlikte kışlamak için derin sulara göç ederler. Karnivor bir tür olan, bazen yalnız bazen de küçük sürüler halinde dolaşan levreklerin lateralden hafif yassılaşmış olan derisi ktenoid pullarla kaplıdır. Renkleri sırt kısmında koyu gri-esmer, yanlarda gümüşi, karın bölgesinde beyazdır. Ergin bireylerin sırt kısmı lekesiz koyu renkte olurken,

da 12 kg’ a ulaşabilir. Tatlı sularda büyüyebilirler, fakat üreyemezler. Levrekler 5-28°C arası 13

yayılım gösterir

Deniz fenogramlarının bulunduğu kumlu, çamurlu-sığ biotoplarda, sıcaklığa ve

gençlerde bazen siyah lekeler olabilir. 1 m’ye kadar uzayabilen boyu ortalama 50 cm

olup, ağırlığı

000-

358 000 adet yumurta bırakabilir. Tuzluluk değişimlerine karşı dayanıklı olup, ‰3 tuzluluktan

‰50 tuzluluğa kadar yayılım gösterir. Levrek balıkları 1 yaşına gelene kadar gonadlarında bir 5

.

• Kalkan Balığı (Psetta maxima)

Bir dip balığı olan kalkan, Karadeniz’in en tanınmış balıklarındandır. 25-30 yıllık ömrü olan kalkan balığı, 1 metre boya erişebilir. Sahillerde 5-10 metreden başlayarak 300-400 metre derinliklere inebilir. Etçil ve fazlasıyla obur bir balıktır. Atlas Okyanusu’nun doğusunda kıyı yakınlarında, Akdeniz’de, Marmara Denizi’nde ve Karadeniz’de, 20 ila 70 metre derinlikte yaşar. Denizin dibinde yaşayan küçük balıklar, yengeçler ve diğer küçük deniz hayvanları ile beslenir. Neredeyse tamamen yusyuvarlak olan bu pulsuz ve tüketicilerin sevdiği balık türü ortalama 50 ila 70 cm boyuna ulaşır. Boyu bir metreye ve ağırlığı 20 kiloya varmış olanları çok nadir tutulur.

Dişileri ilkbahar ve yaz boyunca, denizin 10-40 metre derinliğinde, kendi büyüklüğüne göre 10 milyon ila 15 milyon yumurta döker. Erkek balık bunları dölledikten 7-9 gün sonra bu yumurtalardan mekik şeklinde vücutları olan yavrular çıkar. Bu yavrular 8-10 cm boya ulaşana kadar ve metamorfozları başlayana kadar sığ sularda plankton ile beslenerek yaşarlar. Ancak sağ gözleri kafalarının sol tarafına doğru kaymaya başlayınca ve yassılaşmaya başladıkları zaman derin sulara göç ederler. Erkekleri 5-6, dişileri ise 6-7 yaşlarında olgunlaşıp üremeye geçebilir. Üremeleri 10°-15° C sularda nisandan hazirana kadar sürer. Milyonlarca yumurta vermesi yanında etinin

6

5 http://www.forumacil.com/balik-ve-akvaryum-dunyasi/257219-levrek-baligi- yetistiriciligi.html#ixzz1t9sW68yA

6 http://www.forumacil.com/balik-ve-akvaryum-dunyasi/301147-kalkan-baligi-hakkinda- bilgiler.html#ixzz1t9vU3Nk8

sularda yaşayıp 12-14°C arasında yumurta bırakırlar.

Doğal ortamda 1 kg’lık bir dişinin 293

gelişim gözlenmez.

Dişiler doğal şartlar altında ancak 3

yılda yumurta bırakabilir

lezzeti ve verimliliği ile ekonomik değeri çok yüksektir.

14

Kalkan ve Levrek Balığı Arzı

Kalkan balığı, Karadeniz’deki dip balıkları içerisinde, mezgit ve barbun ile birlikte en fazla avlanan, ekonomik bir türdür. Eti son derece lezzetli ve pazar değeri yüksek olan kalkan balığının avcılık yolu ile üretimi diğer deniz balıklarına göre çok düşüktür. Karadeniz’de en çok avlanan; hamsi, istavrit, palamut, kefal, mezgit ve barbun gibi ticari türlerinde yer aldığı toplam av miktarı

7

Tablo 4. Türkiye’de Avlanan Ticari Balıklar (2001-2010)

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 465.180 493.446 416.126 456.752 334.248 409.945 518.201 395.660 380.636 399.656 255 330 262 352 505 606 549 513 1.167 883 35 45 40 30 60 53 57 75 96 53

– – – 27 30 73 852 208 631 402

içerisindeki oranı % 0,7 olarak tespit edilmiştir.
ticari türlere göre oldukça yüksektir. 2013 yılı verilerine göre, kalkan balığının ortalama perakende satış fiyatı 30 ila 35 ABD $ arasında değişim göstermiştir.

Buna karşın iç piyasadaki pazar değeri, diğer

Balık türü

Toplam

Akya

Avcı

Albakor (Patlakgöz)

Bakalorya 20.810 10.500 7.500 4.380 4.100 3.460 3.337 1.252 1.557 1.256 Barbunya 2.455 2.395 1.400 1.848 2.825 2.617 2.091 1.925 2.461 2.351

Barbun (Paşa barbunu)

– – – – – – 299 110 317 446

Çaça 1.000 2.050 6.025 5.411 Çipura 1.070 700 794 879 Dil-Pisi 1.250 585 410 624

5.500 7.311 11.921 39.303 53.385 57.023

1.215 867

759 1.526 1.186 1.164 851 848 1.038 1.166 101 72 104 90

88 176 177 132 204 360 317 219

Dülger

Fangri Fener balığı

1.190 937 130 55 24 24 76 95

100 80 64 89 107 168 – – – – – –

Gelincik 35 8 4 8 27 17 23 11 21 9 Grenyüz 20 5 3 7 11 20 60 56 23 101

575 518 664 1.037 1.479 993 999 1.142 1.721 1.442 320.000 373.000 295.000 340.000 138.569 270.000 385.000 251.675 204.699 229.023

Gümüş Hamsi Hani

410 100 İskarmoz 130 206 İskorpit 525 270 İsparoz 280 548

94 127 93 90 103 229 51 23 250 255 281 234 417 218 178 459 240 329 353 326 202 362 339 254 340 264 516 552 336 298 427 745

İstavrit (Kraça) İstavrit (Karagöz) İşkine

İzmarit 7 TÜİK, 2010

15.545 19.500 16.400 18.068 13.540 14.127 22.991 22.134 20.373 14.392

10.635 6.982 11.600 9.337 13.978 11.800 9.030 10.043 7.895 6.055 20 39 30 17 26 54 73 41 32 20

2.250 1.105 1.200 1.020

1.869 1.321 1.044 742 1.116 1.243

15

Kalkan

Toplam Payı (%)

Karagöz

Kayabalığı

Kefal

Keler

Kılıç

Kırlangıç

Kırlangıç (Mazak)

Kolyoz Köpek Kupez Lahoz Levrek Toplam Payı

(%)

Lipsöz Lüfer Melanurya Mercan Mezgit Mığrı Mırmır

2.455 459

0,5 0,1

375 203 335 201

300 376

0,1 0,1

235 243

649 807

0,2 0,2

203 185

Orfoz Orkinoz Yazılı Orkinoz Öksüz Palamut-Torik Patlakgöz

Sarıgöz Sarpa

Sinagrit

Sivriburun karagöz

Trança Uskumru Vatoz Zargana

769 528

0,1 0,1

189 263

360 370 350 386 425 410 423 386 301 334 200 271 230 241 313 560 339 362 320 316

– – – – – – 292 24 47 92

170 210
12.000 11.000 12.424 10.560 8.915

403 8.808

141 113

136 164 8.291 3.345

124 130 2.987 3.119

22.000
20 18 25 28 38 51 15 34 20 19

4.500 1.000 1.000 – 1.200

0,3

1.500 1.480 686 400 1.126 1.540 292 230 713 700

0,1 0,2

1.402 2.001 2.760 458 734 668 1.463 3.062 3.601 264 295 384 628 581 490

0,1 0,2 0,1

2.263 1.818 496 413 3.851 2.580 345 313 421 751

0,1 0,2

2.952 2.004 618 285 2.919 2.761 566 672 615 577

0,2 0,1

115 26 27 37 44 60 37 35 107 80

13.060 90 320 10.000

25.000 22.000 19.901 18.357

8.399 332 1.021 9.112

6.858 4.048 169 128 689 634

5.999 4.744 241 243 724 742

130

150 138 142

550 551 541 8.000 8.205 8.309

12.940 12.231 11.146 13.558 – – – – – – 8 77 3 8

340 300 290 239 233 283 249 349 390 281 Minekop 55 70 77 63 52 29 19 22 24 41

80 71 107 97 151 97 95 25 83 63 2.100 2.300 3.300 1.075 990 806 918 887 981 423

– – – 568 507 1.230 785 1.072 1.309 1.046

– – – – – – 24 14 12 14 13.460 6.286 6.000 5.701 70.797 29.690 5.965 6.448 7.036 9.401

– – – – – – 97 143 98 91

10.000 8.684 12.000 12.883 20.656 15.586 20.941 17.531 30.091 27.639 Sarıağız 50 63 75 62 96 – – – – –

mercan Sardalya

45 40 76 70 109 320 71 30 30 38 160 243 230 198 391 599 321 190 348 305 60 79 90 106 136 242 106 146 165 170

– – – – – – 20 17 26 21

1.570 1.450 1.050 961 1.207 690 862 1.100 1.172 2.176 Tombik – – – 284 1.020

1.256 1.738 1.031

1.732 1.978 2.252 2.289 993 836

2.818 4.455 3.070 2.574 1.873 1.081

Tekir Tirsi

35 57 60 74 55 80 82 119

550 486 555 369 640 482

350 568 540 532 450 491

781 783 763 813 577 375

86 115 1.076 516 505 226 974 591 707 668 400 335 346 661

16

383 295

0,1 0,1

282 202

Zurna

55

97

160

140

206

289

409

348

487

565

Diğer

175

280

440

380

600

1.109

754

321

486

646

Kaynak: TÜİK

2001-2010 yılları arasında kalkan ve levrek balığı yakalama oranında büyük düşüş meydana gelmiştir. 2010 yılında Türkiye’de yakalanan kalkan miktarı 295 ton, Levrek miktarı 577 ton civarında olmuştur. Avcılık, ağırlıklı olarak (% 90) Karadeniz’den yapılmaktadır. Kalkan, yetersiz arz nedeniyle su ürünleri yetiştiricilik sektörü için önemli bir potansiyel olduğunu göstermektedir.

Kalkan ve Levrek Balığı Talebi

Kalkan, Türkiye’nin en pahalı balıklarından biridir. Son yıllarda Karadeniz’de av hacminin önemli bir şekilde azalmasıyla fiyatı yükselmiştir. Arzdaki azalma, İstanbul’daki fiyat ve ticaret hacmi arasındaki ilişki ile de gözlenmektedir. Kalkanın fiyatı, Çipura veya Levrek fiyatının neredeyse iki katıdır. Hiç kuşkusuz kalkan, bundan dolayı üst gelir grubuna hitabeden bir balıktır. Sadece orta üstü ve yüksek gelirliler kalkan balığı alabilmektedir. Lüks bir gıda maddesi olarak kalkan balığının talep eğrisine göre fiyatı, elastiki ya da düz olarak kabul edilebilir. Satış fiyatındaki küçük bir düşme kalkan balığına olan talebi kısmen yüksek derecede artıracaktır. Ayrıca, kalkan

8

Türkiye’de iç su ve denizlerde su ürünleri yetiştiriciliği hızla gelişen bir sektördür. İlk alabalık

9

tüketiminin ülkenin ekonomik gelişmesi ile birlikte artması beklenmektedir.

4.1.4. REKABET YAPISI VE RAKİPLERİN ÖZELLİKLERİ

çiftliği 1970’lerde, deniz levreği ve çipura işletmesi ise 1985 yılında kurulmuştur.
Su Ürünleri Genel Müdürlüğü verilerine göre 2010 yılı sonu itibariyle iç sularda 1623, denizlerde ise 344 adet olmak üzere toplam 1967 işletme bulunmaktadır. 2010 yılında toplam üretimin 167.141 tonu yetiştiricilikten elde edilmiştir. Türkiye’de iç sularda yoğun olarak alabalık üretilmekte olup, üretimin % 46,77’sini oluşturmaktadır. Denizlerimizde ise en çok levrek ve çipura yetiştirilmektedir. Türkiye, alabalık yetiştiriciliğinde Avrupa’da ilk sırada yer almaktadır. İller itibariyle, yetiştiricilikte Muğla % 41’lik pazar payı ile lider durumda olup, bunu İzmir, Bilecik, Kayseri, Çanakkale, Antalya ve Aydın takip etmektedir.

8 Kalkan Balığı Yetiştiricilik Kılavuzu, Akdeniz Su Ürünleri Araştırma Üretim ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü, 2011
9 Su Ürünleri Yetiştiriciliği ve Politikalar, http://www.abveteriner.org/dosyalar/supolitikalar.pdf

Balıkçılık ve

17

Tablo 5. Su Ürünleri Yetiştiricilik Tesisleri

Faaliyet Alanı

İçsu Ürünleri Deniz Ürünleri Toplam

Faal Tesis
Proje Kapasite Ton/Yıl

104.629 134.121 238.750

Yatırım Aşamasında

Adet

1.499 356* 1.855

Adet

200 129 329

Proje Kapasite Ton/Yıl

15.291 44.002 59.293

Kaynak: TKB/TÜGEM (Temmuz 2010 itibariyle) *117 adedi toprak havuzlarda

Kalkan ve levrek balığı üretimi amaçlı olarak kurulacak tesisin ulusal pazardaki en önemli rakibi Muğla Milas ilçesinde 530 ton/yıl kapasiteli Kılıç Deniz Ürünleri A.Ş’dir. Diğer tesislerde çipura ve levrek üretilmekle birlikte anılan tesiste kalkan ve Levrek ile birlikte Mersin, Minekop ve Sarıağız balıkları da üretilmektedir. Levrek yetiştiriciliği ise hem bölgede hem de ulusal pazarda yaygın olup en yoğun üretim Ege Bölgesi’nde yapılmaktadır.

4.2. PAZARLAMA PLANI
4.2.1. HEDEF PAZAR VE ÖZELLİKLERİ

İstanbul, Türkiye’nin başlıca pazarıdır. Ulusal kalkan balığı ticaretinin %50’den fazlasının İstanbul’un elinde olduğu tahmin edilmektedir. Ancak, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve İstanbul Balık Hali (İBH)’ndeki satış değerleri arasında önemli farklılıklar vardır. Bu bilgilere göre, son yıllarda yakalanan balıkların %30-40’ını İstanbul tüketmektedir. Bu farklılık, öncelikle İBH’e giriş yapmadan direkt otel ya da restoranlara doğrudan satılan balıklardan kaynaklanmaktadır.

Batı Karadeniz Bölgesi’ndeki yetiştiriciler için Ankara ili İstanbul’un ardından ikinci sırada gelen bir diğer önemli pazardır. Ankara Balık Hali’nde işlem görecek yoğunlukta kalkan arzı bulunmadığından düzenli bir fiyat serisi bulunmamaktadır. Ancak yapılan karşılaştırmalara göre Ankara’ya gelen kalkan balıklarının daha küçük boyutlu olduğu ve İstanbul’a göre daha düşük

10

fiyatlandırıldığı görülmüştür.

10 http://www.ankara.bel.tr/AbbSayfalari/halarsiv/arsiv_2011/2011_balik_arsivi. aspx 18

4.2.2. HEDEF MÜŞTERİ GRUBU VE ÖZELLİKLERİ

Kalkan balığı tadı ve yüksek fiyatından dolayı üst gelir grubuna hitabeden bir balıktır. Sadece orta üstü ve yüksek gelirliler kalkan balığı alabilmektedir. Lüks bir gıda maddesi olarak kalkan balığının talep eğrisine göre fiyatı, elastiki ya da düz olarak kabul edilebilir. Satış fiyatındaki küçük bir düşme kalkan balığına olan talebi kısmen yüksek derecede artıracaktır.

Son yıllarda kalkan balığının satış fiyatı balığın az bulunması nedeniyle değişmektedir. İstanbul’da ortalama fiyatı 80 TL/kg civarında olan balık kilogram fiyatı, İstanbul’da 2013 yılında 170 TL/kg’a kadar çıkmıştır. Kalkanın satış miktarı ve birim satış fiyatı arasında önemli mevsimsel farklılıklar bulunmaktadır. 2012-2014 balık sezonunda İstanbul Balık Hali’nde kalkan ve levrek balığının aylık satış fiyatları aşağıda yer alan tabloda gösterilmektedir. Kalkan ticaret hacmi, Ağustos ayında en düşük, Nisan ayında ise en yüksek düzeydedir. Buna karşın, birim satış fiyatı, genellikle kışın en yüksek seviyesine ulaşmakta, bahar bitiminden yaza doğru ise en düşük değerine inmektedir. En yüksek fiyat, kalkan arz miktarının azaldığı Mart ve Ağustos aylarında olmaktadır.

Tablo 6. 2012-2014 Sezonunda İBH Aylık Satış Fiyatları

Levrek

Kalkan

İBH Su Ürünleri Hali Fiyat Listesi

En Düşük Fiyat (TL)

En Yüksek Fiyat (TL)

En Düşük Fiyat (TL)

En Yüksek Fiyat (TL)

02.09.2014

10

14

70

90

01.08.2013

11

14

50

60

01.11.2013

11

13

50

60

01.12.2012

11

13

60

70

03.01.2012

10,5

11,5

50

60

01.02.2012

10,5

11,5

70

80

01.03.2012

11

12

50

60

01.04.2012

11

12

50

60

Kaynak: http://application2.ibb.gov.tr/IBBWC/HalFiyatlari.aspx

4.2.3. HEDEFLENEN SATIŞ DÜZEYİ
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

5.000 5.000 5.000 3.000 3.000 3.000 3.000 3.000 5.000 5.000 5.000 5.000 50.000 0000000000000

Ürünler/ Aylar

Levrek

Kalkan

4.2.4. SATIŞ FİYATLARI

Ürün

19

Birim Satış Fiyatı

13 TL/kg 80 TL/kg

1. Yıl Toplamı

Levrek

Kalkan

4.2.5. DAĞITIM KANALLARI

Kuruluşu izleyen ilk yılda firmanın öncelikle bölgesel hedef pazara yönelik olarak satış ve pazarlama ağını oluşturması gerekmektedir. Ulusal ve uluslararası standartlara uygun üretim yapılabilmesi amacıyla tesisin kuruluşundan itibaren ISO 9001:2000 kalite yönetim sistem belgesi alınmalıdır. Ayrıca, tüm ürünlerin ilerleyen dönemde ihracat anlamında kritik önem taşıyan HACCP belgelendirmesine de sahip olması gereklidir. Üretilecek ürünlerin Marka Tescili işlemlerinin de üretime başlandığı zaman tamamlanmış olması gereklidir.

Batı Karadeniz Bölgesinde balık pazarlama kanalları, aşağıda açıklanan kanallarla aynıdır. Bölgedeki pazarlama zincirinin şeması aşağıda verilmiştir. Balığın pazarlanması hemen hemen tamamıyla özel sektör tarafından yapılmaktadır ve sistem etkin bir şekilde çalışmaktadır. Bu konuda yaşanan temel problem, artan talebi karşılayacak yeterli balık arzının olmaması ve bunun tüketicinin seçim ve fiyat konusundaki beklentilerini kısıtlamasıdır.

20

4.2.6. PAZARLAMA/SATIŞ YÖNTEMLERİ

Aylar

Aktivite 1

Tutar

Aktivite 2

Tutar

Toplam

1

Kartvizit

500

Müşteri Ziyaretleri

1.000

1.500

2

İnternet Sitesi

1.500

Müşteri Ziyaretleri

1.000

2.500

3

Sektörel Yayın Reklamları

2.000

Müşteri Ziyaretleri

1.000

3.000

4

İnternet reklamları

1.000

Müşteri Ziyaretleri

1.000

2.000

5

Gazete Reklamları

1.000

Müşteri Ziyaretleri

1.000

2.000

6

Ürün Kataloğu

2.500

Müşteri Ziyaretleri

1.000

3.500

7

Alışveriş Merkezi Stantları

1.500

Müşteri Ziyaretleri

1.000

2.500

8

Gazete Reklamları

1.000

Müşteri Ziyaretleri

1.000

2.000

9

Araç Giydirme

1.500

Müşteri Ziyaretleri

1.000

2.500

10

İnternet reklamları

1.000

Müşteri Ziyaretleri

1.000

2.000

11

Gazete Reklamları

1.000

Müşteri Ziyaretleri

1.000

2.000

12

Ürün Kataloğu

2.500

Müşteri Ziyaretleri

1.000

3.500

Toplam

29.000

4.2.7. KURULUŞ YERİ SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLER

Kalkan yetiştirme tesisinin kurulacağı alan dikkatlice seçilmelidir. Yer, erozyon veya sosyal sabotajlar gibi doğal ve insan kaynaklı felaketlerden uzak olmalıdır. Bu yer ayrıca, su ürünleri yetiştiriciliğinin hali hazırda aktif olarak yapıldığı bir bölgede de olmamalıdır. Genel ifade ile satış alanlarına ve yavru sağlama istasyonlarına yakın olması daha iyi olacaktır. Bununla birlikte kalkan yetiştirme tesisinin kurulacağı alanın, elektrik kaynağına uzak olmaması da çok önemlidir. Ayrıca, tesisin konumunun, altyapının dizaynında ve kurulmasında zorluk çıkarmayacak şekilde olması gerekmektedir.

Tesis iyi drenaj yapılmış arazi üzerine inşa edilmelidir. Tesisle bağlantı sağlayan yolların, drenajın etkin olabilmesi için yüksek yapılmalıdır. Araçlardan olabilecek yatay bulaşmanın önüne geçmek için, yavru transfer alanı üretim tesisinden uzakta olmalıdır. Balık yüklemesi balık pompası kullanılarak yapılmalıdır.

Kalkan yetiştiriciliğinde hastalıklar, ölümler ve aynı zamanda yavaş büyümenin en önemli sebeplerinden birisi, uygun olmayan su kalitesidir. Su kalitesi balığın durumunu doğrudan etkiler. Su kalitesini etkileyen en önemli faktörlerden bazıları, sıcaklık, askıdaki katı maddeler ile amonyak, nitrit ve karbondioksit gibi toksik maddelerdir. Su kalitesi, aynı zamanda üretim miktarını da direkt olarak etkilemektedir, bu bağlamda kalkan yetiştiriciliğinin yapılacağı yerin su kalitesini bozacak bir kirletici veya istenmeyen kaynaklardan uzak olması gerekmektedir. Her yaz ve kış olmak üzere su kalitesi düzenli olarak en az yılda iki kez ölçülmelidir. Kalkan balığı

21

yetiştiriciliği için gerekli olan minimum su kalite değerleri tabloda özetlenmiştir. Su özellikleri arasında, su sıcaklığı en hayati parametrelerden biridir.

Tablo 7. Kalkan Balığı Yetiştiriciliği İçin Su Kriterleri, 2011

Uygunluk derecesi

Su sıcaklığı
Çözünmüş oksijen
Tuzluluk
pH
Amonyak (İyonize olmamış)
Hidrojen sülfit
Askıda madde
Ağır metaller
Kaynak: Kalkan Balığı Yetiştiricilik Kılavuzu, Akdeniz Su Ürünleri Araştırma Üretim ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü

18°C’nin üzeri sıcaklıklarda kalkan balığının sağlığı bozulma eğilimindedir. 14°C ve altı sıcaklıklarda ise yem tüketimi azalmaktadır. Sonuç olarak, kalkan yetiştiriciliği için su sıcaklığının yıl boyunca 14-18°C arasında olması önerilmektedir. Tuzluluk da önemli bir faktördür.

Özellikler

18 C’nin altında
Yüksek olması tercih edilir 5 – 35 (psu)
7,0 – 8,0
0,02 ppm’den az
0,001 ppm’den az
80 ppm’den az
Az olması tercih edilir

22

5. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ PLANLAMASI

5.1. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ TEMİN KOŞULLARI

Tesiste yapılacak yetiştiricilik için gereken temel hammadde balık yemidir. Bölgeden temininde herhangi bir sorun bulunmamaktadır.

Kalkan balığı, ticari öneminden ve kültür ortamında yeterli büyüme performansı göstermesinden dolayı, yetiştiriciliği yapılan deniz balıkları grubu içerisinde yer almıştır. Büyüme ve yem dönüşüm oranının yüksek olması, yapay ortama kolay adaptasyon sağlaması ve hastalıklara dayanıklı olması yetiştiriciliğine duyulan ilgiyi arttırmıştır.

Kalkan balığının çevre istekleri fazla bilinmemesine rağmen, yetiştiriciliğinin büyütme safhasında 2-30oC arasında değişen su sıcaklığına ve ‰10-40 tuzluluklara toleranslı olup, optimal su sıcaklığı 15–19oC’dir. Karadaki yetiştiriciliğinde 1 m derinliğinde ve 70–130 m3 hacminde beton, PVC, tahta gibi malzemelerden yapılmış havuz veya tanklar kullanılırken, denizde ise 1-2 m derinliğinde

11

• Yavru Üretimi
İthal edilecek ya da yurtiçinden temin edilecek anaçlara eğer yumurtaları yeterince olgunlaşmamışsa hormon enjeksiyonu yapılmaktadır. Y umurtalar olgunlaştıktan sonra kuru yöntemle (400 g yumurtaya 1 ml süt oranında) döllendirilmektedir. Eğer döllenme oranı %30’dan yüksek ise, yumurtalar üretimde kullanılmak üzere 15°C su sıcaklığında 2000 yumurta/lt yoğunluğunda inkübatörlere yerleştirilmektedir. Döllenmiş yumurtalar 1.2 mm çapında ve pelajiktir (suda yüzer vaziyettedir). Inkübatörlere uygun oranda hava ve su girişi verilir. 4-5 gün

12

Y umurtalar açılmadan bir gün önce veya açıldığı gün larva geliştirme tanklarına nakledilebilmektedir. Larva stoklama yoğunluğu 25.000-30.000 larva/m3 olarak uygulanabilir.

Yumurtaların nakledildiği tanktaki su sıcaklığı başlangıçta, inkübatördeki su sıcaklığı ile aynıdır. Nakilden sonraki günlerde su sıcaklığı günde 1°C artırılarak ortalama 18-21°C civarına

13

11 TÜGEM, 1993
12 Hara vd., 1998; 2002 13 Üstündağ vd. 2002

çeşitli ebatlarda ağ kafesler kullanılmaktadır.

sonra yumurtalar açılır. Larva boyu 2.5-3.2 mm’dir.

getirilmektedir.

23

Kalkan balığı larva döneminde Rotifer ve Artemia ile beslenirken, yumurtadan çıktıktan sonraki 16-25. günden itibaren canlı yemin yanında yüzer granül ve pelet yemlerle (%45-50 protein ve %11-13 yağ içeren) kademeli olarak artan oranlarda beslenmektedir. Yavrular, yemlemeden 40-45 gün sonra aktif olarak suni yem almaktadır. Bu dönemde yem değerlendirme oranı balık

14

Yaşama oranı larva döneminde düşük olmasına rağmen (20 mm’ye kadar olan dönemde %4-14) büyütme safhasında (20 mm’den 100 mm’ye kadar olan dönemde %70-80) oldukça yüksektir

Yapay yeme adaptasyon ve yavru yetiştiriciliği safhası, larvalar 40-42 günlükken başlamasına rağmen, yavrular boylama ve transfer streslerine karşı hala hassastır. Yavrular ticari yetiştiricilik ünitelerine satılabilecek boy olan 100 mm büyüklüğe ulaşana kadar kuluçkahanede büyütülür. Yapay yeme alıştırma yaklaşık olarak 40. günden 110. güne kadar devam eder. Araştırma sonuçlarına göre 40-110 gün arasındaki bu adaptasyon aşamasında yavruların yaşama oranı %75’in üstündedir. Yaşama oranının artırılması, kuluçkahanede hedeflenen üretim miktarının gerçekleştirebilmesi için gerekli tank hacminin ve iş gücünün azaltılması yönünde avantaj sağlar.

Yavrular başlangıçta 0.7-1 mm çapındaki granül yemlerle beslenirler. Balık büyüdükçe granül yemin büyüklüğü de aşamalı olarak artırılır ve pelet yemlere geçilir. Yemin parçacık veya pelet büyüklüğü tüketilen yem miktarını etkiler. Çok küçük veya çok büyük yem kullanımında tüketim azalır. 20-50 mm büyüklüğündeki balıklar günde 4-6 kez yemlenir.

Balık 50 mm boyun üzerine çıktığında öğün sayısı günde 3-4 kez olacak şekilde azaltılır. Yavrular, görsel doygunluğa ulaşıncaya kadar yemlenir. Bu da yem alım aktivitesinin durması ile anlaşılabilir. Karadeniz kalkan yavrularının günlük yem tüketimi, 20 mm büyüklükte iken vücut ağırlığının %4-5’nden başlar ve 100 mm boya ulaşıncaya kadar aşamalı olarak %2-3 seviyesine düşürülür.

• Ön Büyütme (On-growing) Dönemi
Haçeri evresi sonunda 10 g ağırlığa ulaşan kalkan juvenilleri (4-5 aylık dönemde) daha yüksek sıcaklıkta suya ihtiyaç duyması nedeniyle, kapalı tesislerde 4-5 ay kadar daha ön büyütmeye tabi tutulurlar. Bu amaçla kalkan yavruları için, 10-20 m2 yüzey alana sahip, 25- 50 cm derinlikte beton veya fiberglastan yapılma genelde kare şeklinde olan sığ tanklar kullanılır. Bu dönemde stok yoğunluğu düşük tutulur. Ön büyütme dönemi sonunda 10 kg/m2 olacak şekilde veya 150 balık/m2

14 Çiftçi vd. 2002

büyüklüğüne bağlı olarak 1.4–3.0 arasında değişmektedir.

24

hesabıyla stok yoğunluğu ayarlanır. En yüksek 30 kg/m2 olmalıdır. Ön büyütme devresinin

15

Ön büyütme evresinde kalkan balıklarının büyüme performansı su sıcaklığı ve beslenme şartlarına bağlıdır. Bunun yanında juvenil kalitesi ve diğer çevre şartları da büyümede etkilidir. Kalkanın büyüme potansiyeli birinci yıl yüksektir. Ortalama balık ağırlığı 9 ayda 200 g ve 12 ayda 350 g’a ulaşmaktadır. Fakat büyüme çevre şartlarına bağlı olarak bir çiftlikten diğerine değişmektedir. Aynı dönemde benzer sıcaklık rejiminde 9 ayda 60-75 g gibi daha düşük büyüklüklere ulaşan çiftlikler de bulunmaktadır.

Ön büyütme evresinde en büyük risk muhtemel balık ölümleridir. İyi su kalitesi şartlarında %75-85 yaşama oranı görülür. Ticari ön büyütme döneminde kuru pelet yemlerin ete dönüşüm oranı yüksektir. Bu dönemde balık ölümlerini de kapsamasına rağmen 0,8 yem değerlendirme oranı olmaktadır.

• Büyütme (Grow out) Dönemi
Kalkan balıkları büyüme döneminde belirli yetiştiricilik şartları istemektedir. Balıklar kıyı veya kıyıya yakın yerlerde basit inşaat teknikleri ile yapılmış tesislerdeki tanklarda (raceways-kanallı tanklar ve inshore tanklar) büyütülebilir. Nadiren üzerleri ayrı ayrı örtü ile kaplı açık hava tankları kullanılabilmektedir. Yüzer deniz kafeslerinde büyütme ilk önceleri Fransa ve İspanyada bulunan haliçlerde ve korunaklı koylarda deneme mahiyetinde yapılmasına rağmen, bugün artık tamamen terkedilmiştir ve uygulanmamaktadır.

Avrupa’da kalkan balığı yetiştiriciliği yapan kara çiftlikleri başlangıçta açık sistem (raceway) ile işletiliyordu fakat kapalı devre yetiştiricilik sistemleri son dönemde hızla gelişim göstermektedir. Çiftliklerde yeterli jeotermal su ile düşük maliyette ısıtma işlemi yapılmasının yanı sıra oksijen ilavesi olmaksızın ve ayrıca başka işleme tabi tutmadan pompalarla elde edilen deniz suyu kullanılmaktadır. Pratikte ön büyütme sonrası büyütmeye alınan balıklarda pazar boyuna gelen büyük balıklara daha iyi kalitede su verilmeye dikkat edilir. Isıtma masrafını azaltmak için kalkan çiftlikleri kapalı devre sistemlerle ısıtılmış suyu yeniden kullanmaktadır. Fakat dikkat edilecek konu günlük deniz suyu hacminin %5-10’u kadar yeni deniz suyu sağlanmalıdır. Kalkan balığı için 90’lı yılların başında Fransa’da ilk pilot kapalı sistem uygulamaları (yıllık üretimin 20 tonu ) test edilmiştir. Şu anda bazı ticari işletmeler büyütme evresinde kapalı sistem kullanmakta, İrlanda ve İskoçya gibi ülkeler bu konuda projeler geliştirmektedir.

15 Person-Le Ruyet, 2002

sonunda balık 50-60 g ağırlığa ulaşır.

25

Gün uzunluğu ve diğer çevresel parametrelerin kalkan balıklarında büyüme üzerine etkisinin araştırıldığı denemelerde başlangıçta 20 kg/m2 stoklanan balıklar deneme sonunda 60 kg/m stok yoğunluğuna tolerans göstermiştir. Çevresel faktörler iştah değişimi üzerinde %26 etki göstermiştir. Uzun gün uzunluğu (15 saat>) nispeten doğal ortamda daha yüksek su sıcaklığı (18- 19°C), düşük stok yoğunluğu ve yüksek oksijen seviyesi iştah ve büyüme üzerinde olumlu etki göstermektedir.

Kalkan balığı çiftliklerinde genelde balıklar haftanın yedi günü beslenmektedir. Küçük balıklar günde 5 kez, büyük balıklar günde 1-2 kez elle yemlenir. Elle beslemede en önemli avantaj balıkların yem alış ve açlık durumları izlenebilmektedir. Otomatik yemliklerde ise beslenmenin ayarlanması mümkün olmamaktadır. Balıkların yem alışlarına göre stokların sağlık durumu da izlenebilir. Hasta ve stresli balıklarda yem alımı daha az olmakta veya olmamaktadır. Fakat bu durum geniş çaplı entansif yetiştiricilikte işçilik maliyetlerini artırmaktadır.

Büyük balıkların beslenmesi genç balıkların beslenmesinden daha zordur. Bazı çiftliklerde beslemede yanlış uygulamalar yapılmaktadır. Kalkan sıklıkla yaz periyodunda günde 2 kez ve kış periyodunda günde bir kez elle serbest olarak yemlenir. Kontrolü kolaylaştırdığı için yüzer pelet yemler kullanılır. Özellikle stok yoğunluğu yüksek olan büyük tanklarda yem alımının kontrolü oldukça zordur. Fazla verilen veya yenilmeyen peletler bir saat sonra ortamdan geri alınır. Kalkan balıkları için büyütme döneminde yem değerlendirme oranının 1,2 ile 1,3 olması beklenir.

Gözlenen yüksek hastalık problemleri veya teknik problemler (su kesilmesi ve bazı teknik kazalar) büyütme döneminde yaşama oranı üzerinde etkilidir. Büyüme oranı bölgeye ve yerine bağlı olarak yüksek değişim göstermekle birlikte esas olarak sıcaklık rejimi ile ilişkilidir. Kalkan balıkları genelde üç yılda 3 kg ağırlığa ulaşabilmektedir.

Büyüme aşamalarındaki kayıplar göz önüne alınarak gerekli yavru, larva ve yumurta hesabı aşağıdaki gibi yapılabilir.

  • Tesisin kapasitesi – 100.000 kg
  • Balığın pazarlama yaşı – 3
  • Pazarlanan balığın ortalama ağırlığı – 2 kg
  • Pazarlanacak balık adedi – 100.000/2 50.000 adet
  • 3. yıldaki yaşama oranı %95
  • 3. yılda gerekli balık adedi – 50.000*100/95 52.631
  • 2. yıldaki yaşama oranı %95

26

  • 2. yılda gerekli yavru miktarı – 52.631*100/95 55.400
  • 1. yıldaki yaşama oranı %50
  • 1. yılda gerekli yavru miktarı – 55.400*100/50 110.800
  • Larval safhadaki yaşama oranı %5
  • 0 günlük larva sayısı – 110.800*100/5 2.216.000
  • Döllenme ve çıkışa kadar yumurtaların yaşama oranı %60
  • Gerekli yumurta sayısı – 2.216.000*100/60 3.693.333
  • Yumurta sayısı (beklenmeyen kayıplar da düşünülerek)- 4.000.000
  • Kg anaç ağırlığı başına yumurta miktarı – 300.000 adet/kg
  • Toplam anaç ağırlığı – 4.000.000/300.000 13.3 kg
  • Bir anacın ortalama ağırlığı – 2,5 kg
  • Gerekli dişi anaç sayısı – 13.3/2,5 6 adet
  • Dişi anaç sayısı (beklenmeyen kayıplar da düşünülerek) 12 adet
  • Erkek Anaç Sayısı 6-12 adet

5.2. HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ MİKTARLARI
50 Ton Balık İçin Gereken Yem

Birim

Tutar

No Ürün/Hizmet

  1. 1  Balık yemi
  2. 2  İç Ambalaj Giderleri (Adet)
  3. 3  Diğer Yardımcı Malzemeler

No Ürün/Hizmet

  1. 1  Balık yemi
  2. 2  İç Ambalaj Giderleri (Adet)
  3. 3  Diğer Yardımcı Malzemeler

Birim Fiyat

1,00 0,00

Birim Fiyat

3,00 0,00

Miktar

Yıllık Maliyeti

12.000,00 0,00 3.600,00 15.600,00

0,24 0,24 1,00 0,00 0,02 Toplam 0,26

100 Ton Balık İçin Gereken Yem

Birim

Tutar

0,24 0,72 1,00 0,00 0,07

Miktar

Yıllık Maliyeti

Diğer Yardımcı Malzemeler maliyeti, her bir ürün içerisindeki hammaddelerin toplamının %10’u olarak varsayılmış ve toplama dahil edilmiştir.

Yem İhtiyacı-Canlı Yem İhtiyacı
Fitoplankton: Fitoplankton olarak nannocloropsis olarak bilinen tür kullanılmıştır. Larva

yetiştirme tanklarının her birine, larva 2 günlük olunca her ml. su hacminde 500.000 hücre olacak 27

72.000,00

0,00

10.800,00

Toplam

0,79

82.800,00

şekilde 22 gün boyunca nanno ilave edilir. Bu da günde 450 milyon hücre nanno üretilmesi gerektiğini gösterir.

Rotifer: Larvalar 3. günden itibaren ml su hacminde 5 adet rotifer olacak şekilde beslenmeye başlanır. 22 gün boyunca her bir tanka günde iki kez rotifer verilir. Normal şartlarda günlük 300 milyon rotifer üretimi gerekir.

Artemia: Larvalara 13. günden itibaren rotiferin yanında artemia da verilmeye başlanır ve larvalar 45 günlük oluncaya kadar (yaklaşık 32-35 gün) devam eder. Günlük 3-5 milyon artemia üretimine ihtiyaç duyulur.

Granül ve Pelet Yem İhtiyacı

20. günden itibaren larvalara, canlı yemle birlikte mikro granül yem verilmeye başlanır. Yaklaşık 90-100. günlerde tamamen 2 mm.lik pelet yeme geçilebilir. Fransa’da yapılan kalkan yetiştiriciliğinde yem değerlendirme oranı 0,8 bulunmuştur (balık 800 g pelet yemle 1 kg ağırlık kazanmıştır). Ülkemizde bu konuda yapılmış geniş bir çalışma olmadığı için daha somut veriler elde edinceye kadar bu oranı 1.0 olarak kabul edilmektedir. Buna göre 100,000 kg balık elde etmek için 100,000 kg pelet yem kullanılacaktır (pazar boyuna kadar).

28

6. İNSAN KAYNAKLARI PLANLAMASI

6.1. PERSONEL YÖNETİMİ No Pozisyon

Aylık Brüt Ücretler

  1. 1  Genel Müdür 5.000
  2. 2  Sekreter ve İdari İşler Sorumlusu 2.000
  3. 3  Satış ve Pazarlama Sorumlusu 3.000
  4. 4  Ön Muhasebe Sorumlusu 2.000
  5. 5  Teknik Müdür 4.000
  6. 6  Güvenlik 1.332
  7. 7  İşçi 1.332

Personel Sayısı

1 1 1 1 1 1 8

Toplam 14

Yıllık Brüt Ücretler

60.000 24.000 36.000 24.000 48.000 15.984 127.872 335.856

Yönetim ve üretimde üst kademede çalışacak personelin maaşı Zonguldak ilindeki piyasa koşulları ve yapılacak işin niteliği dikkate alınarak belirlenmiştir.

Asgari ücret (1.332 TL) belirlenirken 2014 yılı tutarı baz alınmıştır. Brüt ücretlere işveren payı dâhildir.

6.2. ORGANİZASYON ŞEMASI

YÖNETİM

1 MÜDÜR

ÜRETİM

1 MÜHENDİS

ÜRETİM

8 İŞÇİ

DİĞER

1 MUHESEBE 1SEKRETER 1 GÜVENLİK

PAZARLAMA

1 KİŞİ

29

7. ÜRETİM PLANLAMASI

7.1. YATIRIM UYGULAMA PLANI VE SÜRESİ

Aktiviteler/Aylar

Finansal kaynakların temini Arazi belirlenmesi İşletmenin yasal kuruluşu Gerekli izinlerin alınması İnşaat işleri

Makine ve donanım alımı Makine ve donanım montajı Hammadde temini
Deneme üretimi

İşgücünün sağlanması Pazarlama planının yapılması

Yatırımın başlangıç tarihi 01.01.2015 olarak kabul edilmiştir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

İdari örgütlenmenin yapılması

30

7.2. KAPASİTE KULLANIM ORANI
Yıllar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Kapasite Kullanım Oranı 0% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100%

Kalkan satışına 3. yılda başlanacaktır, 2. yılda sadece levrek satışı öngörülmüştür. İşletmenin 1. yılı yatırım dönemi olarak kabul edildiğinden üretim 2. yıldan itibaren başlamaktadır.

7.3. ÜRETİM MİKTARI
7.3.1. 3. YILDA TAM KAPASİTEDEKİ ÜRETİM DÜZEYİ

Ürün/ Aylar Levrek Satışı (Kg)

kullanım oranındaki düzeye göre hesaplanmıştır.

7.3.2. KAPASİTE KULLANIM ORANINA BAĞLI OLARAK 1. YILDAKİ ÜRETİM DÜZEYİ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

5.000 5.000 5.000 3.000 3.000 3.000 3.000 3.000 5.000 5.000 5.000 5.000 Kalkan Satışı (Kg) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Birinci yıldaki üretim düzeyi ilk yıl için %100 lük kapasite kullanım oranına göre belirlenmiştir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Toplam 5.000 5.000 5.000 3.000 3.000 3.000 3.000 3.000 5.000 5.000 5.000 5.000 50.000

10.000 10.000 10.000 6.000 6.000 6.000 6.000 6.000 10.000 10.000 10.000 10.000 100.000 Tam kapasitedeki üretim düzeyi; satın alınan makine ve donanımların kapasiteleri, işyeri büyüklüğü ve personel sayısı göz önüne alınarak 3. yıldan itibaren %100 kapasite

Kalkan Satışı (Kg)

Ürünler/Aylar

Levrek Satışı (Kg)

Toplam

50.000

0

7.3.3. KAPASİTE KULLANIM ORANINA BAĞLI OLARAK İLK 10 YILDAKİ ÜRETİM DÜZEYİ

Yıllar 12345 Ürünler/Kapasite Kullanım Oranları 0%
Levrek Satışı (Kg) 0
Kalkan Satışı (Kg) 0

Kalkan satışına 3. yılda başlanacaktır, 2. yılda sadece levrek satışı öngörülmüştür. İşletmenin 1. yılı yatırım dönemi olarak kabul edildiğinden üretim 2. yıldan itibaren başlamaktadır.

0

100.000

50.000

100.000

100%

50.000

100.000

6

100%

50.000

100.000

7

50.000

100.000

8

100%

50.000

100.000

9

100%

50.000

10

100%

100%

100%

100%

50.000

50.000

100%

50.000

100.000

100.000

7.4. BİRİM MALİYETLER VE KARLILIK ORANLARI

0,26 0,92 0,58 1,77 15.600 88.367 13,00 635,57% 80,00

Başabaş noktasındaki üretim miktarı Yıllık Toplam Maliyetin Birim Satış fiyatına bölünmesiyle elde edilmiştir.

6.797

Yıllık Toplam Hammadde Maliyeti

Birim Ürün Başına Düşen Karlılık Oranı (%)

Üretim Konuları

Hammadde Maliyeti

Genel Giderler Maliyeti

Personel Maliyeti

Toplam Birim Maliyet

Yıllık Toplam Maliyet

Birim Satış Fiyatı

Başa Baş Noktasındaki Üretim Miktarı

Levrek Satışı (Kg)

Kalkan Satışı (Kg)

0,79

0,92

6,72

8,43

82.800

843.247

848,71%

10.541

32

7.5. İŞ AKIŞ ŞEMASI

Anaç balıklarının temin edilmesi

Anaç balıkların olgunlaştırılması, sağım ve yapay dölleme Kuluçka dönemi
Yumurtadan çıkan yavruların belli bir süre bakım ve beslenmesi

Büyütme Balık satışı

7.6. TEKNOLOJİ ÖZELLİKLERİ

Projede Üretim Sisteminin Kurulmasında Gerekli ve Kullanılacak Araçlar:

Deniz Suyu Alım Sistemi Malzemenin adı Miktarı 10 atü lük boru (400 mm) 1.200 m

1200 m borunun ağırlıkları+bağlantıları+ montajı+ işaretlenmesi

Pompa
Drum filtre
Tam otomatik Mekanik filtreler (400 ton/saat) Kartuj filtreler
UV sistemi (530 m3/saat)
UV sistemi (1 mikron ) (İnkübasyon odası için) Hava kompresörü
Isıtma sistemi 600,000k.cal/h
Jeneratör
Hipoklorit asit jeneratörü
PVC boru (Farklı ebatlarda)
Dirsek, T, manşon vs.
Vana (farklı çaplarda)

10 adet 1 adet
4 adet 25 adet 2 adet
1 adet 10 adet 1 adet
1 adet
1 adet 1000 m 300 adet 400 adet

Açıklamalar:

  1. a)  İki boru hattı için deniz dibine toplam 1200 m boru döşenecektir.
  2. b)  Her iki boru hattı için birer tanesi yedek olmak üzere 10 adet pompa kullanılacaktır.
  3. c)  Su filtrasyon ünitesi: Mekanik filtrasyon cihazının kendisini otomatik olarak sürekli temizleme yeteneğinin olması ve bunu basınç farkı ya da zamana göre yapabilmesi, 10 μm derecesine kadar filtrasyon yapabilmesi, temizleme için gerekli su debisinin minimum seviyede olması, arıza durumunu bildirmesi için alarm sisteminin olması ve temizleme işlemi devam ederken sisteme su vermeye devam edebilmesi tercih edilir. Ayrıca filtre cihazının bakteri yükünün minimum seviyede olması için uygun bir şekilde dizayn edilmesi gerekir.
  4. d)  UV sistemi: Suyu içinde bulunan mikroorganizmalardan temizleyip steril hale getirmek için gereklidir.
  5. e)  Havalandırma Ünitesi: Yetiştirme havuzlarına veya tanklara verilen suyun oksijenlendirilmesi için suyun havalandırılması gerekmektedir. Bunun içinde hava kompresörüne ihtiyaç vardır.
  6. f)  Isıtma sistemi: Üretim döneminde deniz suyu soğuk olduğu için suyun 18-20°C ye kadar ısıtılması gerekmektedir. Bunun içinde larva geliştirme tanklarının içine galvanizli paslanmaz borularla ısıtma düzeneği kurulmalıdır. Fuel-oil ile çalışan 600 000 kcal/h ısıtma sistemi gereklidir.
  7. g)  Hipoklorit asit jeneratörü (arıtma ünitesi)

Tesiste kullanılmış olan atık suyun çevreye vereceği zararı en aza indirmek için arıtma sistemi kurulmalıdır.

Birimler

Canlı yem

Rotifer

Kuluçkahane Ünitesi Makine-Ekipman

Malzemeler

Nanno tankı (fiber) Nanno tankı(fiber) Nanno tankı (fiber) Nanno tankı(fiber) Nanno tankı(fiber) Rotifer tankı(fiber)

Tank şekli

Yuvarlak (Ø 6m) Yuvarlak (Ø 3m) Kare(2x2x1) Yuvarlak Yuvarlak Kare(2x2x1)

Tank hacmi(m3) Adedi

30 2 7 2 4 3 1 3 100lt 3 4 4

34

Anaç

İnkübasyon Larva

Jüvenil

Pazarlama

Artemia ve rotifer tankı Fiber tank
Fiber tank
Polikarbonat (şeffaf) tank Larva geliştirme tankları(Fiber)

Larva geliştirme tankları(Fiber) Jüvenil geliştirme tankları(Fiber) Market boyu

Konik
Yuvarlak (Ø 3m) Kare(2x2x1) Konik
Elips

Yuvarlak (Ø 3m) Yuvarlak (Ø 3m) Yuvarlak (Ø 10m)

700lt. 10 7 6 4 4 100 lt 10 4 12

7 6 7 12 75 42

Laboratuar Makine-Ekipman

  • Mikroskop
  • Hassas Terazi
  • Buzdolabı
  • Derin dondurucu
  • Su Analiz Seti
  • İnkibatör
  • Cam Malzemeler
  • Plastik kaplar
  • Diğer
  • Toplam7.7. MAKİNE VE EKİPMAN BİLGİLERİ No

1 Deniz Suyu Alım Sistemi Giderleri

2
3 Laboratuvar Malzemeleri Giderleri

Kuluçkahane Ünitesi alet-ekipman giderleri

  1. 4  İdari Bina Ve Bakıcı Lojmanı Malzeme Giderleri
  2. 5  Diğer Malzeme Giderleri

5.500

Makine-Ekipmanlar

Birim Fiyat

Adet

Toplam

1.500.000

1

1.500.000

1.000.000

1

1.000.000

22.000

1

22.000

11.000

1

11.000

1

5.500

Toplam (KDV Hariç Tutarlar)

5

2.538.500

Yatırım kapsamında temin edilecek makineler birinci el makine olup mümkün olması halinde yerli üretim tercih edilmiştir.

Makine ve donanım temininde yüklenici firmalara ödemelerin peşin yapılacağı varsayılmıştır.

35

8. FİNANSAL ANALİZLER

8.1. SABİT YATIRIM TUTARI Yatırım Kalemleri

Etüt Proje Giderleri

Arazi Alım Giderleri
Bina İnşaat Giderleri
Makine ve Ekipman Giderleri Demirbaş Giderleri

Taşıt Alım Giderleri

Montaj Giderleri
Kuruluş İşlemleri ve Harç Masrafları
Genel Giderler Beklenmeyen Giderler Sabit Yatırım Alt Toplamı

Tutar

30.000,00

0,00 600.000,00 2.538.500,00 76.155,00

25.000,00

65.500,00

3.000,00

33.381,55 168.576,83

3.540.113,38

227.040,74 3.767.154,11

Giderle İlgili Açıklama

Bina inşaatının projelendirme (Keşif, metraj, plan, harita ve çizim) ve etüt maliyetidir. Arazi-arsa alımı yapılmayacaktır.
6000 m2 x 100 TL/m2 üzerinden hesaplanmıştır KDV hariç yerli makine tutarıdır.
Ofis malzemeleridir.
Pazarlama çalışmalarında kullanılmak üzere 1 araç alımı yapılacaktır.
Makinelerin montaj giderleridir.

Limited Şirket için öngörülmüştür.

Diğer kalemlerin toplamının % 1’idir. Diğer kalemlerin toplamının % 5’idir.

2014 Yılı Finansman Gideri Sabit Yatırım Genel Toplamı

Etüt proje gideri tutarı hesaplanırken bina inşaat giderleri tutarının %10’u düzeyinde olacağı varsayılmıştır. Yatırımcının işyerini inşa edebileceği bir araziye sahip olduğu varsayılmış ve maliyet belirtilmemiştir.

İnşaat sürecinde Taban Alanı Katsayısı Zonguldak Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı’ndan alınan bilgiye göre %35’dir.

Bina inşaat giderleri hesaplanırken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 yılı birim fiyatı (100 TL/m2 esas alınmıştır.

Makine ve donanım giderleri 7.7. Makine ve Ekipman Bilgileri tablosundan alınmıştır.

Taşıt alım gideri hesaplanırken yatırımın ilk yılında istihdam edilecek her 1 satış-pazarlama elemanı için 1 araç ihtiyacı olduğu ve her bir araç maliyetinin 25.000 TL olduğu varsayılmıştır.

36

8.2. İŞLETME SERMAYESİ
İşletme Gider Kalemleri İşletme Sermayesi 2.Yıl 3.Yıl 4. Yıl 5. Yıl 6. Yıl 7. Yıl 8. Yıl 9. Yıl

Personel Giderleri Elektrik
Su
Telefon

Yakıt (Isınma-Aidat)

Mali Müşavir Ücreti

Hukuk Müşaviri Ücreti

Kırtasiye Giderleri

Ambalaj-Paketleme Giderleri

Sigorta Giderleri

Nakliye Gideri

Bakım-Onarım

Genel Giderler (%1)

Beklenmeyen Giderler (%10)

Net Toplam Tutar

10. Yıl

98.400

29.000 335.856 12.672 12.600 3.000 768 5.640 26.400 6.000

12.000

17.073 12.000 15.818 5.872

59.310 652.409

Hammadde ve Diğer Girdiler

8.200 98.400 98.400 98.400 98.400 98.400 98.400 98.400 98.400 Pazarlama-SatışGiderleri 2.417 29.000 29.000 29.000 29.000 29.000 29.000 29.000 29.000

27.988 1.056 1.050 250 64 470 2.200 500

1.000

1.423 1.000 1.318 489

4.942 54.367

335.856 12.672 12.600 3.000 768 5.640 26.400 6.000

12.000

17.073 12.000 15.818 5.872

59.310 652.409

335.856 12.672 12.600 3.000 768 5.640 26.400 6.000

12.000

17.073 12.000 15.818 5.872

59.310 652.409

335.856 12.672 12.600 3.000 768 5.640 26.400 6.000

12.000

17.073 12.000 15.818 5.872

59.310 652.409

335.856 12.672 12.600 3.000 768 5.640 26.400 6.000

12.000

17.073 12.000 15.818 5.872

59.310 652.409

335.856 12.672 12.600 3.000 768 5.640 26.400 6.000

12.000

17.073 12.000 15.818 5.872

59.310 652.409

335.856 12.672 12.600 3.000 768 5.640 26.400 6.000

12.000

17.073 12.000 15.818 5.872

59.310 652.409

335.856 12.672 12.600 3.000 768 5.640 26.400 6.000

12.000

17.073 12.000 15.818 5.872

59.310 652.409

335.856 12.672 12.600 3.000 768 5.640 26.400 6.000

12.000

17.073 12.000 15.818 5.872

59.310 652.409

Hammadde ve diğer girdiler tutarı 5.2. Hammadde ve Diğer Girdi Miktarı tablosundan alınmıştır. Personel giderleri 6.1. Personel Yönetimi tablosundan alınmıştır.
Pazarlama satış giderleri 4.2.6. Pazarlama/Satış Giderleri tablosundan alınmıştır.

Elektrik kWh fiyatı (0,32 TL) belirlenirken sanayi işyerleri için uygulanan tarife baz alınmış ve bilgi http://www.epdk.gov.tr/index.php/elektrik-piyasasi/tarifeler?id=133 adresinden temin edilmiştir. Birim fiyata KDV dâhil değildir.

Metreküp su fiyatı (5,00 TL) belirlenirken işyerleri için uygulanan tarife baz alınmış ve bilgi Karadeniz Ereğli Belediyesi Su Tarife Bilgileri, http://webportal.kdzeregli.bel.tr/web/guest/58 adresinden temin edilmiştir. Birim fiyata KDV dâhil değildir.

Isınma amaçlı yakıt türü olarak elektrik kullanılacağı varsayılmıştır. Elektrik kWh fiyatı (0,32 TL) belirlenirken sanayi işyerleri için uygulanan tarife baz alınmış ve bilgi http://www.epdk.gov.tr/index.php/elektrik- piyasasi/tarifeler?id=133 adresinden temin edilmiştir. Birim fiyata KDV dâhil değildir.

Mali müşavir ücreti belirlenirken “2014 Yılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi” baz alınmıştır.

Hukuk müşaviri ücreti belirlenirken Zonguldak Barosu Başkanlığı’nın 2014 Yılı Asgari Ücret Çizelgesi’nde yer alan tarife baz alınmıştır.

Kırtasiye Giderleri aylık ortalama 500 TL olarak varsayılmıştır.

Sigorta gideri olarak araçlara ait kasko gideri ve işyerinin (Makineler, bina ve diğer ekipmanlar dahil) yangın, hırsızlık, sel, deprem vb. risklere yönelik sigorta gideri baz alınmıştır. Gider hesaplanırken sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan her taşıt için yıllık 1.000 TL kasko maliyeti olacağı varsayılmıştır. İşyeri sigortası hesaplanırken ise yine sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan bina inşaat giderleri, makine-ekipman giderleri ve demirbaş giderleri toplamının binde 5’i baz alınmıştır.

Bakım-onarım gideri işyeri binasının, makine ekipmanların ve taşıtların bakım – onarım giderlerini kapsamaktadır. Gider hesaplanırken sabit yatırım kalemleri tablosunda yer alan bina inşaat gideri, makine ekipman gideri ve taşıt gideri toplamının binde 5’i baz alınmıştır.

Genel giderler hesaplanırken diğer tüm giderlerin %1’i oranında bir genel gider olacağı varsayılmıştır.

Beklenmeyen giderler hesaplanırken diğer tüm giderlerin %10’u oranında bir beklenmeyen gider oluşabileceği varsayılmıştır.

8.3. TOPLAM YATIRIM İHTİYACI

Toplam Yatırım İhtiyacı

Tutar

Sabit Yatırım Tutarı

3.540.113

İşletme Sermayesi

Sabit Yatırım ve İşletme Sermayesi KDV

Toplam Yatırım İhtiyacı

4.128.013

54.367 533.533

8.4. FİNANSAL KAYNAK PLANLAMASI

TOPLAM YATIRIM İHTİYACI

1. Yıl

Açıklama

Sabit Yatırım Tutarı

3.540.113

İşletmenin ilk yatırım dönemindeki sabit tutardır.

İşletme Sermayesi

54.367

İşletmenin bir aylık ortalama işletme giderleridir.

Ödenecek KDV

533.533

Sabit yatırım tutarı ve işletme sermayesinin KDV tutarıdır.

Toplam Yatırım Tutarı

4.128.013

FİNANSMAN KAYNAKLARI

1. Yıl

Açıklama

Öz Kaynak

2.064.007

Yatırımcının karşılayacağı öz kaynak tutarıdır.

Krediler

2.064.007

Yatırımcının banka kredisi alacağı öngörülen tutardır.

Toplam Finansman Tutarı

4.128.013

39

8.5. NAKİT AKIM HESABI Nakit Girişleri / Yıllar

Dönem Başı Nakit Mevcudu Kredi Tutarı
ÖzKaynak
Satış Gelirleri Toplamı Hesaplanan KDV

1

0 2.064.007 2.064.007 0
0

2

3 4 5 6 7 8 9 10

0
0
0 0 0 0 0 0 0 0 0

-149.956 -299.912 -1.137.870 -1.975.829 4.473.120 11.837.112 19.201.105 26.565.099 00001234

Dönem İçi Nakit Girişleri Toplamı 4.128.013

650.000 117.000 767.000 2

0

0 636.009 53.906 0 227.041 0 916.956 -149.956

650.000 117.000 617.044 3

0

0 636.009 53.906 0 227.041 0

650.000 650.000 117.000 117.000 467.088 -370.870 45 00 00

8.000.000 8.000.000 8.000.000 8.000.000 8.000.000 1.440.000 1.440.000 1.440.000 1.440.000 1.440.000 7.464.171 13.913.121 21.277.114 28.641.108 36.005.103

6 7 8 9 10

00000

00000 636.009 636.009 636.009 636.009 636.009 53.906 53.906 53.906 53.906 53.906 1.386.094 1.386.094 1.386.094 1.386.094 1.386.094

227.041 0 0 0 0

688.002 0 0 0 0

Nakit Çıkışları / Yıllar

Sabit Yatırım Tutarı İşletme Sermayesi İşletme Giderleri Toplamı İndirilecek KDV Ödenecek KDV

1

3.540.113 54.367 0 533.533 0
0
0

636.009 53.906 0 227.041 688.002

636.009 53.906 0 227.041 688.002

Kredi Faiz Ödemeleri
Kredi Anapara Ödemeleri
Dönem Sonu Nakit Çıkışları Toplamı 4.128.013

916.956 1.604.958 1.604.958 2.991.052 2.076.009 2.076.009 2.076.009 2.076.009 -299.912 -1.137.870 -1.975.829 4.473.120 11.837.112 19.201.105 26.565.099 33.929.094

Dönem Sonu Nakit Mevcudu

Net Nakit Akımlar Toplam Net Nakit Akımlar

Amortisman 645.431 645.431

0

-213.050 -213.050 -213.050 5.721.042

5.893.593 6.634.423 12.000 7.351.991 1.470.398 5.881.593

5.893.593 5.893.593 5.893.593 12.528.015 18.421.608 24.315.201

-4.128.013 -213.050
-4.128.013-4.341.063-4.554.113 -4.767.162 -4.980.212 740.830

Vergi Öncesi Kar (Brüt Kar/Zarar)

Kurumlar Vergisi

Vergi Sonrası Kar (Net Kar/Zarar)

-46.167 0 -46.167

-858.481 0 -858.481

645.431 645.431 645.431 57.408

-858.481 -858.481 -858.481 7.079.542 0 0 0 1.415.908 -858.481 -858.481 -858.481 5.663.634

12.000

7.351.991 1.470.398 5.881.593

12.000

7.351.991 1.470.398 5.881.593

12.000

7.351.991 1.470.398 5.881.593

9. EKONOMİK ANALİZLER

9.1. NET BUGÜNKÜ DEĞER ANALİZİ

Yıllar

1

2

-213.050

3

-213.050

4

-213.050

5

6

7

8

9

10

-4.767.162

-213.050

-4.980.212

5.721.042

740.830

5.893.593

6.634.423

5.893.593

12.528.015

5.893.593

18.421.608

5.893.593

Net Nakit Akımlar

-4.128.013

-4.128.013

-4.341.063

-4.554.113

24.315.201

Toplam Net Nakit Akımlar

-4.128.013

-3.946.421

-3.763.730

-3.581.640

-3.401.552

459.997

3.744.959

6.428.853

8.593.816

10.312.019

İndirgenmiş Net Nakit Akımlar

Toplam NBD (5 Yıllık)

Toplam NBD (10 Yıllık)

10.718.288

İndirgeme Oranı (%10)

1,00

1,10

1,21

1,33

1,46

1,61

1,77

1,95

2,14

2,36

-18.821.356

9.2. AYRINTILI TAHMİNİ GELİR TABLOSU

GELİR TABLOSU

CARİ DÖNEM

2015

2016

2017

A – Brüt Satışlar

0,00

650.000,00

650.000,00

1- Yurtiçi Satışlar

0,00

650.000,00

650.000,00

2- Yurtdışı Satışlar

0,00

0,00

0,00

3- Diğer Gelirler

0,00

0,00

0,00

B – Satış İndirimleri

0,00

0,00

0,00

1- Satıştan İadeler (-)

0,00

0,00

0,00

2- Satış İskontoları (-)

0,00

0,00

0,00

3-Diğer İndirimler (-)

0,00

0,00

0,00

C – Net Satışlar

0,00

650.000,00

650.000,00

D- Satışların Maliyeti (-)

1- Satılan Mamullerin Maliyeti (-)
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-)
4- Diğer Satışların Maliyeti (-)
Brüt Satış Karı Veya Zararı
E – Faaliyet Giderleri
1 – Araştırma Ve Geliştirme Giderleri (-)
2 – Pazarlama Satış Ve Dağıtım Giderleri (-) 3 – Genel Yönetim Giderleri (-)
Faaliyet Karı Veya Zararı
F – Diğer Faal. Olağan Gelir Ve Karlar
1 – İştiraklerden Temettü Gelirleri
2 – Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri

0,00 454.528,00 454.528,00

0,00 454.528,00 454.528,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 195.472,00 195.472,00

46.167,41 826.911,77 826.911,77

0,00 0,00 0,00

0,00 29.000,00 29.000,00 46.167,41 797.911,77 797.911,77 -46.167,41 -631.439,77 -631.439,77 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

3 – Faiz Gelirleri

0,00

4 – Komisyon Gelirleri

0,00

0,00

5 – Kambiyo Karları

0,00

6 – Konusu Olmayan Karşılıklar

0,00

0,00

0,00

7 – Reeskont Faiz Geliri

0,00

0,00

0,00

8 – Faal. İle İlgili Diğer Olağan Gelir Ve Karlar

0,00

G – Diğer Faal. Olağan Gider Ve Zararlar (-)

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

1 – Karşılık Giderleri

0,00

0,00

0,00

2 – Kambiyo Zararları

0,00

0,00

3 – Reeskont Faiz Gideri

4 – Diğer Olağan Gider Ve Zararlar

0,00

0,00

227.040,74

0,00

0,00

227.040,74

0,00

H – Finansman Giderleri

0,00

0,00

1 – Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri 0,00

2 – Orta ve Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri

0,00 227.040,74 227.040,74

-46.167,41 -858.480,51 -858.480,51 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Olağan Kar Veya Zarar

I- Olağandışı Gelir Ve Karlar

1 – Önceki Dönem Gelir Ve Karları

0,00

0,00

0,00

2 – Diğer Olağandışı Gelir Ve Karlar

J- Olağandışı Gider Ve Zararlar

0,00

0,00

0,00

1 – Çalışmayan Kısım Gider Ve Zararları (-)

0,00

0,00

0,00

2 – Önceki Dönem Gider Ve Zararları (-)

0,00

0,00

0,00

3 – Diğer Olağan Dışı Gider Ve Zararlar (-)

0,00

0,00

0,00

Dönem Karı Veya Zararı

-46.167,41

-858.480,51

-858.480,51

K – Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)

0,00

0,00

0,00

Geçmiş Yıl Zarar Mahsubu

0,00

-46.167,41

-858.480,51

Dönem Karı Veya Zararı

-46.167,41

-858.480,51

-858.480,51

K – Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)

0,00

0,00

0,00

Dönem Net Karı Veya Zararı (-)

-46.167,41

-858.480,51

-858.480,51

43

9.3. BİLANÇO

TAHMİNİ BİLANÇO

AKTİFLER

2015

2016

2017

PASİFLER

2015

2016

2017

Dönen Varlıklar

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

A. Hazır Değerler

0,00

-158.156,02 -308.112,05

A. Mali Borçlar

0,00

227.040,74

227.040,74

Kasa

0,00

0,00 0,00

Banka Kredileri

0,00

0,00

0,00

Alınan Çekler

0,00

0,00 0,00

Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Ve Faizleri

0,00

227.040,74

227.040,74

Bankalar

0,00

-158.156,02 -308.112,05

Tahvil Anapara Borç Taksit Ve Faizleri

0,00

0,00

0,00

Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri (-)

0,00

0,00

0,00

Çıkarılmış Bono Ve Tahviller

0,00

0,00

0,00

Diğer Hazır Değerler

0,00

0,00

0,00

Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler

0,00

0,00

0,00

B. Menkul Kıymetler

0,00

0,00

0,00

Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-)

0,00

0,00

0,00

C. Ticari Alacaklar

0,00

0,00

0,00

Diğer Mali Borçlar

0,00

0,00

0,00

Alıcılar

0,00

0,00

0,00

B. Ticari Borçlar

0,00

0,00

0,00

Alacak Senetleri

0,00

0,00

0,00

Satıcılar

0,00

0,00

0,00

Alacak Senetleri Reeskontu (-)

0,00

0,00

0,00

Borç Senetleri

0,00

0,00

0,00

Verilen Depozito Ve Teminatlar

0,00

0,00

0,00

Borç Senetleri Reeskontu (-)

0,00

0,00

0,00

Şüpheli Ticari Alacaklar

0,00

0,00

0,00

Alınan Depozito Ve Teminatlar

0,00

0,00

0,00

Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

0,00

0,00

0,00

Diğer Ticari Borçlar

0,00

0,00

0,00

D. Diğer Alacaklar

0,00

0,00

0,00

C. Diğer Borçlar

0,00

0,00

0,00

İştiraklerden Alacaklar

0,00

0,00

0,00

Ortaklara Borçlar

0,00

0,00

0,00

Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar

0,00

0,00

0,00

Personele Borçlar

0,00

0,00

0,00

Diğer Çeşitli Alacaklar

0,00

0,00

0,00

Diğer Çeşitli Borçlar

0,00

0,00

0,00

E. Stoklar

8.200,00

16.400,00

16.400,00

D. Alınan Avanslar

0,00

0,00

0,00

İlk Madde Ve Malzeme

8.200,00

16.400,00

16.400,00

E. Ödenecek Vergi Ve Diğer Yükümlülükler

0,00

0,00

0,00

Yarı Mamuller – Üretim

0,00

0,00

0,00

Ödenecek Vergi Ve Fonlar

0,00

0,00

0,00

Ticari Mallar

0,00

0,00

0,00

Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri

0,00

0,00

0,00

Vadesi Geçmiş Ertelenmiş Veya Taksitlendirilmiş Vergi Ve Diğer Yükümlülükler

Diğer Stoklar

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Diğer Stoklar Enflasyon Farkı

F. Borç Ve Gider Karşılıkları

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)

Dönem Karı Vergi Ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

0,00

0,00

0,00

Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi Ve Diğer Yükümlülükleri(-)

0,00

0,00

0,00

Verilen Sipariş Avansları

F. Gelecek Aylara Ait Giderler Ve Gelir Tahakkukları

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Kıdem Tazminatı Karşılığı

G. Gelecek Aylara Ait Gelirler Ve Gider Tahakkukları

0,00

0,00

0,00

Gelecek Aylara Ait Giderler

Gelecek Aylara Ait Giderler Enflasyon Farkı

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00 0,00 0,00

Gelecek Aylara Ait Gelirler

0,00

0,00

0,00

Gelir Tahakkukları

0,00

0,00

0,00

Gider Tahakkukları

0,00

0,00

0,00

G. Diğer Dönen Varlıklar

533.532,60

470.438,94

407.345,28

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı

0,00

227.040,74

227.040,74

Orta ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

0,00

0,00

0,00

2.064.006,70

2.064.006,70

2.064.006,70

İş Avansları

A. Mali Borçlar

0,00

0,00

0,00

3.199.210,38

2.972.169,64

2.745.128,91

Personel Avansları

Banka Kredileri

Sayım Ve Tesellüm Noksanları

0,00

0,00

0,00

Ertelenmiş Borç Maliyetleri (-)

1.135.203,68

908.162,95

681.122,21

Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar

Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-)

0,00

0,00

0,00

B. Ticari Borçlar

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

C. Diğer Borçlar

0,00

0,00

0,00

Dönen Varlıklar Toplamı

541.732,60 328.682,92 115.633,24

Ortaklara Borçlar

0,00

0,00

0,00

Duran Varlıklar

D. Alınan Avanslar

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

A. Ticari Mallar

E. Borç Ve Gider Karşılıkları

F. Gelecek Yıllara Ait Gelirler Ve Gider Tahakkukları

B. Diğer Alacaklar

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

2.064.006,70

2.064.006,70

2.064.006,70

C. Mali Duran Varlıklar

Orta ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

0,00

0,00

0,00

İştirakler

İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)

Öz Kaynaklar

0,00

0,00

0,00

A. Ödenmiş Sermaye

2.064.006,70

2.064.006,70

2.064.006,70

0,00

0,00

0,00

2.064.006,70

2.064.006,70

2.064.006,70

İştirakler Sermaye Payları

Sermaye

İndirilecek KDV 533.532,60 470.438,94 407.345,28

45

0,00 0,00 0,00

Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)

D. Maddi Duran Varlıklar

3.239.655,00

2.881.356,59

2.296.017,44

Sermaye Olumlu Farkları

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Arazi Ve Arsalar

Ödenmemiş Sermaye

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Yer Altı Ve Yer Üstü Düzenleri

B. Sermaye Yedekleri

0,00

0,00

0,00

Hisse Senetleri İhraç Primleri

2.538.500,00

25.000,00

2.765.540,74

25.000,00

2.765.540,74

25.000,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Tesis, Makine Ve Cihazlar

Hisse Senetleri İptal Karları

0,00

0,00

Taşıtlar

Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları

76.155,00

76.155,00

76.155,00

0,00

0,00

0,00

Demirbaşlar

Diğer Sermaye Yedekleri

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Diğer Maddi Duran Varlıklar

C. Kar Yedekleri

0,00

585.339,15

1.170.678,29

0,00

0,00

0,00

Birikmiş Amortismanlar (-)

Yasal Yedekler

600.000,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

Yapılmakta Olan Yatırımlar

E. Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Statü Yedekleri

300.458,38

240.366,70

180.275,03

Olağanüstü Yedekler

0,00

0,00

0,00

300.458,38

300.458,38

300.458,38

0,00

0,00

0,00

Kuruluş Ve Örgütlenme Gideri

Diğer Kar Yedekleri

Özel Maliyetler

Diğer Maddi Olmayan Duran V arlıklar

0,00

0,00

0,00

Özel Fonlar

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

D. Geçmiş Yıllar Karları

0,00

0,00

0,00

Birikmiş Amortismanlar (-)

F. Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar

G. Gelecek Yıllara Ait Giderler

0,00

60.091,68

120.183,35

E. Geçmiş Yıllar Zararları

Geçmiş Yıl Zararları Enflasyon Farkı

0,00

-46.167,41

-904.647,92

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

F. Dönem Net Karı/Zararı

-46.167,41

-858.480,51

-858.480,51

0,00

0,00

0,00

H. Diğer Duran Varlıklar

Duran Varlıklar Toplamı

3.540.113,38

3.121.723,29

2.476.292,47

Öz Kaynaklar Toplamı

2.017.839,28

1.159.358,78

300.878,27

Aktif Toplamı

4.081.845,98

3.450.406,21

2.591.925,70

Pasif Toplamı

4.081.845,98

3.450.406,21

2.591.925,70

Binalar 0,00 600.000,00 600.000,00

46

9.4. FİNANSAL ORANLAR VE SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 9.4.1. FIZIBILITE SONUÇLARI

1 2 3 4 5 6

Not: Kalkan balığı satışına ancak yetiştiriciliğin 3’üncü yılında başlanabilecektir. Bu nedenle 3’üncü yıla dek sadece levrek satışı mümkün olabilecektir.

1) Yatırımın Kârlılığı: Yatırımın kârlılığı; vergi sonrası kârın, yapılan toplam yatırım tutarına oranıdır. Karadeniz Ereğli ilçesinde ilinde yapılması planlanan “Kalkan ve Levrek Yetiştiriciliği Yatırımı” için yatırımın kârlılığı %137 olarak bulunmuştur. Proje yatırımın kârlılığı bakımından değerlendirildiğinde, mevcut enflasyon değerleri göz önüne alındığında kârlı olduğu görülmektedir.

Yatırımın Karlılığı (3. yıl itibariyle)

Net Katma Değer (TL) (3. yıl itibariyle)

Fizibilite Sonuçları

2. Yıl

137,20%

274,40%

Sermayenin Karlılığı (3. yıl itibariyle)

10.926.851

294.858

Kişi Başına Yatırım Tutarı (TL)

Yatırım Geri Dönüş Süresi (3. yıl itibariyle)

0,72

10 Yıllık Net Bugünkü Değer (TL)

10.718.288

2) Sermayenin Kârlılığı: Sermayenin kârlılığı; yatırım için ortaya konulan sermayenin (Öz kaynakların) kârlılığının bir göstergesidir. Vergi sonrası kârın öz kaynaklara bölünmesiyle elde edilir. Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Kalkan ve Levrek Yetiştiriciliği Yatırımı” için %274 olarak bulunmuştur. Sermayenin karlılığının artırılmasına yönelik olarak yatırımın daha düşük öz kaynakla gerçekleştirilmesi durumunda kredi miktarı artacak, alınan kredilerden dolayı vergi sonrası kârda düşme olacak, sermayenin kârlılığı alınan kredi faizine göre değişecektir.

3) Net Katma Değer: Net katma değer, yılda kâr olarak yatırımcıya kalan miktarla birlikte, işçilere yapılan ödemeler, faiz giderleri ve genel giderler başlığı altında yapılan ödemelerin tamamıdır ve işletmenin oluşturduğu artı değeri göstermektedir. Net katma değerin yüksek oluşu, işletmenin ekonomiye katkısının büyüklüğünün de bir ölçüsüdür. Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Kalkan ve Levrek Yetiştiriciliği Yatırımı” yatırımı ile ülke ekonomisine bir yılda sağlanacak katma değer 10.926.851 TL olarak hesaplanmıştır.

4) Kişi Başına Yatırım Tutarı: Kişi başına yatırım tutarı, yatırımda istihdam edilen personel başına yapılan yatırımın bir göstergesi olup, toplam yatırım tutarının toplam istihdama bölünmesiyle hesaplanır. Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Kalkan ve Levrek Yetiştiriciliği Yatırımı” sayesinde yaratılacak istihdam kişi başına 294.858 TL’lik bir harcamayı gerektirecektir.

5) Yatırımın Geri Dönüş Süresi: Yatırımın geri dönüş süresi, yatırımın kendini amorti etme süresinin bir göstergesidir. Toplam yatırım tutarının, vergi sonrası kâr ile amortisman tutarının toplamına bölünmesiyle elde edilir. İdeal olarak beklenen; yatırımın 1 yıldan önce geri dönmesidir. “Kalkan ve Levrek Yetiştiriciliği Yatırımı” için yatırımın geri dönüş süresi tam kapasiteye ulaşılan 3 üncü yıl için dikkate alındığında 1 yıldan az olarak bulunmuştur. Bu sonuca göre proje konusu yatırım, kendisini 4. yılın içerisinde amorti etmiş olacaktır.

6) Net Bugünkü Değer: Proje analizinde en çok kullanılan yöntemlerden biri olan Net Bugünkü Değer (NBD) yöntemi, bir yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı net nakit girişlerinin ve yatırım giderlerinin belli bir indirgeme oranı (Sermayenin alternatif maliyeti) ile bugüne indirgenmesi sonucu bulunan değerdir. Bir yatırımın bu yönteme göre kabul edilebilmesi için net bugünkü değerin sıfıra eşit veya büyük olması gerekmektedir. 5 yıllık nakit akımları üzerinden pozitif sonuç elde edilememekle birlikte; Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Kalkan ve Levrek Yetiştiriciliği Yatırımı” nın hesaplanan net bugünkü değer %10 indirgeme oranı ve 10 yıllık nakit akımları üzerinden pozitif (10.718.288 TL) olarak hesaplanmıştır. Bu haliyle net bugünkü değer anlamında sorunsuz bir yatırım olarak görülmektedir.

7) Yatırımın Uygunluğu: Karadeniz Ereğli ilçesinde yapılması planlanan “Kalkan ve Levrek Yetiştiriciliği Yatırımı” bölgede ve Türkiye’de sayılı su ürünleri yetiştiricilik yatırımları arasında yer alacaktır. Bu sayede su ürünleri altyapısının güçlendirilmesini, daha verimli ve etkin yetiştiricilik yapılmasını sağlayarak öncelikle balıkçılık sektöründe, dolaylı olarak da soyu tükenmekte olan kalkan balığı kaynaklarında kalite ve kantiteyi artırarak bölgesel rekabet gücünü geliştirecek, yaratacağı ek katma değer ile de ekonomik gelişmeye önemli katkıda bulunacak bir yatırım olarak görülmektedir.

9.4.2. ORAN ANALIZI SONUÇLARI
9.4.2.1. Likidite Analizi (Cari Oran, Dönen Varlıkların Etkinliği)

2014 2015

1 1,45 0,51

Formül Açıklaması

Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Yabancı

Kaynaklar (İdeal oran 2’dir).

Dönen Varlıklar/Aktif Varlıklar Toplamı

Likidite Analizi

2

0,10 0,04

Cari Oran

Dönen Varlıkların Aktif Varlıklara Oranı

48

9.4.2.2. Finansal Yapı Analizi

Finansal Yapı Analizi

Kaldıraç Oranı

Özkaynakların Aktif Varlıklara Oranı

Özkaynakların Yabancı

Kaynaklara Oranı

Kısa Vadeli Kaynakların Pasifler Toplamına Oranı

Maddi Duran Varlıkların Özkaynaklara Oranı

Maddi Duran Varlıkların Uzun

Vadeli Yabancı Kaynaklara Oranı

Duran Varlıkların Yabancı Kaynaklara Oranı

Duran Varlıkların Özkaynakla İlişkisi

Duran Varlıkların Devamlı

Sermaye Oranı

Kısa Vadeli Yabancı Kaynakların Toplam Yabancı Kaynaklara Oranı

Maddi Duran Varlıkların Aktif Toplamına Oranı

2015

Formül Açıklaması

0,88

(Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar)/Aktif Varlıklar Toplamı

0,12

Öz kaynaklar/Aktif Toplamı

0,13

Öz kaynaklar/(Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar +

Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar)

0,09

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar/Pasif Kaynaklar Toplamı

13,34

Maddi Duran Varlıklar (Net)/Öz kaynaklar

1,94

Maddi Duran Varlıklar (Net)/Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

1,75

Duran Varlıklar/(Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar)

8,23

Duran Varlıklar/Öz kaynaklar

1,05

Duran Varlıklar/(Uzun Vadeli Yabancı

Kaynaklar + Öz kaynaklar)

0,10

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar/(Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar)

0,89

Maddi Duran Varlıklar (Net)/Aktif Toplamı

1 0,66

2 3 4 5

6

7 8 9

10 11

9.4.2.3. Faaliyet Analizi

0,34 0,51 0,07 2,96

1,66

1,50 2,69 0,97

0,10 0,84

2014

Faaliyet Analizi

2014

2015

Formül Açıklaması

1 Çalışma Sermayesi Devir 1,98 Hızı

5,62 Net Satışlar/Dönen Varlıklar

2 Net Çalışma Sermayesi Devir 1,17
Hızı Yabancı Kaynaklar Toplamı)

3 Maddi Duran V arlıklar Devir 0,21 Hızı

1,90 Net Satışlar/(Dönen Varlıklar-Kısa Vadeli 0,26 Net Satışlar/Duran Varlıklar

4 Öz Kaynak Devir Hızı 5

6 7 8

9

0,56 2,16

Net Satışlar/Öz Kaynaklar

Aktif Devir Hızı

0,19

0,25

Net Satışlar/Aktif Varlıklar Toplamı

Ekonomik Rantabilite

6,58%

8,76%

(Vergiden Önceki Kar+Finansman Giderleri)/Pasif Kaynaklar Toplamı

Maliyetlerin Satışlara Oranı

69,93%

69,93%

Satışların Maliyeti/Net Satışlar

Faaliyet Giderlerinin Satışlara Oranı

127,22%

127,22%

Faaliyet Giderleri/Net Satışlar

Faiz Giderlerinin Satışlara

34,93%

34,93%

Finansman Giderleri/Net Satışlar

Oranı

49

9.4.2.4. Karlılık Analizi

1 2

3 4

Karlılık Analizi

Vergi Öncesi Karın Sermayeye Oranı

2014

-132,07%

2015

-132,07%

Formül Açıklaması

Karlılık Oranı

-74,05%

-285,32%

Net Kar/Net Satışlar

Net Karın Toplam Varlıklara Oranı

-24,88%

-33,12%

Vergi Öncesi Kar/Öz kaynaklar

Faaliyet Karının Gerçek Kullanılan Varlıklara Oranı

-18,30%

-24,36%

Net Kar/Aktif Varlıklar Toplamı

Faaliyet Karı/(Aktif Varlıklar Toplamı-Mali Duran Varlık)

50

10.VARSAYIMLAR

Tutar

(TL)

Kalem

Elektrik (kWh) Su (Metreküp)

Mali Müşavirlik Hizmeti (Ay) Hukuk Müşavirliği Hizmeti (Ay) Kapalı Alan Oranı (Yüzde)

Birim

3.300 0,32 210 5,00

1 470,00 1 2.200,00

35,00

Kaynak

http://www.epdk.gov.tr/index.php/elektrik- piyasasi/tarifeler?id=133
Karadeniz Ereğli Belediyesi Su Tarife Bilgileri, http://webportal.kdzeregli.bel.tr/web/guest/58

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi, 2012 Yılı

Zonguldak Barosu Başkanlığı Asgari Ücret Çizelgesi, 2012 Yılı Tarifesi

Zonguldak Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı

Bina yapımı (Metrekare)

6.000

100,00

Mimarlık Ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2014 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ 1. Sınıf A Grubu Yapı, http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/20140506- 5.htm

51

11.YENİ TEŞVİK SİSTEMİ İÇERİSİNDE ZONGULDAK’IN YERİ

Zonguldak ili yeni teşvik sistemi içerisinde sınıflandırılan 6 bölge arasında 3. Bölgede yer almakta olup ilde yeni teşvik sistemi kapsamında desteklenebilecek sektörlerin listesi aşağıda yer almaktadır.

Zonguldak İlinde Bölgesel Teşviklerden Yararlanacak Sektörler

Asgari Yatırım Tutarı veya Kapasitesi

Entegre damızlık hayvancılık yatırımları dahil olmak üzere entegre hayvancılık yatırımları
Su ürünleri yetiştiriciliği
Gıda ürünleri ve içecek imalatı

Giyim eşyası imalatı
Bavul, el çantası, saraciye, ayakkabı vb imalatı
Ağaç ve mantar ürünleri imalatı, hasır ve buna benzer örülerek yapılan maddelerin imalatı
Kağıt ve kağıt ürünleri imalatı
Metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı
Demir çelik dışındaki ana metal sanayi, metal döküm sanayi
Metal eşya
Makine ve techizat imalatı
Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı Elektrikli makine ve cihazları imalatı
Radyo, televizyon, haberleşme techizatı ve cihazları imalatı Tıbbi aletler hassa ve optik aletler imalatı

Mobilya imalatı Oteller
Öğrenci yurtları
Soğuk hava deposu hizmetleri Lisanslı depoculuk Eğitim hizmetleri

Hastane yatırımları, huzurevi Akıllı çok fonksiyonlu teknik tekstil Atık geri kazanım veya bertaraf tesisleri Seracılık

500 Bin TL

500 Bin TL
1 Milyon TL
1 Milyon TL’nin üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları
1 Milyon TL

2 Milyon TL 10 Milyon TL 2 Milyon TL

2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 2 Milyon TL 500 Bin TL

2 Milyon TL
3 yıldız ve üzeri
100 öğrenci
1.000 metrekare
1 Milyon TL
500 Bin TL
Hastane 500 Bin TL, Huzurevi 100 kişi
500 Bin TL
500 Bin TL
20 dekar

Motorlu kara taşıtı ve yan sanayi

Motorlu kara taşıtlarında yatırım tutarı 50 Milyon TL, motorlu kara taşıtları yan sanayinde yatırım tutarı 2 Milyon TL

Yeni Teşvik Sistemi kapsamında uygulanacak olan Faiz Desteği oranları bölgesel bazda aşağıdaki gibidir:

52

Faiz Desteği Oranları

Destek Oranı Azami Destek

Bölgeler TL Cinsi Kredi Döviz Cinsi Tutarı (Bin-) Kredi

I— II – – –

III 3 Puan IV 4 Puan V 5 Puan VI. 7 Puan

1 Puan 500 1 Puan 600 2 Puan 700 2 Puan 900

Zonguldak (3. Bölge)

3 Puan

1 Puan

500

3. Bölgede yer alan Zonguldak ilinde yapılacak asgari sabit yatırım tutarı üzerindeki yatırımlarda kullanılacak olan yatırım kredilerinde TL bazında 3 puan, döviz kredileri bazında 1 puan faiz indirimi uygulanacaktır. Azami Faiz Desteği ise 500.000,00 TL’ye çıkarılmıştır.

11.1.YATIRIM YERİ TAHSİSİ

Bakanlıkça teşvik belgesi düzenlenmiş büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar için Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilecektir.

Karşılaştırmalı Bölgesel Teşvik Uygulaması

DESTEK UNSURLARI

KDV İstisnası Gümrük Vergisi

OSB Dışı

OSB Dışı

OSB İçi

Yatırım Yeri Tahsisi Faiz Desteği
Gelir Vergisi Stopajı Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği (Destek Süresi)

I

15

2 yıl 3 yıl

II

20

3 yıl 5 yıl

III

25

5 yıl 6 yıl

IV

30

6 yıl 7 yıl

V

40

7 yıl 10 yıl

Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%)

Sigorta Primi İşveren His. Desteği (Destek

VI

Zonguldak (3.Bölge)

50

25

OSB İçi

20

25

30

40

50

55

30

10 yıl

5 yıl

12 yıl

6 yıl

10 yıl

YOK

10 yıl

YOK

YOK YOK

YOK YOK

YOK
YOK YOK YOK YOK YOK

YOK

YOK

53

11.2.VERGİ İNDİRİMİ

Asgari sabit yatırım tutarı üzerindeki yatırımlara uygulanacak yatırıma katkı oranları ve vergi indirim oranları aşağıdaki gibi uygulanacaktır.

Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%)
Bölgesel Teşvik Uygulamaları Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki

31.12.2014 tarihine kadar başlanılan yatırımlar

01.01.2015 tarihinden sonra başlanılan yatırımlar

Vergi İndirim Oranı (%)

31.12.2014 tarihine kadar başlanılan yatırımlar

01.01.2015 tarihinden sonra başlanılan yatırımlar

Bölgeler 1. Bölge 2. Bölge 3. Bölge 4. Bölge 5. Bölge 6. Bölge

15 10 20 15 25 20 30 25 40 30 50 35

50 25 20 55 30 25 60 35 30 70 40 35 80 50 40 90 60 45

Zonguldak (3. Bölge)

25

20

60

35

30

Vergi indirimi desteği münhasıran teşvik belgesine konu yatırımdan elde edilecek kazançlara uygulanmakla birlikte 2., 3., 4., 5. ve 6. Bölgelerde yatırım yapan firmalar için yatırıma katkı tutarının belirli bir kısmı yatırım döneminde tüm faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar üzerinden uygulanabilecektir.

11.3.GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ VE KDV İSTİSNASI

11.3.1.GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ

Asgari sabit yatırım tutarının üstündeki tüm Teşvik Belgesi kapsamında yatırım malları, İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisi’nden muaf tutulacaktır.

11.3.2.KDV İSTİSNASI

Asgari sabit yatırım tutarının üstündeki Teşvik Belgesine haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithalat ve yerli teslimleri katma değer vergisinden istisna edilecektir.

11.4. SİGORTA PRİMİ İŞVEREN HİSSESİ DESTEĞİ

Yeni Teşvik sistemi ile uygulanacak olan Sigorta Primi İşveren Desteği uygulama dönemi ve uygulama oranları aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

54

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki

Bölgeler

31.12.2013’e 01.01.2014 kadar itibariyle

Destek Tavanı (Sabit Yatırıma Oranı – %)

10 3 15 5 20 8 25 10 35 11 50 15

I 2yıl – II 3yıl –

III IV V VI

5 yıl 6 yıl 7 yıl 10 yıl

3 yıl 5 yıl 6 yıl 7 yıl

Zonguldak (3. Bölge)

5 yıl

3 yıl

20

8

55

EREĞLİ’NİN YATIRIM FİZİBİLİTELERİ İLE REKABET GÜCÜNÜN ARTTIRILMASI PROJESİ

SEKTÖR-5:FINDIK İŞLEME YATIRIM FİZİBİLİTESİ

2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği Programı kapsamında Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından desteklenmektedir.

0

“Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı 2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği kapsamında hazırlanan bu yayının içeriği Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı ve/veya Kalkınma Bakanlığı’nın görüşlerini yansıtmamakta olup içerik ile ilgili tek sorumluluk Ereğli TSO’ya aittir”

HAZIRLAYANLAR

Adnan HACIBEBEKOĞLU Gülşah OĞUZ YİĞİTBAŞI Ceren GÖK

1

1. 2. 3. 4.

4.1.

İÇİNDEKİLER

EKİP ÖZGEÇMİŞLERİ ……………………………………………………………………………………….. 4 ÖNSÖZ…………………………………………………………………………………………………………………. 5 ÇALIŞMA ÖZETİ ………………………………………………………………………………………………… 6 PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARLAMA PLANLAMASI ………………………………… 7

PAZAR VE TALEP ANALİZİ……………………………………………………………………………… 7

  1. 4.1.1.  SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ………………………………………………………. 7
  2. 4.1.2.  PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE PROFİLİ ………………………………………………………. 14
  3. 4.1.3.  TALEBİ ETKİLEYEN UNSURLAR ……………………………………………………………. 19
  4. 4.1.4.  REKABET YAPISI VE RAKİPLERİN ÖZELLİKLERİ…………………………………. 22

4.2. PAZARLAMA PLANI ………………………………………………………………………………………. 26

  1. 4.2.1.  HEDEF PAZAR VE ÖZELLİKLERİ……………………………………………………………. 26
  2. 4.2.2.  HEDEF MÜŞTERİ GRUBU VE ÖZELLİKLERİ…………………………………………… 26
  3. 4.2.3.  HEDEFLENEN SATIŞ DÜZEYİ …………………………………………………………………. 26
  4. 4.2.4.  SATIŞ FİYATLARI……………………………………………………………………………………. 26
  5. 4.2.5.  DAĞITIM KANALLARI ……………………………………………………………………………. 26
  6. 4.2.6.  PAZARLAMA/SATIŞ YÖNTEMLERİ………………………………………………………… 27
  7. 4.2.7.  KURULUŞ YERİ SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLER ………………………………….. 27

5.

5.1.

5.2.

6.

6.1.

6.2.

7.

7.1. 7.2. 7.3.

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ PLANLAMASI……………………………………………….. 28

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ TEMİN KOŞULLARI ……………………………………… 28

HAMMADDE VE DİĞER GİRDİ MİKTARLARI ……………………………………………….. 29

İNSAN KAYNAKLARI PLANLAMASI………………………………………………………………. 30

PERSONEL YÖNETİMİ……………………………………………………………………………………. 30

ORGANİZASYON ŞEMASI ……………………………………………………………………………… 30

ÜRETİM PLANLAMASI…………………………………………………………………………………….. 31

YATIRIM UYGULAMA PLANI VE SÜRESİ……………………………………………………… 31 KAPASİTE KULLANIM ORANI……………………………………………………………………….. 32 ÜRETİM MİKTARI ………………………………………………………………………………………….. 32

  1. 7.3.1.  TAM KAPASİTEDEKİ ÜRETİM DÜZEYİ ………………………………………………….. 32
  2. 7.3.2.  KAPASİTE KULLANIM ORANINA BAĞLI OLARAK 1. YILDAKİ ÜRETİM

DÜZEYİ ………………………………………………………………………………………32 7.3.3. KAPASİTE KULLANIM ORANINA BAĞLI OLARAK İLK 10 YILDAKİ ÜRETİM DÜZEYİ……………………………………………………………………………………………………. 32

2

7.4. 7.5. 7.6. 7.7.

8.

8.1. 8.2. 8.3. 8.4.

9.

9.1. 9.2. 9.3. 9.4.

BİRİM MALİYETLER VE KARLILIK ORANLARI ……………………………………………. 33 İŞ AKIŞ ŞEMASI ……………………………………………………………………………………………… 33 TEKNOLOJİ ÖZELLİKLERİ …………………………………………………………………………….. 34 MAKİNE VE EKİPMAN BİLGİLERİ…………………………………………………………………. 37

FİNANSAL ANALİZLER……………………………………………………………………………………. 39

SABİT YATIRIM TUTARI………………………………………………………………………………… 39 İŞLETME SERMAYESİ ……………………………………………………………………………………. 40 TOPLAM YATIRIM İHTİYACI…………………………………………………………………………. 42 NAKİT AKIM HESABI …………………………………………………………………………………….. 43

EKONOMİK ANALİZLER …………………………………………………………………………………. 44

NET BUGÜNKÜ DEĞER ANALİZİ…………………………………………………………………… 44 AYRINTILI TAHMİNİ GELİR TABLOSU …………………………………………………………. 45 BİLANÇO ………………………………………………………………………………………………………… 47 FİNANSAL ORANLAR VE SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ………………….. 50

9.4.1. 9.4.2.

9.4.2.1. 9.4.2.2. 9.4.2.3. 9.4.2.4.

Fizibilite Sonuçları ……………………………………………………………………………………… 50 Oran Analizi Sonuçları………………………………………………………………………………… 52 Likidite Analizi (Cari Oran, Dönen Varlıkların Etkinliği)………………………… 52

Finansal Yapı Analizi…………………………………………………………………………… 52 Faaliyet Analizi …………………………………………………………………………………… 53 Karlılık Analizi……………………………………………………………………………………. 53

  1. VARSAYIMLAR ………………………………………………………………………………………………… 54
  2. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ İÇERİSİNDE ZONGULDAK’IN YERİ………………………… 55

3

1. EKİP ÖZGEÇMİŞLERİ

Adnan HACIBEBEKOĞLU

1981 yılında Kahramanmaraş’ta doğan Adnan HACIBEBEKOĞLU, Erciyes Üniversitesi İşletme Bölümü mezunudur. 2000-2004 yılları arasında mobilya ve finans sektörlerinde çeşitli görevlerde bulunmuştur. 2004 yılından bu yana ise Türkiye’deki hibe programları, yerel kalkınma ve yatırım alanlarında danışmanlık yapmaktadır. Halen Türkiye’nin birçok bölgesinde yerel yönetimlere, oda ve borsalara, sivil toplum

kuruluşlarına ve KOBİ’lere bu alanlarda eğitim ve danışmanlık hizmeti veren Progem Danışmanlık’ın Genel Müdürlüğü’nü yapmaktadır. Aynı zamanda birçok sivil toplum kuruluşuna üyeliği bulunan HACIBEBEKOĞLU, 2009 yılından bu yana Ekonomik ve Sosyal Gelişim Derneği’nin Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütmektedir. Yerel, ulusal ve uluslararası yayın organlarında çok sayıda makaleleri ve raporları yayınlanan HACIBEBEKOĞLU evli ve bir çocuk babasıdır.

Gülşah OĞUZ YİĞİTBAŞI

1981 yılında Konya’da doğmuştur. Lisans eğitimini 2003 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden mezun olarak tamamlamıştır. 2003-2006 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Ekonomik ve Sosyal Demografi Anabilim Dalında yüksek lisans eğitimi almıştır. Lisans ve yüksek lisans eğitimi sürecinde Türkiye genelinde yürütülen çeşitli projelerde Anketör, Veri Giriş Sorumlusu, Veri Giriş Denetmeni, Proje Asistanı, Saha Ekibi Sorumlusu, Koordinatörlük, Raporlama Sorumlusu vb. görevlerde rol almıştır. 2006 yılından bu yana hibe danışmanlığı ve araştırma çalışmaları sektöründe görev yapmaktadır. 2008

yılından bu yana ise Progem Danışmanlık’ta Proje ve Araştırma Birimi Koordinatörü olarak çalışmaktadır. 2009 yılından kurulan Ekonomik ve Sosyal Gelişim Derneği’nin kurucu üyeleri arasında bulunmakta olup aynı zamanda dernek Genel Sekreterliği görevini yürütmektedir. İyi derecede İngilizce bilmektedir.

Ceren GÖK

1987 yılında Rotterdam’da doğan Ceren GÖK, 2012 yılında Ankara Üniversitesi Ziraat Mühendisliği Bölümü’nden mezun olmuştur. 2012 yılından beri Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Fakültesi’nde yüksek lisansına devam etmektedir. 2012-2014 yılları arasında Anişmak Anadolu İş Makinaları Sanayi ve Ticaret A.Ş’ye bağlı, iş makinası yedek parçaları ve yürüyüş takımları üreten fabrikada Üretim Mühendisliği görevinde bulunmuştur. Üniversitede eğitim gördüğü yıllarda Proje Yazımı ve Proje Döngüsü Yönetimi eğitimi alarak, Doğa ve Bilim Projeleri Topluluğu’nu kurmuş, proje yazım ve yönetimi konularında tecrübe edinmiştir. 2014 yılından itibaren Türkiye genelindeki özel sektör, sivil toplum kuruluşu ve

kamu kurumlarının ihtiyaçlarına yönelik olarak proje döngüsü yönetimi ve girişimcilik alanlarında eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlayan Progem Danışmanlık’ta Proje Yazarı olarak çalışmaktadır.

4

2. ÖNSÖZ

Dünyada ve ülkemizde piyasa ağırlıklı bir ekonomik yapının güçlenmesine paralel olarak özel sektör yatırımlarının önemi artmış, bölgesel dengesizliklerin giderilmesinde rekabetçi özel sektör girişimciliği son derece önemli hale gelmiştir. Bu kapsamda göreli olarak gelir düzeyi düşük yörelerde özel sektör dinamizminin çeşitli araçlarla harekete geçirilmesi gerekmektedir.

Bu araçlardan biri de özel sektörün bilgi açığını kapatacak çalışmalardır. Özellikle yatırım alanları ve yatırım ile ilgili diğer konularda yapılan çalışmalar; bir yandan yöre girişimcileri için yeni fikirler oluştururken, diğer yandan yöre dışından gelebilecek yerli ve yabancı yatırımcılar için daha cazip bir ortam sağlanmasına katkıda bulunacaktır. Bu kapsamda, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından 2014 Yılı Doğrudan Faaliyet Desteği Programı kapsamında desteklenen bu proje çerçevesinde Karadeniz Ereğli ilçesi için 7 uygun yatırım alanı belirlenmiş ve bu alanlara yönelik yatırım fizibiliteleri hazırlanmıştır. Amaç, Zonguldak ilinde yapılacak yatırımları uygun alanlara yönlendirerek yerel potansiyeli harekete geçirmek, kaynak israfını azaltmak ve ekonomik kalkınmaya ivme kazandırmaktır.

Kamuoyunun bilgisine sunulan bu raporlar ile uygun yatırım alanlarının fizibilite düzeyine çıkarılması hedeflenmiştir. Ancak, nihai fizibilite statüsü kazanma açısından raporlar bazı belirsizliklere ve kısıtlara sahiptir. Bu belirsizlikler ve kısıtlar 3 ana başlık altında toplanabilir:

1. Projeyi uygulayacak yatırımcıların kimliği belli değildir. Bu durumda hazırlanan raporlarda zorunlu olarak standart bazı varsayımlardan hareket edilmiştir.

2. Hazırlanan projelerin ne zaman uygulanacağı hususu belirsizdir.
3. Yapılan fizibilite çalışmalarının destek dokümanlar ile kati hale gelmesi gerekmektedir. Gerekli

destek dokümanlar arasında bazı projelerde yasal olarak Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) veya Ön-ÇED raporu hazırlanması, ilave pazar etütleri yapılması gibi dokümanların hazırlanması gerekli olabilecektir.

Bu belirsizlikler ve kısıtlar altında hazırlanan raporlarda duyarlılık analizleri yapılması, gelecekte ortaya çıkabilecek değişimlere karşı raporların kullanım değerini artırıcı olumlu bir unsur olarak görülmektedir. Ancak, yukarıda açık bir şekilde ifade edilen kısıtlar altında hazırlanan fizibilite çalışmalarının, özel sektör için yol gösterici bir doküman olarak değerlendirilmesi ve uygulama aşaması öncesinde yukarıda sözü edilen konularda ilave çalışmalar ile raporların güncelleştirilmesi gerekmektedir.

5

3. ÇALIŞMA ÖZETİ

YATIRIM BİLGİLERİ BİRİM AÇIKLAMA

Yatırım Konusu –

Üretilecek Ürün/Hizmet –

NACE Kodu 10.39.06

080222, 080221, GTİP No 11063090, 200819,

200790,151590 Yatırım Yeri –

Fındık ve fındık ürünleri işleme tesisi

Fındık Ezmesi
Kakaolu Fındık Kreması Çikolata

Sert kabuklu yemişlerin, yiyecek ve ezmelerinin imalatı

Fındık ve Fındık Mamulleri

Karadeniz Ereğli/Zonguldak Toplam Yatırım Tutarı TL 3.635.056

Yatırım Süresi Ay 12 1. Yıldaki Kapasite Kullanım Oranı % 20

1. Yıldaki Tesis Kapasitesi Ton/Yıl 1. Yıldaki İstihdam Kapasitesi Kişi Yatırımın Geri Dönüş Süresi Gün Sermayenin Karlılığı %

Net Bugünkü Değer (10 Yıllık) TL

1.632 ton/yıl fındık ürünleri 35
952
53,19

43.929.173

6

4. PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARLAMA PLANLAMASI

4.1. PAZAR VE TALEP ANALİZİ

4.1.1. SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

İnsan beslenmesinde önemli bir yeri olan fındık çeşitli şekillerde tüketilmekle beraber iç fındığın %80’i çikolata sanayinde (Kıyılmış, dilinmiş, öğütülmüş olarak), bisküvi, şekerleme, tatlı, pasta ve dondurma yapımında kullanılırken, iç piyasada ve ihracatta değerlendirilemeyen fındıklar ise yağlık olarak kullanılmaktadır. Bununla birlikte, yağ çıkarılması ile ortaya çıkan küspe, yüksek oranda protein içermesi nedeniyle (%38–45) hayvan yemi olarak yem sanayinde değerlendirilmektedir. Ayrıca, fındıkkabuğu çeşitli sanayi kollarında (Sunta, yer muşambaları, plastik, boya, parlatma yağı vs.) hammadde olarak kullanılırken, fındık yaprağı ise doğal gübre olarak fındık bahçelerine veya diğer tarım alanlarına geri dönmektedir.

Fındık iyi bir vitamin ve mineral kaynağıdır. 100 gram iç fındıkta 0,69 mg B vitamini, 31,4 mg E vitamini ve ayrıca az miktarda A ve C vitaminleri bulunurken, 5,8 mg Demir, 160,0 mg Kalsiyum, 2,2 mg Çinko, 655,3 mg Potasyum, 2,1 mg Sodyum, 161,2 mg Magnezyum, 1,3 mg Bakır ve 5,1 mg Manganez bulunur. Zengin bir besin maddesi olan fındığın 100 gramı 725 kalori sağlamaktadır. Fındık bu özellikleri nedeniyle beden ve zihin yorgunluğunu giderici, enerji verici, kalp ve damar sağlığını koruyucu özellikle sahip bir üründür.

Dünya Fındık Üretimi

Dünyada bademden sonra en yaygın yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyve olan fındığın yabani çeşitleri, kuzey yarım kürenin ılıman iklim kuşağındaki her bölgede yetiştirilebilmektedir. Ancak kültür çeşitleri başta Türkiye olmak üzere İtalya, Azerbaycan, ABD, İspanya, Almanya, Çin, İran, İspanya, Fransa, Yunanistan, Rusya Federasyonu, Kırgızistan, Portekiz, Beyaz Rusya, Moldova Cumhuriyeti, Tacikistan, Gürcistan, Ukrayna, Tunus, Macaristan, Kıbrıs ve Kamerun’da yetiştirilmektedir.

Dünya fındık üretimi, 1960’lı yıllarda yaklaşık 250 bin ton civarında iken son 5 yıllık süreçte ortalama 797 bin tona çıkmıştır. Dünya fındık üretiminin yaklaşık %69’unu gerçekleştiren Türkiye’yi sırasıyla İtalya ve Azerbaycan takip etmektedir.

7

Tablo 1. Dünya Fındık Üretiminin Ülkeler Bazında İncelenmesi (Kabuklu/Ton)

2009 Türkiye 500.000

2011 430.000 140.000

25.000 55.000 40.000 30.000 24.500 35.000 20.000 22.000 27.000 27.000 823.700 739.000

2012 660.000 84.000 40.000 28.000 32.000 16.000 25.000 885.000

2013 549.000 120.000 35.000 30.000 35.000 19.500 25.000 813.500

Ortalama 547.800 103.240 37.000 31.000 33.820 19.100 24.800 796.760

2010 600.000 87.200

İtalya 85.000
Azerbaycan 30.000
Gürcistan 27.000
ABD 42.600
İspanya 18.000
Diğerleri 20.000
Toplam 722.600
Kaynak: INC, TUIK Tarımsal Veriler Veri Tabanı

Son 5 yıllık ortalama veriler dikkate alındığında; ülkemiz üretimi 548 bin ton (%69), diğer ülkelerin üretimi ise 249 bin ton (%31) civarındadır. İtalya dünyanın ikinci büyük fındık üreticisidir. Nitekim AB fındık üretiminin büyük çoğunluğu İtalya tarafından sağlanmaktadır. Fındık üretimi kuzeyde Piedmont bölgesinde, merkezde Viterbo ve Sicilya bölgesinde ve güneyde Avellino’da yaygındır. Üreticiler fındık yetiştiriciliğinde sulama, gübreleme, ilaçlama ve mekanizasyon gibi üretim tekniklerini hızla geliştirerek verimliliği artırmışlardır. Böylelikle dünya piyasalarındaki rekabet gücü korunmaktadır. İtalya’da kabuk rengi güzel ve gösterişli iri çeşitte çerezlik fındık üretimi yapılmaktadır.

Son yıllarda Gürcistan ve Azerbaycan’da da fındık üretiminde ilerlemeler kaydedilmektedir. Bu ülkelerde fındık üretiminin nihai mamullerinde fındık kullanılan ve bu alanlarda tekel oluşturan büyük firmalar tarafından desteklendiği yolunda bilgiler alınmaktadır. Ayrıca Türkiye’nin fındık üretiminde ve ticaretinde ilk sırada yer alması ve Türkiye’de arzda yaşanan dalgalanmalara bağlı olarak fiyatta meydana gelen istikrarsızlık nedeniyle piyasalarda oluşan güvensizlik sonucunda dünya piyasalarında bu üstünlüğü kırmaya yönelik bir takım faaliyetler yürütülmektedir.

Önemli fındık üreticisi ülkelerden birisi de İspanya’dır. İspanya’nın üretim alanlarının %85’i Tarragna Bölgesinde olup, plantasyonların %80’i Negret çeşidinden oluşmaktadır. İspanya’da fındık üretim alanlarının ve üretim miktarının gelişememesinin en büyük sebebi, Türkiye’de üretilen fındıklar karşısında fiyat itibari ile rekabet gücünün olmamasıdır.

Dünya fındık üretiminden ortalama olarak %3 pay alan ABD’de fındık alanları Oregon ve Washington’da bulunmakta olup Oregon Willamette bölgesinde yoğunlaşmıştır. Nitekim bu bölge ABD fındık üretiminin %99’unu karşılamaktadır. Bu bölgede tarımı yapılan fındığın yaklaşık %77’si Barcelona, geriye kalanlar ise Ennis ve Casina çeşitleri ile küçük bir alanda ABD’de geliştirilen Willamette çeşitleridir. ABD’de bölge şartlarına uygun, soğuğa ve hastalıklara karşı dayanıklı fındık çeşitleri geliştirilmiş olup verimlilik artırılmıştır ve bu çalışmalar günümüzde

8

halen sürdürülmektedir. Buna bağlı olarak da ABD geniş fındık alanları olmamasına karşın dünya üretiminde ilk beş ülke arasında yer almaktadır. Ayrıca Türkiye ve Avrupa’da elle yapılan fındık hasadına karşın ABD’de gerek hasat ve gerekse hasat sonrası işlemler mekanizasyona dayalı olarak yürütülmektedir(http://www.tepge.gov.tr/).

Son yıllarda Avrupa Birliği, üye ülkelerindeki sert kabuklu meyve üreticilerine yaptığı destekler ile İtalya, İspanya, Yunanistan, Fransa ve Portekiz gibi ülkelerde üretimi artırmaya çalışmaktadır. Diğer taraftan ABD yaptığı çalışmalarla kendi kendine yeterli olmaya gayret göstermektedir. Ayrıca Almanya izlediği politikalarla Arjantin, Azerbaycan, Gürcistan gibi ülkelerde fındık üretimini teşvik etmektedir. Günümüzde özellikle güney yarımkürede yer alan Arjantin ve Şili gibi ülkelerde fındık üretimi yapılması için özendirici ve teşvik edici faaliyetlerde bulunulduğu, bu ülkelerde ürün alınacak konuma gelindiği ve toplam fındık üretim alanlarının 10 bin hektar seviyelerine ulaştığı tahmin edilmektedir(http://www.tepge.gov.tr/).

Dünya Fındık Ticareti

Dünyada fındık tüketiminin tamamına yakın kısmı (%91) Avrupa ülkeleri tarafından gerçekleştirilmekte ve büyük ölçüde (%80’i) çikolata ve şekerleme sanayinde ham madde olarak kullanılmaktadır. Dünya fındık ihracatının son 5 yıllık ortalaması kabuklu fındık karşılığı 621 bin tondur. Bunun %81’ini Türkiye gerçekleştirmektedir (INC). Dünya fındık üretim ve ihracatının çok önemli bir kısmını Türkiye’nin sağlamasından dolayı, iç piyasada uyguladığı politikaların dünya piyasaları ve fiyatlarına etkisi de fazla olmaktadır.

Diğer önemli fındık ihracatçısı ülkeler İtalya, Azerbaycan, Gürcistan, ABD ve İspanya’dır. Bununla birlikte üretici olmamalarına rağmen ithal ettiği fındığı iç veya işlenmiş olarak ihraç eden diğer ülkeler Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, İsviçre’dir.

9

Tablo 2. Dünya Fındık İhracatı (Yıllık Bazda Kabuklu/Ton)

Türkiye İtalya Azerbaycan Gürcistan Almanya İspanya ABD Fransa

2009 441.972 31.157 24.334 28.670 7.184 6.745 32.214 4.744 9.461 15.582 602.063

2010 504.610 30.130 17.006 23.216 7.646 4.323 13.337 5.249 10.127 16.527 632.171

2011 2012 487,532 531.488 28,510 28.320 25,804 20.500 38,184 27.106 9,868 5.658 5,559 4.652

2013 549.314

Ortalama 502.983 29.529 21.911 29.294 7.589 5.320 17.165 4.156 6.803 25.933 621.143

19,967 3.142 4,607 2.024 7,193 432

Çin
Diğerleri
Toplam
Kaynak: INC ve 2013 Türkiye verileri KİB’den alınmıştır.

55,039 16.584 682.263 639.906

549.314

Dünyada fındık dış ticaretinin gelişimini önemli ölçüde fındığın tüketim yapısı belirlemektedir. Fındığın zorunlu gıda maddeleri arasında yer almaması ve çerezlik tüketiminin üretime göre oldukça sınırlı olması, buna karşın özellikle çikolata sanayinin hammaddesi olması gibi etkenler dış ticaret yapısını önemli ölçüde etkilemektedir (http://edergi.sdu.edu.tr/index.php/)

Fındık uluslararası ticarete ham ve işlenmiş olarak çok çeşitli formlarda konu olmakla birlikte iç fındıklar dünya ticaretinde en önemli kalemi oluşturmaktadır. Ayrıca dünya fındık piyasasında ihracatçılar, üretici ve üretici olmayan ülkelerden oluşmaktadır. Fındık üreticisi olmadığı halde fındık ihracatçısı olan ülkeler ithal ettikleri fındıkları işleyerek ihraç eden ülkelerdir. Dünya fındık üretiminde ikinci sırada yer alan İtalya’da dış ticarette genel olarak istikrarlı bir trend vardır. İhracat çoğunlukla Almanya, Fransa ve İsviçre’ye yapılırken ithalat en çok fındıkta dünya lideri olan Türkiye’den yapılmaktadır (http://edergi.sdu.edu.tr/index.php/).

10

Tablo 3. 01.01.2013 – 31.12.2013 Tarihleri Arasında Kayda Alınan Fındık İhracatı AB ÜLKELERİ

ALMANYA İTALYA FRANSA AVUSTURYA POLONY A DİĞERLERİ TOPLAM

Miktar (Kg) 61.938.690 52.594.696 30.321.244 10.821.715 8.948.940 37.695.751 202.321.035

Değer ($) 402.892.222 338.023.736 192.254.930 69.396.149 57.287.706 241.330.260 1.301.185.004

56.070.950 47.542.590 50.687.536 8.693.440 7.506.317 11.805.984 183.306.817

58.044.532 36.426.296 21.243.901 13.785.150 13.220.016 23.072.688 165.792.582

24.716.450 22.002.090 19.582.970 10.303.108 8.431.581 32.955.949 117.992.147

DİĞER AVRUPA ÜLKELERİ

İSVİÇRE RUSYA FED. UKRAYNA NORVEÇ SIRBİSTAN DİĞERLERİ TOPLAM

KANADA ABD AVUSTRALYA BREZİLYA ÇHC DİĞERLERİ TOPLAM

MISIR
IRAK LİBYA İSRAİL SUUDİ ARABİSTAN DİĞERLERİ TOPLAM

9.280.459 7.524.172 7.385.221 1.330.452 1.210.219 1.786.294 28.516.816

DENİZ AŞIRI ÜLKELER

8.991.896 5.488.830 3.170.089 2.144.040 1.913.476 3.350.804 25.059.135

DİĞER ÜLKELER

3.913.007 3.614.778 3.068.204 1.660.376 1.405.503 5.098.607 18.760.474

Kaynak: Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatı Birliği

11

Ülkeler itibariyle Türkiye fındık ihracatının genel seyri incelendiğinde; ihracatın büyük kısmının belirli ülkelerde yoğunlaştığı ve belirli pazarlara bağımlı olduğu gözlemlenmektedir. Önemli bir kısmı AB üyesi olan ve Batı Avrupa’da yer alan bu ülkeler aynı zamanda dünyanın en büyük çikolata üretici ülkeleri ve pazarlarıdır. Nitekim Türkiye fındık ihracatında AB ülkeleri en önemli yeri tutmakta ve bu ülkelerin payı ihracatta yaşanan artışa paralel olarak artış göstermektedir. AB ülkelerinin toplam fındık ihracatındaki payı yıllar itibariyle değişmekle beraber %70-80 düzeyindedir. Bunun yanı sıra, özellikle Uzakdoğu ülkeleri ve İskandinav ülkeleri Türk fındığı için potansiyel arz eden pazarlar olarak dikkat çekmektedir.

Almanya fındık üreten bir ülke olmamasına rağmen dışarıdan aldığı fındığı işleyerek dünya fındık ihracatında önemli bir yer edinmiştir. Almanya’nın yanı sıra İngiltere, İrlanda, İsviçre, Bulgaristan, Macaristan ve Kanada da üretici olmayıp fındık re-eksportu yapan diğer ülkelerdir. (http://koop.gtb.gov.tr/data)

Tablo 4. Dünya Fındık Arz ve Kullanımı (Ton, kabuklu)

2009/2010

İhracat
Tüketim
Toplam Kullanım
Bitiş Stoku (31 Temmuz) Stok/Kullanım Oranı (%)

Kaynak: USDA

2010/20111

430.755 726.400 401.320 1.558.475 435.390 768.915 1.558.475 354.170 23

2011/20122

354.170 617.200 399.000 1.370.370 430.000 782.970 1.370.370 157.400 12

Başlangıç Stoku (1 Ağustos) 531.290 Üretim 649.640 İthalat 357.375 Toplam Arz

1.538.305 402.150 705.400 1.538.305 430.755 28

Dünya fındık üretim rakamları incelendiğinde; 2008/2009 döneminde 978 bin ton olan toplam fındık üretiminin bir sonraki dönemde %34 oranında azalarak yaklaşık olarak 650 bin tona gerilediği gözlenmektedir (Tablo 4.). Fındık üretiminde gözlenen bu büyük orandaki düşüşün temel nedeni 2009 yılında Türkiye’de arka arkaya yaşanan sel felaketleridir. Nitekim Türkiye’de yaşanan bu durum -dünya fındık üretimde en büyük ülke olması nedeniyle- dünya üretimine de doğrudan yansımıştır.

Fındık tüketimi ülkeler bazında incelendiğinde; toplam tüketimin yarısına yakınının (%47) AB-27 tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. AB-27’yi %35 ile Türkiye izlerken Rusya, Kanada, İsviçre ve ABD aldıkları %3’er pay ile tüketim sıralamasında önde gelen ülkelerdir. Üretici ülkelerin iç tüketimleri hariç tutulduğunda ise dünya fındık tüketiminin yaklaşık %95’lik bölümü Avrupa’da tüketilmektedir. Almanya ve Rusya en büyük tüketici ülkelerdir. Bu ülkeleri Fransa,

12

İngiltere, Hollanda, Avusturya, İsviçre ve İskandinav ülkeleri izlemektedir (http://www.fatsa.org.tr/).

Dünya fındık ihracatında yıllık olarak yaklaşık 450–600 bin ton fındık ticarete konu olurken, bu ticaretteki en büyük pay, miktarı yıllara göre değişmekle birlikte Türkiye’nindir. 2009/2010 dönemi dünya ihracatı ülkeler bazında incelendiğinde; 402 bin ton fındık ihracatından aldığı %78 pay ile Türkiye en büyük tedarikçidir. ABD aynı dönemde yapmış olduğu 34 bin ton ihracatla toplam fındık ihracatından %9 pay alırken Azerbaycan 26 bin ton ile toplam ihracattan %6 pay almaktadır. AB-27 ise 11 bin ton fındık ihracatı ile 2009/2010 dönemi dünya fındık ihracatının %3’ünü karşılamıştır. Diğer ülkeler arasında yer alan Hong-Kong ise yaklaşık olarak 13 bin ton ihracatla dünya fındık ticaretinde öne çıkmaktadır (http://www.tepge.gov.tr/)

2009/2010 döneminde dünya fındık ihracatından %3 pay alan AB’de bu ihracatın %55’ini tek başına İtalya gerçekleştirmişken, geri kalan kısmı İspanya, Almanya, Fransa, Hollanda ve İngiltere tarafından gerçekleştirilmiştir.

Fındık dış ticareti ithalat açısından değerlendirildiğinde ise ülke grupları itibariyle AB, ülkeler içerisinde de Almanya dünyanın en büyük fındık ithalatçısı konumundadır. Dünya fındık ithalatının yaklaşık %80’i AB tarafından gerçekleştirilirken yaklaşık olarak %30’u tek başına Almanya tarafından gerçekleştirilmektedir. Almanya’nın dünya fındık ithalatındaki öneminin başlıca nedenleri olarak, fındığı temel hammadde olarak kullanan gıda sanayinin oldukça gelişmiş olması ve önemli fındık ithalatçısı firmaların Hamburg Borsası Mal Birliği çatısı altında bir araya gelmiş olmaları sıralanabilir.

Dünya fındık ithalatında Almanya’yı %12 ile İtalya ve %7 ile Fransa takip etmektedir. Fındık piyasasında ithalatçı olan diğer ülkeler ise İsviçre, Rusya, Belçika-Lüksemburg, Çin, Avusturya, Hollanda, İngiltere, ABD, Mısır, İspanya, Kanada, Polonya, Yunanistan ve Danimarka’dır.

Çikolata ve şekerleme sanayisinin gelişmiş olduğu ithalatçı ülkeler, aynı zamanda fındığın ikamesi olan bademin de en önemli alıcısı durumundadırlar. Badem fiyatlarının fındığa göre daha istikrarlı olması ve Kaliforniya Pazarlama Kurulu’nun izlemiş olduğu etkin pazarlama politikasının etkisiyle dünya fındık ithalatı uzun yıllar boyunca olağan seyrini korurken dünya badem ithalatı fındığa göre daha hızlı bir şekilde artmaktadır (http://www.fatsa.org.tr/).

13

4.1.2. PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE PROFİLİ

1980 öncesinde tamamına yakın kısmı kabuklu ve iç olarak işlenmemiş şekilde ihraç edilen Türk fındığının, 1980 başlarında %5 civarındaki kısmı işlenerek satılmaya başlanmıştır. Kavrulmuş, dilinmiş, kıyılmış, püre, ezme, yağ şekliyle fındığın %35’e yakın bir kısmı bugün işlenmiş olarak ihraç edilmektedir.

Ülke çapında Fiskobirlik %50’lik bir oranla piyasada en fazla pazar payına sahiptir. Kurulacak işletmenin kapasite miktarının 1632 ton/yıl olmasından dolayı piyasa genelinde %10’luk bir paya sahip olabileceği öngörülmektedir.

Türkiye bugün, dünya ülkeleri içerisinde fındığın en büyük üreticisi ve ihracatçısı konumundadır. FAO 2012 verilerine göre dünya fındık üretimi 914.000 kg olup, Türkiye’nin buna katkısı 660.000 tondur. USDA verilerine göre; dünya fındık alanlarının yaklaşık %70’i Türkiye’de olup toplam fındık üretiminin yaklaşık olarak %72’si Türkiye tarafından karşılanmaktadır (http://www.tb.org.tr/).

Bu veriler fındığı Türkiye’nin dünyada lider olduğu ürünler sıralamasında 1. konuma getirmiştir.

Tablo 5. Türkiye’nin Toplam İhracatı İçinde Fındık ve Mamulleri (BİN$) OCAK

Sektörler 2012

2013 Değ. (%) 178.965 49.25% 1.707.286 13.28% 8.922.430 3.00% 395.903 45.78% 11.025.618 5.60%

Pay (%) 1.62%

15.48% 80.92% 3.59% 100.00%

Fındık ve Mamülleri Tarım Sektörü Sanayi Sektörü Madencilik

Türkiye Toplam İhracatı Kaynak: e-Birlik.net

119.913 1.506.163 8.662.506 271.584 10.441.254

Türkiye’nin toplam ihracatı içinde fındık ve mamullerinin payı izlendiğinde %1.62 ile fındık ve mamullerinin tek başına Türkiye ekonomisine sunduğu katkı görülebilmektedir. Ayrıca TÜİK’ten alınan son istatistik verilerine göre, Türkiye’de 430 bin işletmede, yaklaşık olarak 2 milyon kişi doğrudan veya dolaylı olarak fındıktan gelir elde etmektedir.

Yatırım konusu olan işlenmiş fındığın ihracat değerleri ve sağladığı gelir düzeyi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

14

Tablo 6. Mal Grupları Bazında Türkiye Geneli Fındık ve Mamulleri İhracatı (TON)

Ana Alt Sınıflandırma Sınıflandırma

2012 7.151

7.263 12 66 14.498

OCAK

2013 20.947

9.584 623 82 31.237

Değişim 192.69%

31.96% 4920.30% 24.70% 115.46%

Pay 67.06% 30.68%

1.99%

0.26% 100.00%

Fındık ve Mamulleri

İç Fındık İşlenmiş Fındık Kabuklu Fındık Bitkisel Yağlar

Genel Toplam Kaynak: E-birlik.net

Türkiye’de fındık tarımı yapılan bölgeler üç gruba ayrılmaktadır. Bunlar; 1., 2. ve 3. Standart Bölge’lerdir. Fındık üretimi açısından en önemli bölge olarak kabul edilen 1. Standart Bölge (Kabuğundan çıkarılmış 13–15mm çapındaki fındıklar) kapsamında Artvin, Giresun, Ordu, Rize ve Trabzon illeri bulunmaktadır. Fındığın ticari mal niteliğinde olduğu 2.Standart Bölge’de Kabuğundan çıkarılmış 11–13mm çapındaki fındıklar) Bolu, Düzce, Kastamonu, Kocaeli, Sakarya, Samsun, Sinop ve Zonguldak illeri bulunmaktadır. 3. Standart Bölge (Kabuğundan çıkarılmış 9–11 mm çapındaki fındıklar) ise Çanakkale’den Diyarbakır’a kadar geniş bir alanı kapsamakta olup, bu bölgede üretim çerezlik olarak yapılmakta ve üretimin ekonomik bir değeri olmadığı varsayılmaktadır.

Şekil 1. Bölgeler Bazında Fındık Üretiminin Toplam Üretim İçindeki Payı (%)

Kaynak: Giresun Ticaret Borsası (http://www.giresuntb.org.tr/)

15

Standart Bölge’de üretim parselleri parçalı ve küçüktür. Buna bağlı olarak verim daha düşük ve üretim dalgalanmaları daha fazladır. Bu bölgede arazi daha eğimli olup toprak kalınlığı daha azdır. Ayrıca fındık bahçeleri daha yaşlıdır. Zonguldak’ın içinde bulunduğu 2. Standart Bölge’de parseller daha büyük ve verimlidir. Bu bölgede bahçeler daha genç ve düzenlidir. 3. Standart Bölge’de ise üretilen fındığın kalitesi düşük olup genellikle üretildikleri il ve çevresinde tüketilmektedir. Ayrıca bu bölgeye ait üretim rekolte tahminlerine ilave edilmemektedir.

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı verilerine göre, 2011 yılında Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı 521.391 hektar alanda 376.203 üretici bulunmaktadır. Sistem dışında 175 bin hektar (45.500 ha 2-B) olmak üzere toplam 697 bin hektar alanda fındık tarımı yapıldığı tahmin edilmektedir. Fındık dikim alanları konusunda değişik kurum/kuruluşların tahminlerinde farklılıklar olsa da dikim alanlarının 650-700 bin hektar arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Tablo 7. Türkiye’de Fındık Alanlarının Bölgelere Göre Dağılımı (1000 ha, 2013)

BÖLGELER

Doğu Karadeniz Batı Karadeniz Doğu Marmara İstanbul Ortadoğu Anadolu

Orta Anadolu – – 29 29 Toplam 5.495.000 6.550.000 6.678.649 7.021.437

Kaynak: TUIK Tarımsal Veriler Veri Tabanı

Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda Fındık Tanıtım Grubu tarafından il bazındaki fındık alanlarının tespitine yönelik olarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (uzaktan algılama) kullanılarak gerçekleştirilen proje verilerine bakıldığında, Türkiye’deki fındık dikim alanlarının 691 bin hektar civarında olduğu tespit edilmiştir. Fındık üreten diğer iller olan Sinop, Rize, Artvin, Kastamonu, Bartın, Kocaeli ilerinde dikim alanlarının uydu ile belirlenmesi projesi henüz yaptırılmamış olup, bu illerde idari kayıtlar toplama dahil edilmiştir.

2000 3.233.060 853.760 1.382.510 21.830 2.900

660

TOPLU MEYVELİK ALANI (DA)
2005 2010 2013

3.849.020 3.964.491 1.266.155 1.266.155 1.422.027 1.422.027

21.740 2.700

500

4.236.935 1.310.863 1.446.147 21.861

21.617
2700 4000

Batı Marmara Akdeniz

842 869

260
Ege – 30 56 45

510

732 688

16

Tablodan da anlaşıldığı gibi Karadeniz Bölgesi fındık yetiştiriciliğinde çok önemli bir yere sahiptir. Karadeniz Bölgesi’nin fındık üretim verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Tablo 8. Karadeniz Bölgesi’nin Fındık Rekolte ve Verim Durumu

2011

2012

Rekolte Gerçekleşen Fark Rekolte Gerçekleşen Fark Rekolte Gerçekleşen Fark

306.108.000 347.683.659 -41.575.659 449.990.000 420.339.917 29.650.083 416.028.000 287.435.130 128.592.870

67.59 146.758.000 73.92 122.644.854

24.113.146 63.61 257.401.000 59.01 291.993.542

-34.592.542 72.68 156.357.000 69.64 125.296.021

31.060.979

32.41 452.866.000 26.08 470.328.513 -17.462.513 36.39 707.391.000 40.99 712.333.459

-4.942.459 27.32 572.385.000 30.36 412.731.151 159.653.849

2013
Kaynak: Ticaret Borsası, Tarım İl Müdürlüğü

Batı Karadeniz Bölgesi’nin toplam fındık üretimi içindeki payı önemli oranda olmasına rağmen, seyri yıllara göre değişiklik göstermektedir. İlk defa Doğu Karadeniz Bölgesi’nde başlanan kültür ırkı fındık yetiştiriciliği; devletin fındığa 1964 yılından sonra alım garantisi vermesi, fındığın diğer ürünlere göre daha az emekle yetiştirilen bir ürün olması, bölgeden yapılan göçler vb. etkenlerden dolayı önce Batı Karadeniz Bölgesi, daha sonra ise diğer bölgelere yayılmıştır. Fındık Alanlarının Tespitine Dair 2011/1424 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na göre 14 il ve bunlara bağlı 105 ilçede yasal olarak fındık dikimi yapılabilmektedir.

Çiftçi Kayıt Sistemi’ne göre Türkiye’de 43 ilde fındık yetiştiriciliği yapılmasına rağmen ticarete konu olan yetiştiriciliğin tamamına yakını bu 14 ilde (Ordu, Giresun, Samsun, Trabzon, Düzce, Sakarya, Zonguldak, Artvin, Bartın, Kocaeli, Sinop, Gümüşhane, Kastamonu ve Rize illerinde) gerçekleştirilmektedir. Fındık alanlarının iller bazında dağılımı ile ilgili tablo aşağıda verilmiştir.

17

Tablo 9. İl Bazında Fındık Ekiliş Üretim ve Verim

Yıllar İller

Giresun Ordu Samsun Trabzon Sinop
Rize Artvin Düzce Sakarya Zonguldak Kocaeli Kastamonu Bartın Diğer Toplam

Üretim (Ton) 101.532 145.353

88.392 58.767 1.024 1.633 9.414 81.278 118.057 25.890 10.524 4.993 7.016 6.127 660.000

2012
Dikim V erim Alanı (ha) (Kg/da)

121.773 83 227.119 64

88.341 100 64.544 91 1.665 62 3.558 46 11.322 83

62.706 130 69.082 171 23.418 111

8.436 125 7.463 67 4.102 171 7.878 78

Üretim (Ton)

81.342 178.357 69.392 44.537 1.112 1.377 14.420 48.295 64.540 19.105 8.531 5.102 5.684 7.206 549.000

2013 Dikim

Alanı (ha) 117.729 227.183 89.594 65.485 1.676 3.610 8.850 62.706 72.175 23.591 8.016 7.473 6.000 8.056 702.144

V erim (Kg/da)

  69
  79
  77
  68
  66
  38
  163
  77
  89
  81
  106
  68
  95
  89
  78

701.407 94 Kaynak: TUIK Tarımsal Veriler Veri Tabanı

Ülkemizde son beş yıllık ortalama fındık üretimi 548 bin ton, 2012 yılında ise 660 bin ton olarak gerçekleşmiştir.

ton olmakla birlikte 2008 yılında 801 bin

Türkiye’de dekar başına üretim ABD ve Gürcistan gibi üretici ülkelerden daha düşüktür. FAO’ya göre dekara fındık verimi Türkiye’de 156 kg (BÜGEM’e göre son 6 yıllık dönemde ortalama 91 kg’dır.) iken ABD’de 252 kg, Gürcistan’da 199 kg, İtalya’da 147 kg ve İspanya’da ise 99 kg’dır.

Türkiye’nin fındık veriminde yıllara göre önemli dalgalanmalar da görülmektedir. İklim şartları, gerekli kültürel işlemlerin yeterince yapılmaması ve fındık bitkisinde görülen periyodisite gibi etkenler verimdeki dalgalanmayı arttırmaktadır. Fındık bahçelerinin genelde yaşlı olması, ocakların ise sık dikili olmasından dolayı Trabzon, Giresun ve Ordu illerindeki verim seviyesi Kocaeli, Sakarya ve Düzce illerinin verim düzeyine göre daha düşüktür. Sakarya ve Düzce illerindeki üreticilerin işletme büyüklükleri ve verim düzeylerinin daha yüksek olması nedeniyle bu bölgedeki dikim alanları hızla artmaktadır(http://www.tmo.gov.tr/).

18

4.1.3. TALEBİ ETKİLEYEN UNSURLAR Fındık Talebi

Bugünkü durum itibariyle Türkiye’de fındık işleme sanayisi önemli bir gelişme göstermiştir. Fındık soyulmuş, beyazlatılmış, dilinmiş, püre, krokan, fındık unu vb. çeşitlerde işlenmiş olarak ihraç edilmektedir. Toplam fındık ihracatının %43’ü işlenmiş olarak ihraç edilmekte ve bu ürünler İşlenmiş Tarım Ürünlerine Yönelik İhracat İadesi’nden yararlanmaktadır.

Fındık ihracatı ülkeler itibariyle incelendiğinde, Türkiye’nin 100 civarında ülkeye fındık ihracatı gerçekleştirdiği bilinmektedir. Bu ülkeler arasında İtalya, Almanya, Fransa, İsviçre, Kanada, Rusya, Belçika, Polonya’nın ön sıralarda yer aldığı görülmektedir.

Türkiye fındık üretiminde dünya lideri ve en büyük ihracatçı ülke olması nedeniyle fındık ithalatı yok denebilecek kadar azdır. Ülkemizdeki tüketim miktarları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Tablo 10. Türkiye Fındık Tüketimi (Kabuklu Karşılığı, Ton)
2009-10 2010-11 2011-12 2012-13 2013-14 Ortalama 228.000 232.000 135.000 150.000 142.000 177.400

Kaynak: 2009 – 2014 Dönemleri TMO Tahmini

Tabloda yer alan yüksek tüketim rakamları, FKB ve TMO’nun arz fazlası stoklarını yağ imalatında kullanmasından kaynaklanmaktadır. Zira son yıllarda yağ haricindeki iç tüketim miktarı 100–120 bin ton civarında olup yağ dâhil son 5 yıllık tüketim ortalaması 177 bin tondur.

Yetersiz tanıtım ve bilgi eksikliği, fiyatların yüksek bulunması, çerez olarak tüketiminin yaygın olmaması ile ikame ürünlerin fazlalığı gibi etkenler tüketimin arttırılmasındaki en önemli engelleri oluşturmaktadır.

TMO, 2006 yılından itibaren yapmış olduğu çalışmalarla kavrulmuş iç fındık, şekerli fındık ezmesi ve fındık yağı gibi ürünleri uygun fiyatla halkımızın tüketimine sunmuş olup alternatif tüketim yollarından biri olan fındıklı ekmek üretimini teşvik için ise halk ekmek fabrikalarına uygun fiyatla kıyılmış fındık temin etmiştir.

Antep fıstığı, badem, ceviz ve kestane gibi ikame ürünlerin çok olması, tüketimi artırmaya yönelik çalışmaların yetersizliği, fındığın kullanım alanlarının yaygınlaştırılamaması, halkın alım gücünün yetersizliği gibi birçok faktörler iç fındık tüketiminin artışını olumsuz yönde etkilemektedir.

19

Günümüzde üretilen fındığın sadece % 11-12’lik kısmı iç pazarda tüketilmekte ve kişi başına yıllık tüketim miktarı da 500 – 600 gr civarında kalmaktadır.

Tablo 11. Türkiye İç Fındık İhracatı 2009 219.355 2010 252.305 2011 243.766 2012 265.744 2013 274.657

2014* 88.184
Kaynak: KİB * 30 Nisan 2014 itibariyle
Fındığın yurt içindeki tüketiminin ve ihracatının artırılması amacıyla Dış Ticaret Müsteşarlığı koordinasyonunda Fındık Tanıtım Grubu oluşturulmuştur. Sürdürülen reklam ve tanıtım faaliyetleri sayesinde tüketim miktarının artması beklenmektedir.

1.172.598 5,35 1.544.786 6,12 1.759.162 7,22 1.802.463 6,78 1.767.277 6,43

637.443 7,23

Tablo 12. Dünya ve Türkiye Fındık Tüketimi (Ton/Kabuklu) Yıllar Dünya Tüketimi

  1. 2009  733.200
  2. 2010  810.000
  3. 2011  744.000
  4. 2012  810.000
  5. 2013  780.000

Kaynak: Türkiye-AB Fındık Danışma Toplantısı, 20 Eylül 2013 Giresun *Türkiye Tüketimine yağa işlenen arz fazlası ürünler dahil değildir.

Türkiye Tüketimi

90.000 100.000 100.000 130.000 120.000

Dünyada fındık tüketiminin tamamına yakın kısmı (% 91), Avrupa Birliği ve diğer Avrupa ülkeleri tarafından gerçekleştirilmekte ve büyük ölçüde (% 80) çikolata ve şekerleme sanayinde ham madde olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle fındığa olan talep artışı da çikolata ve şekerleme sanayinin büyümesine ve bu sanayide fındığın tercih edilmesine bağlanmaktadır.

Kesin rakamlar mevcut olmamakla birlikte, önemli üretici ülkelerin ellerinde kalan stok miktarları veri alınarak yapılan hesaplamalara göre dünyada toplam fındık tüketiminin 750-850,000 ton civarında olduğu tahmin edilmektedir(http://www.tmo.gov.tr/).

20

Fındık İşleme Sanayi

Fındık işleme sanayinin ürünleri üç gruba ayrılmaktadır:

• Birinci Jenerasyon Ürünler: Kavrulmuş, beyazlatılmış, kıyılmış, dilinmiş, toz ve ezme fındık çeşitleri

  • İkinci Jenerasyon Ürünler: Fındık püreleri, krokanlar ve nugatlar.
  • Üçüncü Jenerasyon Ürünler: Fındık filipsleri, fındık drajeleri, araştırmaları süren diğerürünler

    Birinci ve ikinci jenerasyon ürünleri daha çok yarı mamul olarak ihraç edilmektedir. Üçüncü jenerasyon ürünleri için çalışmalar sürmektedir. Fındık yakın yıllara kadar sadece kabuklu ve iç olarak yurt dışına ihraç edilirken bugün ihracatın %7 civarında bir bölümü işlenmiş olarak yapılmaktadır. Diğer taraftan fındık kırma fabrikalarının da sayı ve kapasiteleri giderek artmış, bu suretle ihracata mal hazırlayacak olanaklar sağlanmıştır. Karadeniz Bölgesi Fındık İhracatçılar

    1

    Tablo 13. Fındık Kırma Fabrikalarının Coğrafi Dağılımı ve Günlük Kapasiteleri

Birliği kaynaklarına göre fındık kırma fabrikalarının sayısı 141’e çıkmıştır.

Özel Sektör Fabrika Kapasite

F.K.B Fabrika Kapasite

Sayısı (Ton-İç/8 Saat)

2 25 2 120 – – 1 60 3 130 4 155 1 60

Toplam Fabrika Kapasite

Sayısı (Ton-İç/8 Saat)

29 560 19 995 6 270 14 665

44 2.028 25 827 10 337

İller
Sakarya 21

Sayısı (Ton-İç/8 Saat)

Düzce 17 Zonguldak 6 Samsun 13 Ordu

Giresun Trabzon Toplam

840
875
270
605

41 1.898 21 672 9 237

128 5.397
Kaynak; Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (Fındık Raporu, Nisan 2006), Fiskobirlik

13 550
Yıllık Kapasite: 5.682 X 300= 1.704.600 Ton/Yıl

141 5.682

1 Sanayi Bakanlığı, Fındık Raporu

21

Tablo 14. Fındık Mamulleri Üretiminde Kapasite Durumu
Kurulu Kapasite (Ton/İç 8 Saat)

Ana Mamul Grubu F.K.B.

Kavrulmuş, Beyazlatılmış, Kısmen Kavrulmuş, 165 Kısmen beyazlatılmış Fındıklar
Fındık Ezmesi ve Fındık Püresi 35 Fındık Unu, Kıyılmış ve Dilinmiş Fındık 52 Fındıklı sair mamuller (kakaolu, kakaosuz, şekerli, 8 şekersiz v.s.)

Toplam 260

ÖzEL 1.950*

Toplam

2.115

35 52 8

2.210

Kaynak; Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (Fındık Raporu, Nisan 2006), Fiskobirlik *Tüm işlenmişleri kapsamaktadır.

4.1.4. REKABET YAPISI VE RAKİPLERİN ÖZELLİKLERİ

Bugün itibariyle üretiminde üstün olduğumuz fındık için kısa vadede rakip olabilecek ülke bulunmamaktadır. Ancak fındık üretiminde yeni olan ve üretimlerini daha da artırma çabası içinde olan ülkeler gerekli tedbirler alınmaz ise gelecekte risk olabileceklerdir. Ülkemizde fındık üretim verimliliği oldukça düşüktür. Birim alandan alınan fındığın ve kalitesinin artırılmasına yönelik çalışmalara önem vererek üretim konusundaki dominant pozisyonumuzu uzun vadede korumamız gerekmektedir.

Ülkemizde yıllar itibariyle diğer taraftan fındık kırma fabrikalarının da sayı ve kapasiteleri giderek artmış, bu suretle ihracata mal hazırlayacak olanaklar sağlanmıştır.

2012 yılının Temmuz ayında Giresun, Ordu, Samsun ve Trabzon illerinde fındık işletmelerinin yöneticilerine ve çalışanlarına yönelik olarak yapılan ankette, Giresun, Ordu, Samsun ve Trabzon illerinde fındık işleyen fabrikaların % 52’si 50 ve daha az çalışana sahip küçük ölçekli işletme niteliğine sahiptir. İşletmelerin %32’si 50-100 arasında çalışanı olan orta ölçekli işletmeler sınıfındadır. Çalışan sayısı 100-200 arasında olan işletmelerin oranı ise %16’dır. KOBİ’leri konu alan proje ve faaliyetlerden yararlanabilecek işletmelerin % 88’ inin fındığın kabuğunu kırma, %80’inin fındık kavurma, %68’inin kıyılmış fındık ve fındık unu üretimi, %64’ünün kabuklu fındık depolama, %56’sının fındık püresi üretimi, %52’sinin dilinmiş fındık üretimi, %20’sinin fındık ezmesi üretimi, %12’sinin fındık içeren çikolata gibi mamul bir ürün üretimi ve %8’inin kabuklu fındık kurutma prosesine sahip olduğu görülmüştür (koop.gtb.gov.tr/data).

Üretim kapasitelerine göre incelendiğinde işletmelerin % 38’inin 51-100 ton kabuklu fındık/gün fındık işleme kapasitesine sahip olduğu görülürken, % 41’inin bunun altında % 21’inin bunun üzerindeki kapasitede üretim yaptığı bulunmuştur. Mamul madde üretiminin % 12’ler düzeyinde kalmış olması fındık işleme sanayinde üretim kapasitesinin bu proses yönünde artırılması gerektiği

22

sonucuna işaret etmektedir. İşletmelerin %56’sı 4000-5000m2’lik alanlarda faaliyet göstermektedir; 1000-2000 m2 arasındaki alanda faaliyet gösteren işletmelerin oranı %8 iken, 500-1000 m2 arasındaki alanda da bu oran % 8’dir. Üretim kapasitelerindeki artış ile beraber kurulu alanlarda da bir artışın öngörülmesi ve şehir planlamacılığında bunun ön planda tutulması önemlidir. İşletmelerin %76’sı 2000 sonrası teknolojiye sahip olduğunu bildirmekle beraber fındık işleme teknolojisinin 1950’lerden bu yana değişmediğini ifade etmişlerdir (Fındık İşleme Sanayi Üzerine Bir Değerlendirme H. Esin Savran, Fındık Araştırma İstasyonu, 2012)

Aşağıdaki tabloda fındık mamullerinin üretiminde kapasite durumu verilmektedir.

Tablo 15. Fındık Mamulleri Üretiminde Kapasite Durumu
Kurulu Kapasite (Ton/İç 8 Saat)

Ana Mamul Grubu F.K.B.

Kavrulmuş, Beyazlatılmış, Kısmen Kavrulmuş, 165 Kısmen beyazlatılmış Fındıklar
Fındık Ezmesi ve Fındık Püresi 35 Fındık Unu, Kıyılmış ve Dilinmiş Fındık 52 Fındıklı sair mamuller (kakaolu, kakaosuz, şekerli, 8 şekersiz v.s.)

Toplam 260

Özel 1.950*

Toplam

2.115

35 52 8

2.210

Kaynak; Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (Fındık Raporu, Nisan 2006), Fiskobirlik *Tüm işlenmişleri kapsamaktadır.

Dünya’da rakip olma potansiyeli yüksek olan ülkeler için veriler aşağıdaki gibidir;

İtalya: Yaklaşık 100.000 hektar alanda ortalama 100.000 ton/yıl üretimi ile Türkiye’den sonra ikinci büyük fındık üreticisidir. Dünya üretiminden aldığı pay yaklaşık %10 civarındadır. Üretimi yıllara göre değişmekle birlikte kendi iç tüketimini karşılamaktadır. Buna karşılık ülkemizden ithalat yaparak reeksport yapmaktadır. Bu ülkede fındık üretiminin %96’sı dört bölgede yapılmaktadır. Bu bölgeler; Piedmont (%11,6 ), Lazio (%26,8), Campania (%33,9) ve Sicilya (%23,6)’dır. Bakteriyel yanıklık fındık üretim alanlarında ciddi bir problem olarak görülmektedir. İtalya kabuk rengi güzel ve gösterişli iri çeşitte çerezlik fındık üretimi yapmaktadır. Fındık hasadı Ağustos ayında başlamakta ve 15 gün içinde piyasaya ulaşmaktadır.

Azerbaycan-Gürcistan: Son yıllarda Gürcistan ve Azerbaycan’da üretimin dünyada nihai mamullerinde fındık kullanılan ve bu alanlarda tekel oluşturan büyük firmalar tarafından desteklendiği yolunda bilgiler alınmaktadır. Azerbaycan ve Gürcistan gibi rakip ülkelerde Fındık Tanıtım Grubu tarafından yaptırılan araştırmalar sonucunda elde edilen veriler, resmi verilerden farklılık arz etmekte, Gürcistan’da 2004 yılında 15 bin hektar olan fındık üretim alanlarının 2006

23

yılında 23,800 hektara yükseldiği, potansiyelin ise Gürcistan’da 85 bin Azerbaycan’da ise 25 bin hektar olduğu belirtilmektedir.

A.B.D: Yaklaşık 12.000 hektar alanda ortalama 34.000 ton/yıl üretimi ile 5. büyük fındık üreticisidir. Dünya üretiminden aldığı pay yaklaşık % 3 civarındadır. Fındık üretim bölgeleri Oregon ve Washington olup, üretimin %99’i Oregon’da yapılmaktadır. Oregon’da Willamette Vadisinde yaklaşık 12.000 hektar alanda tarımı yapılan fındığın yaklaşık %77’si Barcelona, geriye kalanlar ise Ennis ve Casina çeşitleri ile küçük bir alanda ABD’de geliştirilen Willamette çeşitleridir. Bu ülkede tek gövdeli bitki (ağaç formunda) ile üretim yapılmakta, hasat ve diğer kültürel işlemlerde yoğun bir şekilde mekanizasyon kullanılmaktadır. Hasat genellikle Ekim ayının ilk haftasında başlamakta, ürünün kurutulma işlemi hasattan sonra kısa sürede yapılmaktadır. Yere düşen fındıklar makine ile toplanıp hasat edildikten sonra, sıcak hava üflemeli sistem kullanılarak kurutulmaktadır. ABD fındık üreticilerinin, dalların uçtan geriye doğru kuruması şeklinde ortaya çıkan hastalık nedeniyle bugüne kadar karşılaşmış oldukları problemler, ABD Oregon eyaletinde 2000 dönümlük bir araştırma enstitüsünde 35 yıldır sürdürülen ıslah çalışmaları sonucunda %100 dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesi suretiyle çözülmüştür. Yüzbinlerce fidan doku kültürü yöntemiyle çoğaltılmış olup, 10 yıl sonra bu fidanların ürüne yatması sonucunda ABD’nin fındık üretiminde ülkemizin en önemli rakibi olması beklenmektedir.

İspanya: Önemli fındık üreticisi ülkeler arasındadır. Dünya üretimindeki yerini son yıllarda ABD’ye kaptırmıştır. Üretim alanlarında son 20 yıllık bir dönemde artış olmamış 25.000 hektar kadar olan üretim alanında ortalama 19.000 ton/yıl üretim gerçekleştirilmektedir. Üretim alanlarının %85’i (29.000 ha) Tarragna Bölgesinde olup, plantasyonların %80’i Negret çeşidinden oluşmaktadır. Fındık üretim alanlarının ve üretim miktarının gelişememesinin en büyük sebebi, Türkiye’de üretilen fındıklar karşısında fiyat itibari ile rekabet edememesidir. Fındık ihtiyacının önemli bir bölümünü, fiyatların düşük olması nedeni ile Türkiye’den ithalat yoluyla karşılamaktadır. Tarragona Bölgesi dışında Reus yakınlarında da fındık yetiştirilmektedir. Bu ülkede İtalya gibi iri, gösterişli fındık üretmektedir (http://www.ibp.gov.tr/pg/sektorpdf/tarim/findik.pdf).

Öte yandan, ülkemizde arzda dalgalanmalara bağlı olarak fiyatta istikrarsızlık oluşmaktadır. Bunun sonucunda oluşan güvensizlik önemli alıcı firmalar, bilhassa güney yarımkürede yer alan Arjantin ve Şili gibi ülkelerde fındık üretimi yapılması için özendirici ve teşvik edici faaliyetlerde bulunmaktadır. Bu ülkelerden ürün alınacak konuma gelindiği, fındık üretim alanlarının toplam büyüklüğünün 10.000 hektar seviyelerine geldiği tahmin edilmektedir.

24

Tablo 16. Önemli Fındık Üreticisi Ülkelerin Arz-Talep Denge Tabloları (Ton)

TÜRKİYE

Başlangıç Stoğu (1 Ağustos) Üretim
İthalat

Toplam Arz

İhracat Tüketim

2005/06

15.000

525.000 5.100 545.100 290.000 175.100 80.000

2006/07 2007/08

80.000 300.000

800.000 550.000 4.800 4.100 884.800 854.100 340.000 300.000 244.800 219.100 300.000 335.000

2008/09 2009/10

335.000 525.000

780.000 470.000 3.800 1.600 1.118.800 996.600 340.000 325.000 253.800 246.600 525.000 425.000

2010/11

425.000

570.000 2.000 997.000 350.000 297.000 350.000

350.000 2010/11

3.700

100.000 240.000 343.700 10.000 330.000 3.700

343.700 2010/11

1.750

24.500 13.000 39.250 21.000 17.500 750

39.250

2011/12

350.000

400.000 2.500 752.500 350.000 250.000 152.500

752.500 2011/12

1.900

145.000 280.000 426.900 10.000 415.000 1.900

426.900 2011/12

2.270

37.200 9.000 48.470 30.000 15.470 3.000

48.470

Bitiş Stoğu
(31 Temmuz) ToplamKullanım 80.000

525.000 425.000 2009/10

AB 27

Başlangıç Stoğu (1 Ağustos) Üretim
İthalat

Toplam Arz

İhracat Tüketim

Bitiş Stoğu
(31 Temmuz) ToplamKullanım

ABD

Başlangıç Stoğu (1 Ağustos) Üretim
İthalat

Toplam Arz

İhracat Tüketim

Bitiş Stoğu
(31 Temmuz) Toplam Kullanım

Kaynak: USDA

2005/06

5.800

140.000 234.800 380.600 8.200 365.000 7.400

380.600 2005/06

2.780

25.040 12.180 40.000 31.330 7.230 1.440

40.000

300.000 335.000
2006/07 2007/08 2008/09

7.400 14.100 6.700

145.000 128.000 149.000 251.100 221.000 243.100 403.500 363.100 398.800 9.400 16.400 16.000 380.000 340.000 380.000 14.100 6.700 2.800

403.500 363.100 398.800 2006/07 2007/08 2008/09

1.440 6.100 4.920

39.010 33.570 29.030 13.640 13.540 10.090 54.090 53.210 44.040 26.490 30.890 24.240 21.500 17.400 17.500 6.100 4.920 2.300

54.090 53.210 44.040

2.800

105.000 236.700 344.500 10.800 330.000 3.700

344.500 2009/10

2.300

42.640 8.560 53.500 34.250 17.500 1.750

53.500

25

4.2. PAZARLAMA PLANI

4.2.1. HEDEF PAZAR VE ÖZELLİKLERİ

Fındık püresinin ülkemizde üretilen toplam miktarı 17.014 ton/yıl civarındadır. Ülke çapında Fiskobirlik %50’lik bir oranla piyasada en fazla pazar payına sahiptir. Kurulacak işletmenin kapasite miktarının 1632 ton/yıl olmasından dolayı piyasa genelinde %10’luk bir paya sahip olabileceği öngörülmektedir.

4.2.2. HEDEF MÜŞTERİ GRUBU VE ÖZELLİKLERİ

Hedef pazar olarak kabul edilen iller olan; Zonguldak, Bartın, Karabük dışında çevre illere satışların yapılması planlanmaktadır. Bunun yanında Ankara, İstanbul gibi büyük şehirlerde de ürünün pazarlanması, Ordu, Giresun, Trabzon, Gümüşhane, Samsun, Sivas, Çorum, Ankara, Afyon, Denizli, Aydın, İzmir’deki büyük ve küçük çaplı marketler okul kantinlerine yönelik ürün satışı yapılması planlanmaktadır.

4.2.3. HEDEFLENEN SATIŞ DÜZEYİ

Fındık 27.200 27.200 27.200 27.200 27.200 27.200 27.200 27.200 27.200 27.200 27.200 27.200 Ürünleri

Ürünler/ Aylar

1

2

3

4

5

6

7

9

10

11

12

Toplam

326.400

4.2.4. SATIŞ FİYATLARI

4.2.5. DAĞITIM KANALLARI

Öncelikli dağıtım yerleri hipermarketler olmak üzere, -Tansaş
– Kipa
– Migros

– Carrefour – Bim

30

8

Ürün

Birim Satış Fiyatı

Fındık Ürünleri (kg)

26

– Zonguldak ve ilçelerindeki bazı marketler hedef pazar olarak kabul edilen iller olan; TR 81 illeri dışında, Ordu, Giresun, Trabzon, Gümüşhane, Samsun, Sivas, Çorum, Ankara, Afyon, Denizli,

Aydın, İzmir’deki büyük ve küçük çaplı marketler yapılması planlanmaktadır.

4.2.6. PAZARLAMA/SATIŞ YÖNTEMLERİ

Kartvizit 1.000 Broşür 3.500

okul kantinlerine yönelik ürün dağıtımı

Aylar

Aktivite 1

Tutar

Aktivite 2

Tutar

Toplam

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Toplam

248.000

Sektörel Dergi Reklamları Yerel TV Reklamları Ulusal Gazete Reklamları

Tanıtım CD’si
İnternet Banner Reklamları Ulusal Gazete Reklamları Ulusal Radyo Reklamları Ulusal TV Reklamları Ulusal Gazete Reklamları Sektörel Dergi Reklamları

2.500

5.000 10.000

7.000

1.500 10.000 7.500 125.000 2.500 2.500

İnternet Sitesi

Ulusal TV Reklamları

Müşteri Ziyaretleri Müşteri Ziyaretleri Müşteri Ziyaretleri

Müşteri Ziyaretleri Müşteri Ziyaretleri Müşteri Ziyaretleri Müşteri Ziyaretleri Müşteri Ziyaretleri Müşteri Ziyaretleri Google Reklamları

2.000

50.000

1.500 1.500 1.500

1.500 1.500 1.500 1.500 1.500 1.500 4.500

3.000

53.500

4.000

6.500 11.500

8.500

3.000 11.500 9.000 126.500 4.000 7.000

<